Z wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z 28 stycznia 2009 r. (V CSK 291\/08) wynika, \u017ce jednoznaczno\u015b\u0107 ocenia\u0107 trzeba z punktu widzenia przeci\u0119tnego, szerokiego odbiorcy, niemaj\u0105cego przygotowania do j\u0119zykowej analizy tekst\u00f3w.<\/p>\n
W sierpniu 2005 r. przedsi\u0119biorca Marian W. zawar\u0142 z t\u0105 firm\u0105 PZU SA umow\u0119 ubezpieczenia autocasco samochodu Honda CRV. W grudniu 2005 r. pojazd zosta\u0142 skradziony sprzed poczty. Z\u0142odziej pos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 kluczykami ukradzionymi w\u0142a\u015bcicielowi, gdy ten wchodzi\u0142 do budynku poczty.<\/p>\n
Ubezpieczyciel odm\u00f3wi\u0142 wyp\u0142aty odszkodowania. Powodem by\u0142 brak karty pojazdu. PZU powo\u0142a\u0142 si\u0119 na \u00a7 8 ust. 1 pkt 11b oraz \u00a7 27 og\u00f3lnych warunk\u00f3w ubezpieczenia autocasco. W pierwszym z nich zapisano, \u017ce ubezpieczeniem nie s\u0105 obj\u0119te m.in. szkody powsta\u0142e wskutek kradzie\u017cy pojazdu, je\u015bli \u201epo opuszczeniu pojazdu (…) pozostawiono w poje\u017adzie lub nie dokonano zabezpieczenia z nale\u017cyt\u0105 staranno\u015bci\u0105 poza pojazdem dokument\u00f3w pojazdu (dowodu rejestracyjnego lub karty pojazdu)\u201d. Wed\u0142ug drugiego w razie kradzie\u017cy pojazdu ubiegaj\u0105cy si\u0119 o wyp\u0142at\u0119 odszkodowania obowi\u0105zany jest do przekazania PZU m.in. \u201edowodu rejestracyjnego i karty pojazdu (je\u015bli zosta\u0142a wydana)\u201d.<\/p>\n
S\u0105d I instancji przyzna\u0142 przedsi\u0119biorcy dochodzone odszkodowanie.<\/p>\n
S\u0105d II instancji zmieni\u0142 ten wyrok i jego \u017c\u0105danie w ca\u0142o\u015bci oddali\u0142. Uzna\u0142 \u2013 inaczej ni\u017c s\u0105d I instancji \u2013 \u017ce postanowienia \u00a7 8 ust. 1 pkt 11b nie budz\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci. Zobowi\u0105zuje on ubezpieczonego do przedstawienia obu wskazanych w nim dokument\u00f3w. Z uzasadnienia wyroku wynika\u0142o, \u017ce s\u0105d doszed\u0142 do tego po przeprowadzeniu fachowej analizy j\u0119zykowej i logicznej postanowienia. W jej wyniku uzna\u0142, \u017ce \u201elub\u201d w zwrocie \u201edowodu rejestracyjnego lub karty pojazdu\u201d oznacza tzw. alternatyw\u0119 nieroz\u0142\u0105czn\u0105, tj. \u017ce obowi\u0105zek dotyczy obu tych dokument\u00f3w. Odwo\u0142a\u0142 si\u0119 przy tym do art. 65 \u00a7 2 k.c., w my\u015bl kt\u00f3rego w umowach nale\u017cy raczej bada\u0107, jaki by\u0142 zgodny zamiar stron i cel umowy, ani\u017celi opiera\u0107 na jej dos\u0142ownym brzmieniu.<\/p>\n
Pozostawienie karty pojazdu w samochodzie, co mog\u0142o u\u0142atwi\u0107 z\u0142odziejowi sprzeda\u017c, zakwalifikowa\u0142 jako ra\u017c\u0105ce niedbalstwo w rozumieniu art. 827 \u00a7 1 k.c., uzasadniaj\u0105ce odmow\u0119 wyp\u0142aty odszkodowania.<\/p>\n
SN uchyli\u0142 wyrok II instancji i przekaza\u0142 mu spraw\u0119 do ponownego rozpoznania. Zgodzi\u0142 si\u0119 przede wszystkim z zarzutem naruszenia art. 827 \u00a7 1 k.c. S\u0119dzia Zbigniew Kwa\u015bniewski zaznaczy\u0142, \u017ce jest to przepis imperatywny, bezwzgl\u0119dnie obowi\u0105zuj\u0105cy, a wi\u0119c wi\u0105\u017ce bez wzgl\u0119du na to, co zapisano w umowie. W my\u015bl jego firma ubezpieczeniowa jest wolna od odpowiedzialno\u015bci tylko w jednym wypadku: je\u017celi ubezpieczaj\u0105cy wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119 umy\u015blnie. \u2013 Ra\u017c\u0105ce niedbalstwo pozwala odm\u00f3wi\u0107 odszkodowania, ale nie zawsze \u2013 t\u0142umaczy\u0142 s\u0119dzia. Ubezpieczyciel musi je wyp\u0142aci\u0107, je\u015bli jego zap\u0142ata \u201eodpowiada w danych okoliczno\u015bciach zasadom wsp\u00f3\u0142\u017cycia spo\u0142ecznego\u201d.<\/p>\n
S\u0105d II instancji nie zbada\u0142, czy taka sytuacja nie zachodzi w tej sprawie. Wi\u0119cej, nie uzasadni\u0142 te\u017c, dlaczego zakwalifikowa\u0142 postawienie karty pojazdu w samochodzie jako \u201era\u017c\u0105ce niedbalstwo\u201d. S\u0119dzia odwo\u0142a\u0142 si\u0119 do rozumienia tego poj\u0119cia przyj\u0119tego m.in. w wyrokach SN z 19 lutego 2003 r. (V CKN 1680\/00) i z 10 grudnia 2003 r. (V CK 90\/03). SN uzna\u0142 w nich, \u017ce ra\u017c\u0105ce niedbalstwo jest kwalifikowan\u0105 postaci\u0105 braku staranno\u015bci w przewidywaniu skutk\u00f3w dzia\u0142ania i \u017ce jest to takie zachowanie, kt\u00f3re graniczy z umy\u015blno\u015bci\u0105.<\/p>\n