Ta uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych i nie tylko dlatego, \u017ce usun\u0119\u0142a rozbie\u017cno\u015bci w orzecznictwie \u2013 pisz\u0105 adwokat prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 we w\u0142asnej kancelarii w Poznaniu oraz prawniczka z tej kancelarii<\/p>\n
Ustawa z 17 czerwca 2004 r. nowelizuj\u0105ca kodeks cywilny oraz inne ustawy (DzU nr 162, poz. 1692; dalej: ustawa 2004), obowi\u0105zuj\u0105ca od 1 wrze\u015bnia 2004 r., zmieni\u0142a spos\u00f3b dochodzenia odszkodowa\u0144 za szkody wyrz\u0105dzone wadliwymi decyzjami administracyjnymi. Uchyli\u0142a art. 160 kodeksu post\u0119powania administracyjnego, a sprawy odszkodowawcze przekaza\u0142a orzecznictwu s\u0105d\u00f3w powszechnych.<\/p>\n
Idea s\u0142uszna, ale…<\/strong><\/p>\n Idea nowelizacji by\u0142a s\u0142uszna. Zak\u0142ada\u0142a dostosowanie obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych odpowiedzialno\u015bci za szkody wyrz\u0105dzone przy wykonywaniu w\u0142adzy publicznej do przepis\u00f3w konstytucji. Jednak\u017ce niedoprecyzowanie zmian oraz u\u017cycie w ustawie 2004 niejednoznacznego poj\u0119cia „zdarzenia i stany prawne powsta\u0142e przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej” wywo\u0142a\u0142o w\u0105tpliwo\u015bci co do czasowego zasi\u0119gu zastosowania art. 160 k.p.a. po jego uchyleniu 1 wrze\u015bnia 2004 r., w tym terminu przedawnienia roszcze\u0144 o odszkodowanie.<\/p>\n Przepis ten przewidywa\u0142 bowiem, \u017ce roszczenie o odszkodowanie przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem trzech lat od dnia, w kt\u00f3rym sta\u0142a si\u0119 ostateczna decyzja stwierdzaj\u0105ca niewa\u017cno\u015b\u0107 decyzji wydanej z naruszeniem prawa albo stwierdzaj\u0105ca wydanie zaskar\u017conej decyzji z naruszeniem prawa (tzw. decyzja nadzorcza).<\/p>\n Przepisu takiego w kodeksie cywilnym nie ma, w zwi\u0105zku z czym powsta\u0142y istotne rozbie\u017cno\u015bci co do terminu przedawnienia roszcze\u0144 odszkodowawczych. Wed\u0142ug jednych art. 160 k.p.a. (a zatem i trzyletni termin przedawnienia przewidziany w art. 160 \u00a7 6 k. p. a.) nale\u017cy stosowa\u0107 tylko w tych sytuacjach, w kt\u00f3rych zar\u00f3wno ostateczna decyzja administracyjna dotkni\u0119ta uchybieniami powoduj\u0105cymi jej niewa\u017cno\u015b\u0107 lub niezgodno\u015b\u0107 z prawem (tzw. decyzja wadliwa), jak i ostateczna decyzja stwierdzaj\u0105ca niewa\u017cno\u015b\u0107 decyzji lub jej wydanie z naruszeniem prawa (tzw. decyzja nadzorcza) wydane zosta\u0142y przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie ustawy 2004 r., czyli przed 1 wrze\u015bnia 2004 r.<\/p>\n Zwolennicy drugiego pogl\u0105du przyjmowali, \u017ce art. 160 k.p.a. nale\u017cy stosowa\u0107 we wszystkich sytuacjach, w kt\u00f3rych ostateczna decyzja administracyjna dotkni\u0119ta uchybieniami powoduj\u0105cymi jej niewa\u017cno\u015b\u0107 lub niezgodno\u015b\u0107 z prawem (tzw. decyzja wadliwa) wydana zosta\u0142a przed 1 wrze\u015bnia 2004 r., bez wzgl\u0119du na to, kiedy wydana zosta\u0142a decyzja nadzorcza.<\/p>\n Nierzadko zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce s\u0105dy rozpatruj\u0105ce sprawy odszkodowawcze opowiada\u0142y si\u0119 za pierwszym z przedstawionych znacze\u0144 poj\u0119cia \u201ezdarzenia i stany prawne powsta\u0142e przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej”, co poci\u0105ga\u0142o za sob\u0105 bardzo niesprawiedliwe dla poszkodowanych skutki. Ci bowiem, kt\u00f3rzy wyst\u0105pili o stwierdzenie bezprawno\u015bci decyzji administracyjnej przed 1 wrze\u015bnia 2004 r., ale stwierdzenie niewa\u017cno\u015bci lub wydania decyzji z naruszeniem prawa (czyli decyzj\u0119 nadzorcz\u0105) uzyskali ju\u017c po tej dacie, nie mogli si\u0119 powo\u0142ywa\u0107 na trzyletni termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie liczony od dnia, w kt\u00f3rym sta\u0142a si\u0119 ostateczna decyzja nadzorcza (art. 160 \u00a7 6 k.p.a.). W takich wypadkach s\u0105dy stosowa\u0142y dziesi\u0119cioletni termin przedawnienia okre\u015blony w kodeksie cywilnym, liczony od dnia wydania decyzji wadliwej (nierzadko s\u0105 to decyzje wydane przed kilkudziesi\u0119ciu laty), co de facto prowadzi\u0142o do tego, \u017ce roszczenie poszkodowanych o odszkodowanie z tytu\u0142u bezprawnego wyw\u0142aszczenia przedawnia\u0142o si\u0119, zanim jeszcze mogli je zg\u0142osi\u0107!<\/p>\n Wa\u017cna interpretacja SN<\/strong><\/p>\n Wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci interpretacyjne dotycz\u0105ce poj\u0119cia „zdarzenia i stany prawne powsta\u0142e przed dniem wej\u015bcia w \u017cycie ustawy nowelizuj\u0105cej”, a co za tym idzie \u2013 w\u0105tpliwo\u015bci co do tego, w jakich sytuacjach zastosowanie znajduj\u0105 przepisy dotychczasowe, a w jakich nowe, usun\u0119\u0142a uchwa\u0142a pe\u0142nego sk\u0142adu Izby Cywilnej SN z 31 marca 2011 r. (III CZP 112\/10).<\/p>\n „\u0179r\u00f3d\u0142em szkody jest wy\u0142\u0105cznie wydanie wadliwej decyzji” \u2013 wyra\u017anie stwierdzi\u0142 SN, a decyzja nadzorcza stwierdza jedynie wcze\u015bniejsze dzia\u0142anie niezgodne z prawem i otwiera mo\u017cliwo\u015b\u0107 \u017c\u0105dania naprawienia szkody. Konieczno\u015b\u0107 uzyskania decyzji nadzorczej nie zmienia jednak tego, \u017ce to wydanie decyzji wadliwej by\u0142o czynem niedozwolonym rodz\u0105cym obowi\u0105zek odszkodowawczy, i to ju\u017c w chwili jej wydania. Decyzja nadzorcza jest wynikiem zgodnego z prawem post\u0119powania zmierzaj\u0105cego do usuni\u0119cia narusze\u0144 prawa i nie mo\u017ce by\u0107 obj\u0119ta poj\u0119ciem „czyn niedozwolony”, a zatem nie mie\u015bci si\u0119 w poj\u0119ciu „zdarzenia i stany prawne” na gruncie art. 5 ustawy nowelizuj\u0105cej.<\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ta uchwa\u0142a S\u0105du Najwy\u017cszego jest jedn\u0105 z najwa\u017cniejszych i nie tylko dlatego, \u017ce usun\u0119\u0142a rozbie\u017cno\u015bci w orzecznictwie \u2013 pisz\u0105 adwokat prowadz\u0105cy dzia\u0142alno\u015b\u0107 we w\u0142asnej kancelarii w Poznaniu oraz prawniczka z tej kancelarii Ustawa z 17 czerwca 2004 r. nowelizuj\u0105ca kodeks cywilny oraz inne ustawy (DzU nr 162, poz. 1692; dalej: ustawa 2004), obowi\u0105zuj\u0105ca od 1 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,43],"tags":[12],"class_list":["post-1272","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-prawo","tag-odszkodowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1272","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1272"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1272\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1273,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1272\/revisions\/1273"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1272"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1272"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1272"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}