S\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 cz\u0142onkowi rodziny zado\u015b\u0107uczynienie tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy \u015bmier\u0107 bliskiego nast\u0105pi\u0142a przed 3 sierpnia 2008 r., czyli przed nowel\u0105 kodeksu cywilnego. Podstaw\u0105 jest art. 448 w zw. z art. 24 kodeksu cywilnego. To sedno najnowszej uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego (sygnatura akt: III CZP 32\/11), kt\u00f3ra potwierdza mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskiwania tej szczeg\u00f3lnej rekompensaty, tak\u017ce za szkody powsta\u0142e wcze\u015bniej ni\u017c trzy lata temu, pod warunkiem \u017ce si\u0119 nie przedawni\u0142y, a wi\u0119c zanim takie \u015bwiadczenie wprost wpisano do kodeksu.<\/p>\n
Niemal trzy lata temu: 3 sierpnia 2008 r., do k. c. wprowadzono po kilkudziesi\u0119ciu latach przerwy przepis (art. 446 \u00a7 4 k. c.), kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce obok innych \u015bwiadcze\u0144, jak np. alimenty, najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny tragicznie zmar\u0142ego s\u0105d mo\u017ce zas\u0105dzi\u0107 od sprawcy odpowiedni\u0105 sum\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119 moraln\u0105. Nowela ta nie przewidywa\u0142a jednak przepis\u00f3w przej\u015bciowych, zasadniczo wi\u0119c nie ma zastosowania do wcze\u015bniejszych zdarze\u0144.<\/p>\n
Tymczasem Halina I., pow\u00f3dka w tej sprawie, straci\u0142a najm\u0142odsz\u0105, 12-letni\u0105 c\u00f3rk\u0119 w wypadku samochodowym we wrze\u015bniu 1999 r. Sprawca w stanie nietrze\u017awym uciek\u0142 z miejsca wypadku, zosta\u0142 skazany na sze\u015b\u0107 lat wi\u0119zienia. Inne dzieci by\u0142y ju\u017c doros\u0142e, z tym najm\u0142odszym wi\u0105za\u0142a najwi\u0119ksze nadzieje. Pozwa\u0142a PZU, w kt\u00f3rym sprawca by\u0142 ubezpieczony od OC.<\/p>\n
S\u0105d rejonowy zas\u0105dzi\u0142 na jej rzecz 20 tys. z\u0142 tzw. stosownego odszkodowania za znaczne pogorszenie jej sytuacji \u017cyciowej (\u00a7 3 art. 446) i jak napisa\u0142 w uzasadnieniu, w kwocie tej uwzgl\u0119dni\u0142 aspekt niematerialny nieszcz\u0119\u015bcia. Odm\u00f3wi\u0142 jednak zas\u0105dzenia 15 tys. z\u0142 za straty moralne i w tym zakresie pow\u00f3dka z\u0142o\u017cy\u0142a apelacj\u0119. Jako podstaw\u0119 prawn\u0105 tego drugiego \u017c\u0105dania wskaza\u0142a art. 448 w zw. z art. 24 k. c., kt\u00f3re upowa\u017cniaj\u0105 do przyznania zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych.<\/p>\n
S\u0105d okr\u0119gowy powzi\u0105\u0142 jednak w\u0105tpliwo\u015b\u0107, z kt\u00f3r\u0105 zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do SN, czy przepisy o ochronie d\u00f3br osobistych pozwalaj\u0105 w og\u00f3le zas\u0105dzi\u0107 zado\u015b\u0107uczynienie, gdy \u015bmier\u0107 bliskiego nast\u0105pi\u0142a przed 3 sierpnia 2008 r.<\/p>\n
SN wypowiada\u0142 si\u0119 ju\u017c w tej kwestii. W uchwale z 22 pa\u017adziernika 2010 r. (sygn. III CZP 76\/10) stwierdzi\u0142, \u017ce cz\u0142onkom rodziny przys\u0142uguje na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 k.c. zado\u015b\u0107uczynienie za doznan\u0105 krzywd\u0119, gdy \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a przed 3 sierpnia 2008 r., a naruszonym dobrem osobistym jest wi\u0119\u017a rodzinna. Ju\u017c jednak po tej uchwale zapada\u0142y inne orzeczenia, problem jest te\u017c sporny w literaturze prawnej. Jedno ze stanowisk jest takie, \u017ce przed wprowadzeniem przepisu wprost m\u00f3wi\u0105cego o zado\u015b\u0107uczynieniu za \u015bmier\u0107 bliskiego po\u015brednio poszkodowani nie mieli takich roszcze\u0144.<\/p>\n
Bardzo wyrazi\u015bcie sp\u00f3r ten ujawni\u0142 si\u0119 na pocz\u0105tku tego roku, gdy Prokuratoria Generalna zaproponowa\u0142a bliskim ofiar smole\u0144skiej katastrofy zado\u015b\u0107uczynienie (po 250 tys. z\u0142), a odmawia\u0142a go rodzinom ofiar z wojskowej CASY, gdy\u017c tamta katastrofa zdarzy\u0142a si\u0119 przed zmian\u0105 przepis\u00f3w (cho\u0107 ostatecznie te\u017c zawarto ugody).<\/p>\n
Pe\u0142nomocnik PZU mec. Wies\u0142awa Boru\u0144 wskazywa\u0142a nadto przed SN, \u017ce ustawa o ubezpieczeniach obowi\u0105zkowych (art. 34) zawiera katalog szk\u00f3d, za kt\u00f3re zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 odpowiada i nie mo\u017ce on poza nie wykracza\u0107.<\/p>\n
S\u0105d Najwy\u017cszy rozwia\u0142 te w\u0105tpliwo\u015bci: s\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny zmar\u0142ego zado\u015b\u0107uczynienie pieni\u0119\u017cne na podstawie art. 448 w zw. z art. 24 k. c. tak\u017ce wtedy, gdy \u015bmier\u0107 nast\u0105pi\u0142a przed 3 sierpnia 2008 r.<\/p>\n
Pisemne uzasadnienie podane b\u0119dzie mniej wi\u0119cej za miesi\u0105c na pi\u015bmie.<\/p>\n
Dodajmy, \u017ce obok zado\u015b\u0107uczynienia za \u015bmier\u0107 zobowi\u0105zany do naprawienia szkody, w szczeg\u00f3lno\u015bci z polisy OC, powinien:<\/p>\n
– zwr\u00f3ci\u0107 koszty leczenia i pogrzebu temu, kto je poni\u00f3s\u0142;<\/p>\n
– wyp\u0142aca\u0107 osobie alimentowanej przez zmar\u0142ego rent\u0119;<\/p>\n
– renty mog\u0105 \u017c\u0105da\u0107 inni bliscy, kt\u00f3rym zmar\u0142y dostarcza\u0142 \u015brodk\u00f3w utrzymania;<\/p>\n
– s\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 najbli\u017cszym cz\u0142onkom rodziny \u201estosowne odszkodowanie”, je\u017celi nast\u0105pi\u0142o znaczne pogorszenie ich sytuacji \u017cyciowej (art. 446 k.c.).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
S\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 cz\u0142onkowi rodziny zado\u015b\u0107uczynienie tak\u017ce w\u00f3wczas, gdy \u015bmier\u0107 bliskiego nast\u0105pi\u0142a przed 3 sierpnia 2008 r., czyli przed nowel\u0105 kodeksu cywilnego. Podstaw\u0105 jest art. 448 w zw. z art. 24 kodeksu cywilnego. To sedno najnowszej uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego (sygnatura akt: III CZP 32\/11), kt\u00f3ra potwierdza mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskiwania tej szczeg\u00f3lnej rekompensaty, tak\u017ce za szkody powsta\u0142e […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[13],"class_list":["post-1251","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1251","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1251"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1251\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1252,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1251\/revisions\/1252"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1251"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1251"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1251"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}