Urz\u0119dnicy wydaj\u0105 coraz wi\u0119cej decyzji dotycz\u0105cych naruszania przez firmy uczciwej konkurencji. W 2008 r. w Urz\u0119dzie Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w by\u0142o ich ponad 300. S\u0105 to zwykle sprawy dotycz\u0105ce bezprawnych dzia\u0142a\u0144 rynkowego monopolisty (tzw. nadu\u017cywanie pozycji dominuj\u0105cej), ale r\u00f3wnie\u017c zwi\u0105zane z \u0142amaniem praw zwyk\u0142ych Kowalskich (naruszenie tzw. zbiorowych interes\u00f3w konsument\u00f3w). Takie post\u0119powania ko\u0144cz\u0105 si\u0119 cz\u0119sto na\u0142o\u017ceniem wysokich kar si\u0119gaj\u0105cych nawet kilku milion\u00f3w z\u0142otych \u2013 jak w sprawie PKP Cargo.<\/p>\n
Na tym si\u0119 jednak nie ko\u0144czy. Coraz cz\u0119\u015bciej pow\u00f3dztwa przeciwko nieuczciwym firmom wnosz\u0105 inni przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 przez nie poszkodowani. Argumentuj\u0105, \u017ce ponie\u015bli konkretne straty na skutek naruszenia rynkowej konkurencji.<\/p>\n
W Warszawie jeden z deweloper\u00f3w wygra\u0142 od zak\u0142ad\u00f3w wodoci\u0105gowych 2,6 mln z\u0142. Chodzi\u0142o o odzyskanie pieni\u0119dzy wydanych na rury przekazane bezp\u0142atnie wodoci\u0105gom podczas prowadzenia inwestycji. Inny przedsi\u0119biorca, producent wyrob\u00f3w drewnianych z Kujaw, wygra\u0142 z nadle\u015bnictwem, kt\u00f3re zgodzi\u0142o si\u0119 sprzeda\u0107 drewno, ale tylko pod warunkiem jednoczesnego odkupienia od niego nie\u015bci\u0105galnych wierzytelno\u015bci za 100 proc. ich warto\u015bci. Inne sprawy dotyczy\u0142y m.in. sp\u00f3\u0142dzielni mieszkaniowej procesuj\u0105cej si\u0119 o stacje transformatorowe z energetykami z \u0141odzi.<\/p>\n
\u2013 \u017badne z tych pow\u00f3dztw nie by\u0142o jednak klasyczn\u0105 spraw\u0105 o odszkodowanie, ale o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzy\u015bci \u2013 zauwa\u017ca dr Dawid Mi\u0105sik z Polskiej Akademii Nauk.<\/p>\n
Co istotne, do kierowania przez firmy takich roszcze\u0144 nie jest konieczny prawomocny wyrok s\u0105dowy, a cz\u0119sto nawet i decyzja prezesa UOKiK. W uchwale z 23 lipca 2008 r. (sygn. III CZP 52\/08) S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142 bowiem, \u017ce ostateczna decyzja prezesa UOKiK stwierdzaj\u0105ca nadu\u017cycie pozycji dominuj\u0105cej jest wi\u0105\u017c\u0105ca dla s\u0105du cywilnego.<\/strong> Czynno\u015bci prawne dokonane z nadu\u017cyciem takiej pozycji s\u0105 niewa\u017cne. Aby to stwierdzi\u0107, nie jest konieczne wcze\u015bniejsze potwierdzenie tego faktu decyzj\u0105 prezesa UOKiK. Decyzj\u0119 nale\u017cy jednak uwzgl\u0119dni\u0107, gdy jest ona ju\u017c ostateczna.<\/p>\n Co wa\u017cne, zdecydowanie mniej tego rodzaju pow\u00f3dztw przeciwko firmom b\u0119d\u0105cym na bakier z prawem wnosz\u0105 zwyczajni konsumenci.<\/p>\n Du\u017c\u0105 przeszkod\u0105 dla dochodz\u0105cych roszcze\u0144 jest d\u0142ugie i sformalizowane post\u0119powanie oraz jego koszty.<\/p>\n \u2013 Sytuacj\u0119 mo\u017ce zmieni\u0107 wprowadzenie pozw\u00f3w zbiorowych. U\u0142atwi\u0142yby, zw\u0142aszcza konsumentom, s\u0105dow\u0105 batali\u0119 o odszkodowania. Zach\u0119t\u0105 do sk\u0142adania pozw\u00f3w b\u0119dzie chocia\u017cby oszcz\u0119dno\u015b\u0107 koszt\u00f3w, bo cz\u0142onkowie grupy ponios\u0105 je proporcjonalnie \u2013 m\u00f3wi Konrad Gruner z UOKiK. Ponadto s\u0105dy powinny szerzej stosowa\u0107 zasad\u0119 sformu\u0142owan\u0105 w art. 322 kodeksu post\u0119powania cywilnego, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 zas\u0105dzenia odszkodowania wed\u0142ug oceny s\u0105du, gdy \u015bcis\u0142e udowodnienie wysoko\u015bci \u017c\u0105dania jest niemo\u017cliwe lub bardzo utrudnione.<\/p>\nWysokie koszty<\/h2>\n