Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka orzek\u0142 we wtorek, \u017ce Polska musi zap\u0142aci\u0107 od 8 do 12 tys. euro odszkodowania dziesi\u0119ciorgu polskim rodzicom opiekuj\u0105cym si\u0119 chorymi dzie\u0107mi za to, \u017ce ZUS odebra\u0142 im wcze\u015bniej przyznane emerytury, pozbawiaj\u0105c ich \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W Trybunale czeka oko\u0142o 130 podobnych skarg polskich rodzic\u00f3w. Wszystkie sprawy, kt\u00f3re rozpatrzy\u0142 we wtorek Europejski Trybuna\u0142, dotycz\u0105 decyzji tego samego, rzeszowskiego oddzia\u0142u Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych. Oddzia\u0142 ten najpierw w 2001 r., na podstawie za\u015bwiadcze\u0144 lekarskich, przyzna\u0142 wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 rodzicom opiekuj\u0105cym si\u0119 dzie\u0107mi chorymi m.in. ma epilepsj\u0119, astm\u0119, skolioz\u0119, przewlek\u0142e alergie, a nast\u0119pnie rok p\u00f3\u017aniej odebra\u0142 im prawo do tego \u015bwiadczenia. ZUS zapyta\u0142 bowiem o opini\u0119 g\u0142\u00f3wnego lekarza orzecznika, a ten w ka\u017cdej z tych spraw stwierdzi\u0142, \u017ce na podstawie zebranych dokument\u00f3w nie mo\u017cna uzna\u0107, i\u017c dziecko wymaga sta\u0142ej opieki rodzica i \u017ce schorzenie mo\u017cna zaliczy\u0107 do chor\u00f3b wymienionych w rozporz\u0105dzeniu Rady Ministr\u00f3w z 15 maja 1989 r. To na podstawie tego rozporz\u0105dzenia by\u0142y przyznawane wcze\u015bniejsze emerytury.<\/p>\n
W jednej ze spraw, kt\u00f3re by\u0142y rozpatrywane we wtorek, rzeszowski oddzia\u0142 Zak\u0142adu Ubezpiecze\u0144 Spo\u0142ecznych najpierw w 2001 r. przyzna\u0142 tak\u0105 wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 Albinie Rusin, matce chorego dziecka, a nast\u0119pnie rok p\u00f3\u017aniej odebra\u0142 jej prawo do tego \u015bwiadczenia; lekarz orzecznik stwierdzi\u0142, \u017ce na podstawie zebranych dokument\u00f3w nie mo\u017cna uzna\u0107, i\u017c dziecko wymaga sta\u0142ej opieki matki. Tymczasem kobieta, zaraz po uzyskaniu prawa do emerytury, zrezygnowa\u0142a z pracy, by opiekowa\u0107 si\u0119 chorym dzieckiem.<\/p>\n
Po przegranej w polskich s\u0105dach I i II instancji kobieta z\u0142o\u017cy\u0142a skarg\u0119 kasacyjn\u0105 do S\u0105du Najwy\u017cszego, ale ten odm\u00f3wi\u0142 rozpatrzenia jej. Rusin wnios\u0142a wi\u0119c skarg\u0119 do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka w Strasburgu. Zarzuci\u0142a polskim w\u0142adzom naruszenie art. 1 protoko\u0142u nr 1 do konwencji o ochronie praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci. Zgodnie z tym przepisem ka\u017cda osoba ma prawo do poszanowania swego mienia i nikogo nie mo\u017cna pozbawia\u0107 w\u0142asno\u015bci, chyba \u017ce przemawia za tym interes publiczny.<\/p>\n
We wtorek ETPC orzek\u0142, \u017ce Polska naruszy\u0142a ten przepis (sygn. 25360\/04). Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce decyzja rzeszowskiego ZUS o cofni\u0119ciu prawa do wcze\u015bniejszej emerytury, podtrzymana nast\u0119pnie przez polskie s\u0105dy, by\u0142a naruszeniem prawa do w\u0142asno\u015bci w rozumieniu art. 1 protoko\u0142u nr 1 do konwencji. Z tego powodu Trybuna\u0142 zas\u0105dzi\u0142 na rzecz matki 12 tys. euro odszkodowania.<\/p>\n
Trybuna\u0142: W\u0142adze musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybko<\/strong><\/p>\n Uzasadniaj\u0105c wyrok, Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142, \u017ce zw\u0142aszcza tam, gdzie w gr\u0119 wchodz\u0105 podstawowe prawa cz\u0142owieka, w tym prawo w\u0142asno\u015bci, w\u0142adze publiczne musz\u0105 dzia\u0142a\u0107 szybko i w sp\u00f3jny spos\u00f3b. Tymczasem decyzja ZUS o przyznaniu Albinie Rusin wcze\u015bniejszej emerytury pozostawa\u0142a w obrocie prawnym przez 11 miesi\u0119cy, zanim ZUS dostrzeg\u0142 sw\u00f3j b\u0142\u0105d. Potem przez ponad 20 miesi\u0119cy spraw\u0119 rozpatrywa\u0142y polskie s\u0105dy – zauwa\u017cy\u0142 Trybuna\u0142. W tym czasie matka pozostawa\u0142a bez \u017cadnych \u015bwiadcze\u0144. Wed\u0142ug Trybuna\u0142u fakt, \u017ce polskie w\u0142adze nie domaga\u0142y si\u0119 zwrotu nienale\u017cnie wyp\u0142aconej emerytury, nie zrekompensowa\u0142 matce skutk\u00f3w odebrania jej tego \u015bwiadczenia. Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142, \u017ce po decyzji o przyznaniu emerytury Albina Rusin \u015bwiadomie zrezygnowa\u0142a z pracy. Wzi\u0105\u0142 te\u017c pod uwag\u0119 to, \u017ce kobieta nie jest ju\u017c w m\u0142odym wieku, mieszka w rejonie zagro\u017conym szczeg\u00f3lnie wysokim bezrobociem i znalezienie nowego zatrudnienia zaj\u0119\u0142o jej pi\u0119\u0107 lat.<\/p>\n To nie pierwszy raz<\/strong><\/p>\n Europejski Trybuna\u0142 ju\u017c raz rozstrzyga\u0142 podobn\u0105 spraw\u0119 – 15 wrze\u015bnia 2009 r. (sygn. 10373\/05). W\u00f3wczas ze skarg\u0105 do ETPC wyst\u0105pi\u0142a Maria Moskal. Kobieta w 2001 r. z\u0142o\u017cy\u0142a wniosek o wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 z tytu\u0142u opieki nad chorym dzieckiem, a po przyznaniu jej tego \u015bwiadczenia zrezygnowa\u0142a z pracy. W 2002 r. ZUS te\u017c cofn\u0105\u0142 jej decyzj\u0119 o wyp\u0142acie wcze\u015bniejszej emerytury. Kobieta wygra\u0142a w ETPC. Trybuna\u0142 orzek\u0142 15 wrze\u015bnia 2009 r., \u017ce b\u0142\u0105d w\u0142adzy publicznej, w tym wypadku ZUS, nie mo\u017ce by\u0107 naprawiany ze szkod\u0105 dla obywatela. Nie mo\u017ce go te\u017c pozbawia\u0107 \u015brodk\u00f3w do \u017cycia.<\/p>\n Problemem odpowiedzialno\u015bci ZUS za swoje wcze\u015bniejsze b\u0142\u0119dne decyzje zajmowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce polski Trybuna\u0142 Konstytucyjny. W wyroku z 28 lutego 2012 r. (sygn. K 5\/11) stwierdzi\u0142, \u017ce ZUS nie mo\u017ce dowolnie odebra\u0107 raz przyznanej emerytury lub renty, je\u015bli inaczej oceni te same dowody, na podstawie kt\u00f3rych wcze\u015bniej przyzna\u0142 \u015bwiadczenie. Lutowy wyrok TK nie dotyczy\u0142 jednak bezpo\u015brednio rodzic\u00f3w, kt\u00f3rym w 2002 r. ZUS odebra\u0142 wcze\u015bniejsz\u0105 emerytur\u0119 z tytu\u0142u opieki nad dzie\u0107mi wymagaj\u0105cymi sta\u0142ej opieki. W\u00f3wczas obowi\u0105zywa\u0142y inne przepisy, kt\u00f3rych Trybuna\u0142 Konstytucyjny w swoim lutowym wyroku nie rozpatrywa\u0142. <\/p>\n PAP<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka orzek\u0142 we wtorek, \u017ce Polska musi zap\u0142aci\u0107 od 8 do 12 tys. euro odszkodowania dziesi\u0119ciorgu polskim rodzicom opiekuj\u0105cym si\u0119 chorymi dzie\u0107mi za to, \u017ce ZUS odebra\u0142 im wcze\u015bniej przyznane emerytury, pozbawiaj\u0105c ich \u015brodk\u00f3w do \u017cycia. W Trybunale czeka oko\u0142o 130 podobnych skarg polskich rodzic\u00f3w. Wszystkie sprawy, kt\u00f3re rozpatrzy\u0142 we wtorek Europejski […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[19],"class_list":["post-1714","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-zus"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1714","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1714"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1714\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1715,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1714\/revisions\/1715"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1714"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1714"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1714"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}