Firma albo gospodarstwo rolne mo\u017ce si\u0119 domaga\u0107 pokrycia strat wyrz\u0105dzonych na polach przez dzikie zwierz\u0119ta. Obci\u0105\u017caj\u0105 one ko\u0142a \u0142owiecki.<\/p>\n
Chodzi o odszkodowania w plonach, na polach, w ogrodach i uprawach le\u015bnych, niekiedy tak\u017ce w\u015br\u00f3d zwierz\u0105t hodowlanych. Ubieganie si\u0119 o nie jest mo\u017cliwe, ale nie w ka\u017cdej sytuacji. Dochodzenie roszcze\u0144 mo\u017ce by\u0107 te\u017c k\u0142opotliwe i d\u0142ugotrwa\u0142e. Wiele zale\u017cy od tego, jaki drapie\u017cnik by\u0142 sprawc\u0105 szkody i gdzie ona mia\u0142a miejsce.<\/p>\n
Zainteresowani, kt\u00f3rzy ponie\u015bli szkody w uprawach lub p\u0142odach rolnych, mog\u0105 kierowa\u0107 swoje roszczenia do k\u00f3\u0142 \u0142owieckich. Nie dotyczy to jednak wszystkich szk\u00f3d, ale jedynie tych wyrz\u0105dzonych przez dziki, \u0142osie, jelenie, daniele i sarny. My\u015bliwi odpowiadaj\u0105 jednak tylko za straty spowodowane przez te zwierz\u0119ta w uprawach rolnych. Za ten rodzaj upraw uznaje si\u0119 te, kt\u00f3re s\u0105 na gruntach rolnych (tak wynika z uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego z 27 listopada 2007 r., III CZP 67\/07<\/strong>), mniejsze znaczenie ma to, co si\u0119 tam uprawia.<\/p>\n Odszkodowania mo\u017cna dosta\u0107 za uprawy np. wierzby energetycznej, a tak\u017ce uprawy le\u015bne na gruntach rolnych przed ich przekwalifikowaniem. To istotne dla zalesiaj\u0105cych za pieni\u0105dze ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej, bo w ich przypadku przekwalifikowanie nast\u0119puje dopiero po kilku latach od dokonania nasadze\u0144.<\/p>\n Mo\u017cna te\u017c dochodzi\u0107 odszkodowa\u0144 za szkody poniesione podczas polowa\u0144 (zar\u00f3wno w uprawach, jak i w\u015br\u00f3d \u017cywego inwentarza). Na odszkodowania nie mog\u0105 jednak liczy\u0107 w\u0142a\u015bciciele upraw po\u0142o\u017conych w granicach administracyjnych miast, bo na ich terenie nie ma obwod\u00f3w \u0142owieckich.<\/p>\n Natomiast za szkody \u2013 nie tylko w uprawach, ale tak\u017ce np. w \u017cywym inwentarzu \u2013 wyrz\u0105dzone przez zwierz\u0119ta \u0142owne obj\u0119te ca\u0142oroczn\u0105 ochron\u0105 (obecnie s\u0105 to tylko \u0142osie) odpowiada Skarb Pa\u0144stwa. Tu nie ma znaczenia, czy grunt le\u017cy na terenie miasta. Po odszkodowania nale\u017cy si\u0119 zg\u0142asza\u0107 albo do Las\u00f3w Pa\u0144stwowych (gdy szkody powsta\u0142y na terenach le\u015bnych obwod\u00f3w \u0142owieckich), albo do urz\u0119d\u00f3w marsza\u0142kowskich (do 2006 r. byli to wojewodowie). To bowiem zarz\u0105dy wojew\u00f3dztw wyp\u0142acaj\u0105 nale\u017cno\u015bci za szkody na terenach polnych obwod\u00f3w \u0142owieckich albo na obszarach po\u0142o\u017conych poza obwodami.<\/p>\n Artyku\u0142 46 ust. 2 prawa \u0142owieckiego przewiduje, \u017ce ogl\u0119dzin i szacowania szk\u00f3d, a tak\u017ce ustalania wysoko\u015bci odszkodowania dokonuj\u0105 przedstawiciele zarz\u0105dcy lub dzier\u017cawcy obwodu \u0142owieckiego. Na \u017c\u0105danie zainteresowanego rolnika lub przedsi\u0119biorcy w czynno\u015bciach tych uczestniczy przedstawiciel izby rolniczej.<\/p>\n Gdy trudno jest si\u0119 porozumie\u0107 co do wielko\u015bci odszkodowania, to mo\u017cna wyst\u0105pi\u0107 do lokalnego w\u00f3jta, aby przeprowadzi\u0107 mediacj\u0119 i polubownie zako\u0144czy\u0107 sp\u00f3r. Ostatecznie sprawa mo\u017ce nawet trafi\u0107 do s\u0105du.<\/p>\n Przepisy przewiduj\u0105 te\u017c, \u017ce w\u0142a\u015bciciele grunt\u00f3w rolnych i le\u015bnych powinni si\u0119 stara\u0107 jak najlepiej zabezpiecza\u0107 grunty przed szkodami, m.in. grodz\u0105c je.<\/p>\n W wielu przypadkach odszkodowanie nie przys\u0142uguje. Tak jest wtedy, gdy kto\u015b dosta\u0142 grunt Skarbu Pa\u0144stwa jako deputat rolny na terenach le\u015bnych albo gdy uprawy rolne by\u0142y prowadzone z ra\u017c\u0105cym naruszeniem zasad agrotechnicznych (np. ur\u0105gaj\u0105ce wszelkim standardom jako\u015bciowym, ca\u0142kowicie zaniedbane, powa\u017cnie zaatakowane przez szkodniki b\u0105d\u017a dotkni\u0119te powa\u017cnymi chorobami).<\/p>\n Nie ma te\u017c szans na naprawienie szk\u00f3d powsta\u0142ych w p\u0142odach rolnych z\u0142o\u017conych w sterty, stogi i kopce w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie lasu.<\/p>\n Odszkodowania nie dostaniemy te\u017c za szkody minimalne. Chodzi o te, kt\u00f3re nie przekraczaj\u0105 warto\u015bci jednego kwintala \u017cyta (w przeliczeniu na jeden hektar uprawy). Zgodnie z danymi GUS ze stycznia br. by\u0142o to, w zale\u017cno\u015bci od regionu Polski, 36 \u2013 41 z\u0142.<\/p>\n Odszkodowania nie dostan\u0105 te\u017c ci, kt\u00f3rzy szybko nie zebrali swoich upraw po \u017cniwach. Przepisy daj\u0105 im 14 dni od zako\u0144czenia zbior\u00f3w na ich zwiezienie. Terminy te nie s\u0105 jednak dowolne, ale dla poszczeg\u00f3lnych ro\u015blin s\u0105 okre\u015blane urz\u0119dowo. Zarz\u0105dy wojew\u00f3dztw wydaj\u0105 takie uchwa\u0142y w pierwszym p\u00f3\u0142roczu, a ich tre\u015b\u0107 mo\u017cna znale\u017a\u0107 w Dziennikach Urz\u0119dowych poszczeg\u00f3lnych wojewod\u00f3w.<\/p>\n Na odszkodowania nie maj\u0105 te\u017c co liczy\u0107 te osoby, do kt\u00f3rych obwody \u0142owieckie bezskutecznie wyst\u0119powa\u0142y z propozycjami, aby sami my\u015bliwi postawili tam urz\u0105dzenia zapobiegaj\u0105ce szkodom albo wykonali odpowiednie zabiegi w tym zakresie.<\/p>\n Za szkody wyrz\u0105dzone przez niekt\u00f3re zwierz\u0119ta odpowiada Skarb Pa\u0144stwa, ale na innych zasadach ni\u017c te okre\u015blone w prawie \u0142owieckim. Chodzi o \u017cubry, wilki, rysie, nied\u017awiedzie i bobry. Jednak urz\u0119dnicy nie zap\u0142ac\u0105 za wszystkie rodzaje szk\u00f3d.<\/p>\n Odszkodowanie mo\u017cna dosta\u0107 za zagryzione przez wilki i rysie zwierz\u0119ta gospodarskie. Za \u017cubry i bobry szkody obejmuj\u0105 gospodarstwa, a za nied\u017awiedzie \u2013 pasieki, zwierz\u0119ta gospodarskie i uprawy rolne.<\/p>\n Sprawy te reguluj\u0105 przepisy o ochronie przyrody, a odszkodowania nie obejmuj\u0105 m.in. utraconych korzy\u015bci.<\/p>\n Skarb Pa\u0144stwa p\u0142aci te\u017c za szkody wyrz\u0105dzone przez zwierz\u0119ta \u0142owne, ale tylko na terenach park\u00f3w narodowych, rezerwat\u00f3w przyrody i w strefach ochronnych przewidzianych dla tych zwierz\u0105t. Przepisy zawieraj\u0105 ca\u0142\u0105 list\u0119 zwierz\u0105t \u0142ownych \u2013 s\u0105 to m.in. jelenie, dziki, borsuki, lisy, zaj\u0105ce szaraki i dzikie kr\u00f3liki, ba\u017canty. Ogl\u0119dziny, szacowanie szk\u00f3d, okre\u015blanie ich wysoko\u015bci i wyp\u0142ata odszkodowa\u0144 to zadania regionalnego dyrektora ochrony \u015brodowiska, a na obszarze parku narodowego \u2013 dyrektora tej instytucji.<\/p>\n Odbywa si\u0119 to na zasadach okre\u015blonych w prawie \u0142owieckim. Dok\u0142adny tryb przeprowadzania tych czynno\u015bci okre\u015bla odpowiednie rozporz\u0105dzenie. Gdy strony nie dojd\u0105 do porozumienia, to spory mi\u0119dzy nimi rozstrzygaj\u0105 s\u0105dy powszechne. W\u0142a\u015bciciele p\u00f3l i hodowli mog\u0105 te\u017c \u2013 podpisuj\u0105c umowy cywilnoprawne \u2013 wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107 z tymi urz\u0119dnikami i budowa\u0107 urz\u0105dzenia, kt\u00f3re zapobieg\u0142yby szkodom.<\/p>\n S\u0105 te\u017c przypadki, kiedy odszkodowanie nie przys\u0142uguje. W wi\u0119kszo\u015bci chodzi o te same sytuacje jak w prawie \u0142owieckim, ale z jednym wa\u017cnym w praktyce wyj\u0105tkiem \u2013 odszkodowania nie dostan\u0105 ci hodowcy, kt\u00f3rzy pozostawili w nocy bez bezpo\u015bredniej opieki zwierz\u0119ta napadni\u0119te potem przez wilki, nied\u017awiedzie lub rysie.<\/p>\n Regulacje dotycz\u0105ce odszkodowa\u0144 za dzikie zwierz\u0119ta mo\u017cna znale\u017a\u0107 w:<\/p>\n – ustawie z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (DzU nr 92, poz. 880 ze zm.)<\/a><\/p>\n – ustawie z 13 pa\u017adziernika 1995 r. \u2013 Prawo \u0142owieckie (DzU nr 127, poz. 1066 ze zm.)<\/a><\/p>\nPrzyk\u0142ad 1<\/h2>\n
<\/blockquote>\n
Jak oszacowa\u0107 szkody<\/h2>\n
Kiedy nie dostaniemy pieni\u0119dzy<\/h2>\n
Za wilka zap\u0142aci Skarb Pa\u0144stwa<\/h2>\n
Przyk\u0142ad 2<\/h2>\n
Gdzie szuka\u0107 przepis\u00f3w<\/h2>\n