El\u017cbieta M. domaga si\u0119 od policji i prokuratury ponad 800 tys. z\u0142 odszkodowania i zado\u015b\u0107uczynienia oraz renty za utracone zdrowie, prac\u0119 i mienie w czasie programu ochrony \u015bwiadk\u00f3w koronnych. To pierwszy taki proces w Polsce. Czy wywo\u0142a fal\u0119 pozw\u00f3w od skruszonych bandzior\u00f3w, czyli koronnych?<\/p>\n
Cofnijmy si\u0119 do po\u0142owy lat 90. Gang pruszkowski, uwa\u017cany wtedy za najsilniejsz\u0105 z grup przest\u0119pczych w Polsce, kontrolowa\u0142 szlak przerzutu kokainy z Ameryki P\u0142d. S\u0142ynna by\u0142a historia statku „Jurata”, kt\u00f3ry z portu w Wenezueli wyp\u0142yn\u0105\u0142 do Gdyni pe\u0142en beczek niby wype\u0142nionych lepikiem (pomys\u0142, \u017ce taki transport przez ocean si\u0119 op\u0142aca\u0142, od razu budzi\u0142 podejrzenia). \u0141adunek – 1190 kg kokainy – zgarn\u0119li brytyjscy celnicy. S\u0105 poszlaki, \u017ce herszt grupy „Wa\u0144ka” utopi\u0142 w tym transporcie milion dolar\u00f3w, a rezydent „Pruszkowa” w Kolumbii – kolejnych 400 tys. zielonych.<\/p>\n
Jednak – jak obliczy\u0142a prokuratura – w II po\u0142owie lat 90. z Kolumbii, Chile, Aruby inn\u0105 drog\u0105 (w baga\u017cach, butach i brzuchach kurier\u00f3w lataj\u0105cych przez Amsterdam, Madryt, Zurich) przemycono 2,5 tony bia\u0142ego proszku.<\/p>\n
W 1999 r. kokainowy gang rozbi\u0142 UOP. W 2001 r. w megaprocesie oskar\u017conych zosta\u0142o 41 organizator\u00f3w i przemytnik\u00f3w (wi\u0119kszo\u015b\u0107 zosta\u0142a skazana). Rozbicie siatki nie by\u0142oby mo\u017cliwe bez \u015bwiadk\u00f3w koronnych, w tym S\u0142awomira H., kt\u00f3ry zaczyna\u0142 jako kurier, potem rezydowa\u0142 w Kolumbii, w ko\u0144cu pr\u00f3bowa\u0142 organizowa\u0107 szlak przemytniczy.<\/p>\n
Od 1998 r. ponad stu skruszonym bandytom, kt\u00f3rzy pomagali rozbija\u0107 gangi, przyznano w Polsce ten status, ochron\u0119, obietnic\u0119 zmiany to\u017csamo\u015bci i – co dla nich najwa\u017cniejsze – bezkarno\u015b\u0107. Ich najbli\u017csi razem z nimi zostali obj\u0119ci programem ochrony.<\/p>\n
W 2000 r. razem ze S\u0142awomirem H. na udzia\u0142 w programie ochrony zdecydowa\u0142a si\u0119 jego konkubina El\u017cbieta M. By\u0142a inspektorem w znanej firmie deweloperskiej w Warszawie. Zarabia\u0142a miesi\u0119cznie ponad 5 tys. z\u0142. Zanim CB\u015a wywi\u00f3z\u0142 par\u0119 w sobie tylko znane miejsce, kobieta sprzeda\u0142a mieszkanie w Warszawie (meble rozda\u0142a), zrezygnowa\u0142a z pracy. Pa\u0144stwo udzieli\u0142o jej wsparcia finansowego, „by\u0142o skromne, lecz wystarczaj\u0105ce dla zaspokojenia potrzeb” – czytamy w aktach s\u0105dowych. CB\u015a pilnuje, by kwota by\u0142a tajemnic\u0105.<\/p>\n
W 2001 r. zacz\u0119\u0142y si\u0119 procesy przemytnik\u00f3w i gangster\u00f3w, przeciwko kt\u00f3rym S\u0142awomir H. z\u0142o\u017cy\u0142 zeznania. Na \u015bwiadka wezwana zosta\u0142a te\u017c El\u017cbieta M. I postawiona twarz\u0105 w twarz z kilkudziesi\u0119cioma oskar\u017conymi naraz. Jej \u015bwiat zawirowa\u0142. Twierdzi w pozwie, \u017ce zgody na takie przes\u0142uchanie w umowie z policj\u0105 i prokuratur\u0105 nie by\u0142o. Zeznania przyp\u0142aci\u0142a ci\u0119\u017ck\u0105 depresj\u0105, potem przyszed\u0142 zawa\u0142. W 2008 r. uznana zosta\u0142a przez ZUS za osob\u0119 cz\u0119\u015bciowo niezdoln\u0105 do pracy. Przesz\u0142a na rent\u0119 – 1080 z\u0142.<\/p>\n
Od 2008 r. – po o\u015bmiu latach pobytu w programie ochrony \u015bwiadka koronnego – wysz\u0142a z niego. I wystawi\u0142a rachunek policji i prokuraturze: w pozwie domaga si\u0119 607 tys. z\u0142 odszkodowania (m.in. z tytu\u0142u utraconych zarobk\u00f3w, ci\u0105g\u0142o\u015bci sk\u0142adek emerytalnych) i 250 tys. z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia (za krzywdy) oraz 1 tys. sta\u0142ej renty (za utrat\u0119 zdrowia). Sprawa jest jeszcze bardziej niezwyk\u0142a ni\u017c nadzwyczajna instytucja w prawie, jak\u0105 s\u0105 \u015bwiadkowie koronni.<\/p>\n
– W Stanach Zjednoczonych zdarzaj\u0105 si\u0119 cywilne procesy, bo jaki\u015b \u015bwiadek mia\u0142 wypadek, inny pot\u0142uk\u0142 si\u0119, jeszcze inny wda\u0142 si\u0119 w b\u00f3jk\u0119 i dosta\u0142 po twarzy. Wtedy id\u0105 do s\u0105du po odszkodowanie, skar\u017c\u0105c si\u0119, \u017ce byli niedostatecznie pilnowani. Ale przegrywaj\u0105 – m\u00f3wi Zbigniew Rau, ekspert od przest\u0119pczo\u015bci zorganizowanej, autor bada\u0144 \u015bwiadk\u00f3w koronnych. – W Polsce co najwy\u017cej zdarza\u0142y si\u0119 procesy o ustalenie obowi\u0105zku alimentacyjnego, wytaczane przez rodziny koronnych. O tym, \u017ceby \u015bwiadek, kto\u015b obj\u0119ty programem, wyst\u0105pi\u0142 na drog\u0119 s\u0105dow\u0105 przeciwko Zarz\u0105dowi Ochrony czy prokuratorowi, nie s\u0142ysza\u0142em – dodaje Rau.<\/p>\n
Co nie znaczy, \u017ce koronni nie psiocz\u0105 na warunki programu ochrony. Zw\u0142aszcza od czasu, gdy w 2006 r. zmieniono rozporz\u0105dzenie je reguluj\u0105ce i zapisano, \u017ce pomoc finansowa na doros\u0142ego to tzw. \u015brednia krajowa, dzi\u015b 3,6 tys. z\u0142. Koronni uwa\u017caj\u0105, \u017ce to ma\u0142o. I skar\u017c\u0105 si\u0119 do komendanta g\u0142\u00f3wnego i szef\u00f3w prokuratur.<\/p>\n
Precedensowa sprawa El\u017cbiety M. okazuje si\u0119 dla s\u0105d\u00f3w trudnym orzechem do zgryzienia. W I instancji w ubieg\u0142ym roku warszawski s\u0105d okr\u0119gowy oddali\u0142 pozew. Uzna\u0142, \u017ce dobrowolnie zgodzi\u0142a si\u0119 przyst\u0105pi\u0107 do programu. Mog\u0142o to spowodowa\u0107 stres i wp\u0142yn\u0105\u0107 na zdrowie, wi\u0119c o zado\u015b\u0107uczynieniu nie mo\u017ce by\u0107 mowy. Co do utraconych zarobk\u00f3w – zdaniem s\u0105du I instancji – nie ma dowodu, \u017ce Zarz\u0105d Ochrony nie szuka\u0142 dla El\u017cbiety M. pracy. I tu si\u0119 zaczyna problem. Bo s\u0105d, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na ustaw\u0119 o \u015bwiadku koronnym, oddali\u0142 wszystkie jej wnioski dowodowe. Kobieta nie mo\u017ce potwierdzi\u0107, \u017ce m\u00f3wi prawd\u0119 o przebiegu programu jej ochrony. Wszystko, co tego dotyczy, ma pozosta\u0107 tajne.<\/p>\n
El\u017cbieta M. podnios\u0142a ten problem w apelacji, a warszawski s\u0105d apelacyjny zada\u0142 tzw. pytanie prawne: Czy absolutny nakaz utrzymania w tajemnicy wszystkiego, co dotyczy ochrony \u015bwiadka koronnego, rozci\u0105gn\u0105\u0107 mo\u017cna tak\u017ce na sprawy cywilne (czyli tak\u0105, jak\u0105 za\u0142o\u017cy\u0142a El\u017cbieta M.)? I czy ten nakaz obowi\u0105zuje tak\u017ce po zako\u0144czeniu programu ochrony (El\u017cbieta M. zrezygnowa\u0142a cztery lata temu)? Dzi\u015b na te pytania odpowie S\u0105d Najwy\u017cszy.<\/p>\n
gazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
El\u017cbieta M. domaga si\u0119 od policji i prokuratury ponad 800 tys. z\u0142 odszkodowania i zado\u015b\u0107uczynienia oraz renty za utracone zdrowie, prac\u0119 i mienie w czasie programu ochrony \u015bwiadk\u00f3w koronnych. To pierwszy taki proces w Polsce. Czy wywo\u0142a fal\u0119 pozw\u00f3w od skruszonych bandzior\u00f3w, czyli koronnych? Cofnijmy si\u0119 do po\u0142owy lat 90. Gang pruszkowski, uwa\u017cany wtedy za […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12,13],"class_list":["post-1376","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1376"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1377,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1376\/revisions\/1377"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1376"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1376"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1376"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}