Wygl\u0105da na to, \u017ce co najmniej miliard z\u0142otych b\u0119dzie kosztowa\u0142o nasze pa\u0144stwo odszkodowanie dla rodziny Chowa\u0144czak\u00f3w za dzia\u0142k\u0119, na kt\u00f3rej stoi Stadion Narodowy. Taki jest efekt reprywatyzacyjnych zaniecha\u0144. Spadkobiercy przedwojennego kr\u00f3la ku\u015bnierzy maj\u0105 ju\u017c korzystne dla siebie rozstrzygni\u0119cie Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego. Niestety, musimy si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce podobnych spraw mo\u017ce by\u0107 coraz wi\u0119cej, bo PRL okrad\u0142 swoich obywateli, a \u017caden rz\u0105d w wolnej Polsce, przez 23 lata, nie zdo\u0142a\u0142 wynagrodzi\u0107 strat by\u0142ym w\u0142a\u015bcicielom i ich spadkobiercom.<\/p>\n
Raz by\u0142o blisko, ale ustaw\u0119 reprywatyzacyjn\u0105, przeforsowan\u0105 w Sejmie w 2001 r. przez AWS i Uni\u0119 Wolno\u015bci, zawetowa\u0142 \u00f3wczesny prezydent Aleksander Kwa\u015bniewski. Uzna\u0142, \u017ce nie ma dobrej ustawy reprywatyzacyjnej i \u017ce do odzyskania bezprawnie znacjonalizowanych maj\u0105tk\u00f3w najlepsza jest droga s\u0105dowa.<\/p>\n
Ta decyzja mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107 si\u0119 fatalna w skutkach dla finans\u00f3w pa\u0144stwa oraz stolicy. Dlaczego? Na pocz\u0105tku poprzedniej dekady istnia\u0142a szansa, \u017ce wielu spadkobierc\u00f3w dawnych warszawskich kamienicznik\u00f3w zadowoli przewidziane w ustawie po\u0142owiczne odszkodowanie w bonach reprywatyzacyjnych. Mogliby je bowiem szybko sprzeda\u0107 lub kupi\u0107 za nie prywatyzowany maj\u0105tek pa\u0144stwowy.<\/p>\n
Kwa\u015bniewski zapewne my\u015bla\u0142 sobie jednak tak: odszkodowania p\u0142acone przez bud\u017cet pa\u0144stwa by\u0142ym w\u0142a\u015bcicielom b\u0119d\u0105 niewielkie, bo do wchodzenia na \u015bcie\u017ck\u0119 wojenn\u0105 zniech\u0119c\u0105 ich skomplikowane procedury i wysokie koszty s\u0105dowe.<\/p>\n
Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kiedy ci ludzie stracili nadziej\u0105 na rych\u0142\u0105 reprywatyzacj\u0119, ruszyli do ataku. Ci, kt\u00f3rzy s\u0105 w stanie udowodni\u0107, \u017ce mienie zabrano im z pogwa\u0142ceniem \u00f3wczesnego prawa, co np. w stolicy by\u0142o norm\u0105, pr\u00f3buj\u0105 odzyska\u0107 swoj\u0105 w\u0142asno\u015b\u0107 na drodze administracyjnej lub s\u0105dowej. Ci za\u015b, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 pieni\u0119dzy na dobrego adwokata albo czuj\u0105, \u017ce nie starczy im \u017cycia na procesowanie si\u0119 o swoje, sprzedaj\u0105 swoje roszczenia wyspecjalizowanym i zaprawionym w bojach z urz\u0119dnikami kancelariom prawnym. A te, nie \u0142ud\u017amy si\u0119, pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej wyegzekwuj\u0105 zwroty nieruchomo\u015bci lub odszkodowania.<\/p>\n
Skutki tego wida\u0107 w Warszawie, gdzie po wojnie pa\u0144stwo odbiera\u0142o prywatne nieruchomo\u015bci na cele odbudowy (pod ulice, place, budynki publiczne). W tamtych warunkach mia\u0142o to nawet sens. W dodatku tzw. dekret Bieruta zak\u0142ada\u0142 zwrot nieruchomo\u015bci w przypadku, gdy nie by\u0142a ona potrzebna.<\/p>\n
Problem w tym, \u017ce w praktyce komunistyczne w\u0142adze mia\u0142y w nosie to prawo. Efekt? „Gazeta Sto\u0142eczna” (lokalny dodatek „Gazety Wyborczej”) poinformowa\u0142a niedawno, \u017ce w\u0142adze stolicy zwr\u00f3ci\u0142y ju\u017c m.in. hektar Ogrodu Saskiego rodzinie Zamoyskich. Z kolei rodzina Lubomirskich odzyska\u0142a po\u0142ow\u0119 dzia\u0142ki na placu przy Sejmie, gdzie Kancelaria Sejmu chcia\u0142a stawia\u0107 reprezentacyjny gmach parlamentu. Warszawscy urz\u0119dnicy skar\u017c\u0105 si\u0119, \u017ce lawinowo ro\u015bnie liczba wyrok\u00f3w s\u0105d\u00f3w zmuszaj\u0105cych miasto do zwrotu nieruchomo\u015bci (tak\u017ce czynsz\u00f3wek z lokatorami). Je\u015bli za\u015b jest to niemo\u017cliwe – do wyp\u0142aty odszkodowa\u0144. Te kosztuje i miasto, i wojewod\u0119 setki milion\u00f3w z\u0142otych rocznie.<\/p>\n
Skala i wysoko\u015b\u0107 wyp\u0142at najprawdopodobniej b\u0119d\u0105 ros\u0142y, bo resorty gospodarki, rolnictwa oraz transportu, budownictwa i gospodarki morskiej s\u0105 zasypane wnioskami o uchylenie bezprawnych decyzji nacjonalizacyjnych. Wnioski te le\u017c\u0105 w szufladach urz\u0119dnik\u00f3w nawet po kilkana\u015bcie lat. Np. od o\u015bmiu lat walczy z pa\u0144stwem rodzina Chowa\u0144czak\u00f3w o odzyskanie dziesi\u0119ciohektarowej dzia\u0142ki na warszawskiej Pradze. Chowa\u0144czakowie s\u0105 ju\u017c blisko ostatecznej wygranej w s\u0105dzie. Jednak zwrot gruntu nie wchodzi ju\u017c w gr\u0119, gdy\u017c postawiono na nim Stadion Narodowy. Chowa\u0144czakowie mog\u0105 wi\u0119c liczy\u0107 na dzia\u0142ki zamienne lub odszkodowanie rz\u0119du co najmniej miliarda z\u0142otych!<\/p>\n
Jestem bardzo ciekaw, jak na to zareaguje rz\u0105d. W po\u0142owie 2008 r. premier Donald Tusk deklarowa\u0142, \u017ce skieruje do Sejmu projekt ustawy, kt\u00f3ra zak\u0142ada\u0142a symboliczne zado\u015b\u0107uczynienie w got\u00f3wce dla dawnych w\u0142a\u015bcicieli i ich spadkobierc\u00f3w. Operacja roz\u0142o\u017cona na 15 lat mia\u0142a poch\u0142on\u0105\u0107 20 mld z\u0142. Jednak kiedy wybuch\u0142 kryzys, gotowy ju\u017c projekt trafi\u0142 do „zamra\u017carki”. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce spraw\u0119 mo\u017ce od\u0142o\u017cy\u0107 do lepszych czas\u00f3w. Tym bardziej \u017ce – jak podaje Ministerstwo Skarbu – w ci\u0105gu ostatnich dziesi\u0119ciu lat pa\u0144stwo wyp\u0142aci\u0142o 734 odszkodowania o \u0142\u0105cznej warto\u015bci ok. 962 mln z\u0142.<\/p>\n
Sprawa Chowa\u0144czak\u00f3w przypomina, \u017ce problemu roszcze\u0144 reprywatyzacyjnych nie da si\u0119 zamkn\u0105\u0107 w szufladzie i \u017ce nad Polsk\u0105 wci\u0105\u017c wisi gro\u017aba wyp\u0142aty gigantycznych odszkodowa\u0144 zas\u0105dzanych przez s\u0105dy. Kilka lat temu resort skarbu m\u00f3wi\u0142 o ponad 36 mld z\u0142! (nie licz\u0105c odszkodowa\u0144 dla by\u0142ych w\u0142a\u015bcicieli tzw. grunt\u00f3w warszawskich). W dodatku pod koniec poprzedniej dekady Najwy\u017csza Izba Kontroli ostrzega\u0142a, \u017ce z powodu przewlek\u0142o\u015bci tego typu spraw coraz wi\u0119cej roszcze\u0144 trafia do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu. Wed\u0142ug NIK, skutki jego wyrok\u00f3w mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 dla finans\u00f3w pa\u0144stwa dotkliwsze od ustawy. <\/p>\n
gazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Wygl\u0105da na to, \u017ce co najmniej miliard z\u0142otych b\u0119dzie kosztowa\u0142o nasze pa\u0144stwo odszkodowanie dla rodziny Chowa\u0144czak\u00f3w za dzia\u0142k\u0119, na kt\u00f3rej stoi Stadion Narodowy. Taki jest efekt reprywatyzacyjnych zaniecha\u0144. Spadkobiercy przedwojennego kr\u00f3la ku\u015bnierzy maj\u0105 ju\u017c korzystne dla siebie rozstrzygni\u0119cie Wojew\u00f3dzkiego S\u0105du Administracyjnego. Niestety, musimy si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce podobnych spraw mo\u017ce by\u0107 coraz wi\u0119cej, bo […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12],"class_list":["post-1643","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1643","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1643"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1643\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1644,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1643\/revisions\/1644"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1643"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1643"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1643"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}