Wypadki komunikacyjne zdarzaj\u0105 si\u0119 codziennie. Codziennie r\u00f3wnie\u017c poszkodowanych w takich wypadkach zostaje kilkana\u015bcie os\u00f3b. Nie zawsze jednak, osoba, kt\u00f3ra zosta\u0142a poszkodowana w wypadku komunikacyjnym nie mia\u0142a wp\u0142ywu na fakt zaistnienia wypadku. Cz\u0119sto bowiem, poszkodowani swoim nierozmy\u015blnym zachowaniem stwarzaj\u0105 bardzo niebezpieczn\u0105 sytuacj\u0119 na drodze, a czasem nawet ich zachowanie jest nawet jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zaistnia\u0142ego wypadku komunikacyjnego. Sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej poszkodowany przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania lub zwi\u0119kszenia szkody reguluje art. 362 kodeksu cywilnego.<\/p>\n
Za przyczynienie si\u0119, nale\u017cy uzna\u0107 takie zachowanie poszkodowanego, kt\u00f3re pozostaje w zwi\u0105zku przyczynowym ze szkod\u0105 oraz jest obiektywnie nieprawid\u0142owe. Mo\u017ce to by\u0107 wi\u0119c dzia\u0142anie, ale r\u00f3wnie\u017c zaniechanie tj. nie podj\u0119cie odpowiedniego dzia\u0142ania, kt\u00f3re mia\u0142o wp\u0142yw na powsta\u0142\u0105 szkod\u0119. Przyczynienie si\u0119 poszkodowanego mo\u017ce polega\u0107 na przyczynieniu si\u0119 do powstania – zaistnienia szkody oraz przyczynieniu si\u0119 do zwi\u0119kszenia rozmiar\u00f3w ju\u017c powsta\u0142ej szkody. Definicja ta wskazuje wi\u0119c bardzo og\u00f3lnie na sytuacje przyczynienia si\u0119 poszkodowanego. Praktyczne wskaz\u00f3wki, co do tego jakie zachowanie stanowi przyczynienie si\u0119 poszkodowanego, przedstawiaj\u0105 nam w praktyce s\u0105dy. Poni\u017cej prezentujemy orzeczenia s\u0105d\u00f3w, kt\u00f3re obrazuj\u0105 instytucje przyczynienia si\u0119 poszkodowanego.<\/p>\n
1985.12.07 wyrok SN IV CR 398\/85<\/strong> 1985.12.02 wyrok SN IV CR 412\/85 OSP 1986\/4\/87<\/strong> 1982.12.06 wyrok SN I CR 438\/82<\/strong> 1985.03.01 wyrok SN I CR 27\/85 OSP 1989\/5\/115<\/strong> Uwaga autora: nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, i\u017c zachowania os\u00f3b ma\u0142oletnich poni\u017cej lat trzynastu, nigdy nie mo\u017cna uzna\u0107 za wy\u0142\u0105czn\u0105 win\u0119 poszkodowanego – ZASADA . Takie zachowanie zawsze uznane b\u0119dzie za przyczynienie.<\/em><\/p>\n 1983.07.14 wyrok SN II CR 212\/83 OSNC 1984\/2-3\/37<\/strong> 1979.12.07 wyrok SN III CRN 224\/79<\/strong> 1971.10.21 wyrok SN I CR 465\/71<\/strong> Cytowane tu orzeczenia s\u0105d\u00f3w wskazuj\u0105 nam, jakie w praktyce zachowania poszkodowanego mo\u017cna uzna\u0107 za jego przyczynieniem si\u0119. Powo\u0142ane sytuacje s\u0105 r\u00f3wnie\u017c w praktyce najcz\u0119stszymi, w kt\u00f3rych poszkodowany faktycznie mia\u0142 wp\u0142yw na samo powstanie lub zwi\u0119kszenie szkody. Nale\u017cy wskaza\u0107, i\u017c istotnie zachowanie poszkodowanego by\u0142o w powy\u017cszych przypadkach zachowaniem nieprawid\u0142owym. Musi wi\u0119c ono zosta\u0107 ocenione negatywnie. Dzia\u0142anie poszkodowanego, kt\u00f3re mia\u0142o na celu np. ratowanie zdrowia lub \u017cycia innej osoby, a skutkowa\u0142o np. wypadkiem komunikacyjnym, nie powinna zosta\u0107 uznana za przyczynienie.<\/p>\n Okre\u015blenie, i\u017c poszkodowany przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania szkody, ma donios\u0142y skutek prawny, a mianowicie, na podstawie ar. 362 kodeksu cywilnego, obowi\u0105zek naprawienia szkody (a w konsekwencji odszkodowanie) ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosowanie do okoliczno\u015bci, a zw\u0142aszcza do stopnia winy obu stron. Tak wi\u0119c, w przypadku stwierdzenia, i\u017c nieprawid\u0142owe zachowanie osoby poszkodowanej mia\u0142o wp\u0142yw na np. zaistnienie wypadku komunikacyjnego, odszkodowanie przys\u0142uguj\u0105ce takiemu poszkodowanemu mo\u017ce ulec zmniejszeniu.<\/p>\n Przyczynienie okre\u015bla si\u0119 procentowo, co w praktyce skutkuje tym, i\u017c wszystkie wyp\u0142acane poszkodowanemu \u015bwiadczenia (np. odszkodowanie, zado\u015b\u0107uczynienie, renty, zwrot wszelkich koszt\u00f3w) zostan\u0105 zredukowane o ten w\u0142a\u015bnie, okre\u015blony procent. Procentowe okre\u015blanie stopnia przyczynienia poszkodowanego budzi spory w doktrynie prawnej, jednak obecnie jest to najbardziej powszechny i najcz\u0119\u015bciej stosowany przez s\u0105dy spos\u00f3b okre\u015blania zar\u00f3wno stopnia przyczynienia jak i nale\u017cnej wysoko\u015bci obni\u017conego odszkodowania.<\/p>\n Mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cenia odszkodowania istnieje wtedy, gdy zwi\u0105zek pomi\u0119dzy dzia\u0142aniem lub zaniechaniem poszkodowanego a powsta\u0142\u0105 szkod\u0105 jest taki, \u017ce gdyby nie okre\u015blone zachowanie si\u0119 lub zaniechanie poszkodowanego, b\u0105d\u017a w og\u00f3le nie dozna\u0142by on szkody, b\u0105d\u017a te\u017c wyst\u0105pi\u0142aby ona w mniejszym rozmiarze. Ka\u017cd\u0105 sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej istnieje prawdopodobie\u0144stwo, i\u017c poszkodowany przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania szkody nale\u017cy rozpatrywa\u0107 indywidualnie i trudno tu wskaza\u0107 generalne zasady obni\u017cania nale\u017cnego poszkodowanemu odszkodowania. Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, i\u017c niemo\u017cliwe jest w obecnym stanie prawnym ca\u0142kowite pozbawienie poszkodowanego odszkodowania w zwi\u0105zku z jego przyczynieniem si\u0119. Takie ca\u0142kowite pozbawienie odszkodowania mo\u017ce nast\u0105pi\u0107 dopiero w sytuacji wy\u0142\u0105cznej winy poszkodowanego – to znaczy w przypadku, gdy jedyn\u0105 przyczyn\u0105 powsta\u0142ej szkody jest wy\u0142\u0105czna, ca\u0142kowita wina samego poszkodowanego.<\/p>\n Nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c przyczynienia si\u0119 poszkodowanego, uregulowane w art. 362 kodeksu cywilnego nie powinno by\u0107 mylone z instytucj\u0105 obni\u017cenia odszkodowania ubezpieczaj\u0105cemu na podstawie art. 816 kodeksu cywilnego. Instytucje te reguluj\u0105 odmienne kwestie, gdy\u017c pierwsza dotyczy osoby poszkodowanej, nieb\u0119d\u0105cej stron\u0105 umowy ubezpieczenia, kt\u00f3rej odszkodowanie mo\u017ce by\u0107 obni\u017cone w zwi\u0105zku z jej nieprawid\u0142owym zachowaniem. Druga sytuacja, okre\u015bla natomiast stosunek pomi\u0119dzy osob\u0105 ubezpieczaj\u0105c\u0105 (siebie lub swoje mienie) a zak\u0142adem ubezpiecze\u0144. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tutaj powo\u0142ywany cz\u0119sto wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Poznaniu:<\/p>\n 1994.12.20 wyrok s. apel. w Poznaniu I Acr 459\/94 OSA 1995\/5\/32<\/strong> Przytoczone powy\u017cej orzeczenie dotyczy instytucji uregulowanej w art. 816 kodeksu cywilnego. Cz\u0119sto jednak zdarza si\u0119, i\u017c jest nieprawid\u0142owo powo\u0142ywane, jako zwi\u0105zane z instytucj\u0105 przyczynienia si\u0119 poszkodowanego do powstania szkody.<\/p>\n WWW.rzu.gov.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wypadki komunikacyjne zdarzaj\u0105 si\u0119 codziennie. Codziennie r\u00f3wnie\u017c poszkodowanych w takich wypadkach zostaje kilkana\u015bcie os\u00f3b. Nie zawsze jednak, osoba, kt\u00f3ra zosta\u0142a poszkodowana w wypadku komunikacyjnym nie mia\u0142a wp\u0142ywu na fakt zaistnienia wypadku. Cz\u0119sto bowiem, poszkodowani swoim nierozmy\u015blnym zachowaniem stwarzaj\u0105 bardzo niebezpieczn\u0105 sytuacj\u0119 na drodze, a czasem nawet ich zachowanie jest nawet jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn zaistnia\u0142ego wypadku komunikacyjnego. Sytuacj\u0119, w kt\u00f3rej poszkodowany przyczyni\u0142 si\u0119 do powstania lub zwi\u0119kszenia szkody reguluje art. 362 kodeksu cywilnego.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[12],"class_list":["post-284","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-prawo","tag-odszkodowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=284"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":285,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/284\/revisions\/285"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=284"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=284"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=284"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nWsp\u00f3\u0142udzia\u0142 poszkodowanego w spo\u017cywaniu alkoholu z kierowc\u0105 i nast\u0119pnie podj\u0119cie decyzji jazdy z nietrze\u017awym kierowc\u0105 pojazdu mechanicznego, kt\u00f3ry z powodu swego stanu doprowadzi\u0142 do wypadku i poniesienia szkody przez poszkodowanego (jego bliskich) b\u0119dzie z regu\u0142y uzasadnia\u0107 przyczynienie si\u0119 poszkodowanego do powstania szkody (art. 362 k.c.).<\/p>\n
\nOsoba, kt\u00f3ra decyduje si\u0119 na jazd\u0119 samochodem z kierowc\u0105 b\u0119d\u0105cym w stanie po spo\u017cyciu alkoholu, przyczynia si\u0119 do odniesionej szkody powsta\u0142ej w wyniku wypadku komunikacyjnego, gdy stan nietrze\u017awo\u015bci kierowcy pozostaje w zwi\u0105zku z tym wypadkiem. Spo\u017cywanie napoju alkoholowego z takim kierowc\u0105 przed jazd\u0105 uwa\u017ca\u0107 nale\u017cy za znaczne przyczynienie si\u0119 do powstania szkody (art. 362 k.c.).<\/p>\n
\nOsoba, kt\u00f3ra wiedz\u0105c, \u017ce kierowca znajduje si\u0119 pod wp\u0142ywem alkoholu nak\u0142ania tego kierowc\u0119 do odbycia jazdy samochodem i jazd\u0119 t\u0119 razem z nim odbywa, godzi si\u0119 z ewentualnymi ujemnymi nast\u0119pstwami takiego post\u0119powania, co nale\u017cy oceni\u0107 jako przyczynienie si\u0119 do wypadku, je\u015bli stan nietrze\u017awo\u015bci kierowcy pozostaje w zwi\u0105zku z wypadkiem.<\/p>\n
\nZachowanie ma\u0142oletniego poni\u017cej lat trzynastu wyrz\u0105dzaj\u0105ce mu szkod\u0119 mo\u017ce, stosownie do art. 362 k.c., uzasadnia\u0107 zmniejszenie odszkodowania nale\u017cnego od osoby odpowiedzialnej na zasadzie winy, gdy wina ta jest nieumy\u015blna, a poszkodowany zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce takie jego zachowanie jest niew\u0142a\u015bciwe i mo\u017ce szkod\u0119 spowodowa\u0107.<\/p>\n
\nStosownie do tre\u015bci art. 16 ustawy z dnia 27 listopada 1961 r. o bezpiecze\u0144stwie i porz\u0105dku ruchu na drogach publicznych (Dz. U. Nr 53, poz. 295 ze zm.), przeznaczeniem \u015bwiate\u0142 w ka\u017cdym poje\u017adzie jest nie tylko o\u015bwietlanie na potrzeby kieruj\u0105cego drogi przed pojazdem na odpowiedni\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107, ale stworzenie innym u\u017cytkownikom drogi mo\u017cliwo\u015bci skuteczniejszego dostrze\u017cenia po\u0142o\u017cenia tego pojazdu. Zaniechanie obowi\u0105zku zapalenia po zmroku przedniego \u015bwiat\u0142a przez kieruj\u0105cego pojazdem, z kt\u00f3rym nast\u0119pnie zderzy\u0142 si\u0119 czo\u0142owo inny pojazd, musi by\u0107 na tle art. 362 k.c. uznanie za okoliczno\u015b\u0107 przemawiaj\u0105c\u0105 za przyj\u0119ciem, i\u017c kierowca ten przyczyni\u0142 si\u0119 w istotnym stopniu do wypadku i powsta\u0142ej w jego wyniku szkody.<\/p>\n
\nDo zastosowania przepisu art. 362 k.c. istnieje podstawa tak\u017ce wtedy, gdy niew\u0142a\u015bciwe zachowanie si\u0119 pokrzywdzonego, nawet wobec osoby trzeciej, usprawiedliwia reakcj\u0119 ze strony sprawcy czynu.<\/p>\n
\nPrzepis art. 362 k.c. obejmuje wypadki przyczynienia si\u0119 poszkodowanego do szkody swym post\u0119powaniem cho\u0107by niezawinionym. Wystarczaj\u0105c\u0105 przes\u0142ank\u0105 stosowania tego przepisu jest istnienie zwi\u0105zku przyczynowego mi\u0119dzy zachowaniem si\u0119 poszkodowanego a powstaniem szkody.<\/p>\n
\nOddanie szybkiego zachodniego pojazdu do prowadzenia osobie u\u017cytkuj\u0105cej na co dzie\u0144 Fiata 126p, a wi\u0119c o znacznie ni\u017cszych parametrach technicznych, na dodatek w warunkach nocnych, st\u0105d przy gorszej widoczno\u015bci i nieprzystosowaniu organizmu do jazdy nocnej i to po \u015bliskiej, bo mokrej nawierzchni, zwi\u0119ksza ryzyko zaistnienia wypadku i w \u015bwietle art. 816 k.c. uzasadnia stosowne obni\u017cenie \u015bwiadczenia, do jakiego z mocy ubezpieczenia auto-casco zobowi\u0105zany jest ubezpieczyciel.<\/p>\n