S\u0105d Najwy\u017cszy rozstrzyga\u0142 kwesti\u0119 dopuszczalno\u015bci dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych, spowodowane czynem niedozwolonym polegaj\u0105cym na zamianie noworodk\u00f3w (jednej z bli\u017aniaczek) w szpitalu. Z uwagi na to, \u017ce czyn ten mia\u0142 miejsce w grudniu 1952 r. uznano, \u017ce w niniejszej sprawie zastosowanie b\u0119d\u0105 mia\u0142y przepisy Kodeksu zobowi\u0105za\u0144 (art. 165 \u00a7 1 w zw. z art. 157 \u00a7 3), a nie art. 448 k.c., w brzemieniu obowi\u0105zuj\u0105cym od dnia 28 grudnia 1996 r. Pierwsze przepisy przewidywa\u0142y ograniczon\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia \u2013 jedynie w razie uszkodzenia cia\u0142a, wywo\u0142ania rozstroju zdrowia, pozbawienia \u017cycia, pozbawienia wolno\u015bci lub obrazy czci. Nie obejmowa\u0142y wi\u0119c mo\u017cliwo\u015bci przyznania zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych w postaci prawa do \u017cycia w biologicznej rodzinie, rozwoju wi\u0119z\u00f3w rodzinnych i wi\u0119z\u00f3w z rodze\u0144stwem, wychowywania si\u0119 z rodze\u0144stwem i prawa do to\u017csamo\u015bci.<\/p>\n
Zastosowanie przepis\u00f3w obowi\u0105zuj\u0105cych w 1952 r. uzasadniono tym, \u017ce naruszenie d\u00f3br osobistych powod\u00f3w mia\u0142o charakter jednorazowy i zako\u0144czony. Fakt, \u017ce skutki tego czynu niedozwolonego trwa\u0142y nadal nie oznacza jednak, \u017ce mieli\u015bmy do czynienia z czynem niedozwolonym ci\u0105g\u0142ym. Tylko w sytuacji trwa\u0142ego naruszenia d\u00f3br osobistych (czynu ci\u0105g\u0142ego), stan dzia\u0142ania sprawcy utrzymuje si\u0119 przez pewien czas i w\u00f3wczas do oceny skutk\u00f3w naruszenia miarodajne s\u0105 przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w chwili, gdy usta\u0142o dzia\u0142anie naruszycielskie.<\/p>\n
Przy okazji, z uwagi na to, \u017ce pozwany podni\u00f3s\u0142 w sprawie tak\u017ce zarzut przedawnienia, a orzekaj\u0105ce s\u0105dy powszechne zarzut ten uwzgl\u0119dni\u0142y, S\u0105d Najwy\u017cszy przypomnia\u0142, \u017ce skuteczne podniesienie przez pozwanego zarzutu przedawnienia jest wystarczaj\u0105ce do oddalenia pow\u00f3dztwa bez potrzeby ustalania, czy zachodz\u0105 wszystkie inne przes\u0142anki prawnomaterialne uzasadniaj\u0105ce jego uwzgl\u0119dnienie. W takiej sytuacji badanie tych przes\u0142anek jest zb\u0119dne.<\/p>\n
Jak ju\u017c wy\u017cej wspomniano, w sprawie ustalono, \u017ce w grudniu 1952 r. w nieustalonych okoliczno\u015bciach dosz\u0142o do pomy\u0142ki przy wydawaniu matkom dzieci urodzonych na tym samym oddziale po\u0142o\u017cniczym, w wyniku czego jedna z si\u00f3str bli\u017aniaczek zosta\u0142a oddana matce biologicznej, a druga innej kobiecie, kt\u00f3rej c\u00f3rk\u0119 oddano z kolei matce bli\u017aniaczek. Dziewczynka ta zmar\u0142a w wieku 3 miesi\u0119cy, natomiast siostry bli\u017aniaczki wychowywa\u0142y si\u0119 w r\u00f3\u017cnych rodzinach nie wiedz\u0105c nic o sobie a\u017c do spotkania w grudniu 2011 r. Na pocz\u0105tku stycznia 2012 r. uzyska\u0142y wyniki bada\u0144 genetycznych, kt\u00f3re potwierdzi\u0142y, \u017ce s\u0105 siostrami bli\u017aniaczkami.<\/p>\n
Nie jest to pierwsza tego typu sprawa. S\u0105d Najwy\u017cszy w takich sprawach podkre\u015bla\u0142, \u017ce nale\u017cy rozr\u00f3\u017cnia\u0107 trwa\u0142e naruszanie d\u00f3br osobistych od trwa\u0142ych skutk\u00f3w naruszenia takich d\u00f3br. Jedynie w pierwszym przypadku do oceny skutk\u00f3w naruszenia miarodajne s\u0105 przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w chwili, w kt\u00f3rej usta\u0142o dzia\u0142anie naruszycielskie.W drugim przypadku, jednorazowego dzia\u0142ania (nawet je\u017celi o trwa\u0142ych skutkach), dla oceny skutk\u00f3w naruszenia maj\u0105 znaczenie wy\u0142\u0105cznie przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w dacie tego zachowania. Pogl\u0105d taki wypowiedziano zw\u0142aszcza w wyroku z dnia 18 czerwca 2014 r., V CSK 463\/13 (w sprawie tej do zamiany dosz\u0142o w 1956 r.), a tak\u017ce w wyroku z 17 kwietnia 2013 r., I CSK 485\/12 (do zamiany dzieci, w ramach dw\u00f3ch par bli\u017ani\u0105t, w tej sprawie dosz\u0142o w styczniu 1953 r.)<\/p>\n
Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 17 lutego 2016 r., III CSK 105\/15:<\/p>\n Tylko w sytuacji trwa\u0142ego naruszania d\u00f3br osobistych (czynu ci\u0105g\u0142ego), stan dzia\u0142ania sprawcy utrzymuje si\u0119 przez pewien czas i w\u00f3wczas do oceny skutk\u00f3w naruszenia miarodajne s\u0105 przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w chwili, gdy usta\u0142o dzia\u0142anie naruszycielskie. Nie jest takim czynem ci\u0105g\u0142ym jednorazowe zachowanie naruszaj\u0105ce dobra osobiste, kt\u00f3re powoduje d\u0142ugotrwa\u0142e skutki. Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 17 lutego 2016 r., III CSK 105\/15.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" S\u0105d Najwy\u017cszy rozstrzyga\u0142 kwesti\u0119 dopuszczalno\u015bci dochodzenia zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych, spowodowane czynem niedozwolonym polegaj\u0105cym na zamianie noworodk\u00f3w (jednej z bli\u017aniaczek) w szpitalu. Z uwagi na to, \u017ce czyn ten mia\u0142 miejsce w grudniu 1952 r. uznano, \u017ce w niniejszej sprawie zastosowanie b\u0119d\u0105 mia\u0142y przepisy Kodeksu zobowi\u0105za\u0144 (art. 165 \u00a7 1 w zw. z art. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45],"tags":[12,114,13],"class_list":["post-2640","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","tag-odszkodowanie","tag-sn","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2640","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2640"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2640\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2641,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2640\/revisions\/2641"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2640"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2640"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2640"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\n<\/strong><\/p>\n