Gdyby ksi\u0105dz nie uczy\u0142 religii, gdyby nie by\u0142 ksi\u0119dzem, to do jego spotkania z pokrzywdzon\u0105 w og\u00f3le nie dosz\u0142oby; – to fragment uzasadnienia wyroku pozna\u0144skiego s\u0105du.<\/p>\n
22 stycznia br. w gmachu pozna\u0144skiego s\u0105du okr\u0119gowego, bez telewizyjnych kamer i dziennikarzy, s\u0119dzia Anna \u0141osik wyda\u0142a wyrok w sprawie Katarzyny, bohaterki reporta\u017cu Justyny Kopi\u0144skiej, opublikowanego rok wcze\u015bniej w \u201eDu\u017cym Formacie\u201d.<\/p>\n
S\u0105d przyznaje ofierze ksi\u0119dza a\u017c milion z\u0142otych zado\u015b\u0107uczynienia i 800 z\u0142otych do\u017cywotniej, comiesi\u0119cznej renty. P\u0142aci\u0107 ma nie ksi\u0105dz, ale Ko\u015bci\u00f3\u0142. To oznacza rewolucj\u0119.<\/p>\n
Zaufanie ksi\u0119dza<\/strong><\/p>\n \u201eCzasem rodzice tak si\u0119 upijali, \u017ce zapominali otworzy\u0107 mi drzwi. Musia\u0142am spa\u0107 na zewn\u0105trz \u2013 opisuje swoje dzieci\u0144stwo Katarzyna w reporta\u017cu w \u201eDu\u017cym Formacie\u201d. \u2013 W sz\u00f3stej klasie podstaw\u00f3wki ksi\u0105dz ucz\u0105cy nas religii zauwa\u017cy\u0142, \u017ce p\u0142aka\u0142am\u201d.<\/p>\n Ksi\u0105dz Roman B. z zakonu Towarzystwo Chrystusowe przekona\u0142 rodzic\u00f3w, \u017ce lepiej Katarzynie b\u0119dzie w szkole z internatem w innym wojew\u00f3dztwie. Rodzice si\u0119 zgodzili. P\u00f3\u017aniej przed s\u0105dem ojciec zezna\u0142: \u201eZwiod\u0142o mnie, \u017ce to ksi\u0105dz\u201d.<\/p>\n \u201eTo nie by\u0142a szko\u0142a z internatem, tylko puste mieszkanie jego matki \u2013 opowiada\u0142a dziewczyna. \u2013 (…) By\u0142 silny, wa\u017cy\u0142 sto kilogram\u00f3w. Krzycza\u0142am, b\u0142aga\u0142am, by przesta\u0142. (…) Zacz\u0105\u0142 zmusza\u0107 mnie do brania lek\u00f3w. (…) By\u0142am ot\u0119pia\u0142a, senna. (…) W kolejnych dniach zacz\u0105\u0142 mnie bi\u0107, poni\u017ca\u0107, grozi\u0142, \u017ce mnie zabije. (…) Cz\u0119sto zabiera\u0142 mnie na plebani\u0119 w Stargardzie. Jedli\u015bmy obiad z ksi\u0119\u017cmi, a potem bra\u0142 mnie do swojego pokoju. (…) Ksi\u0119\u017ca si\u0119 nie dziwili, \u017ce \u015bpi\u0119 u niego\u201d.<\/p>\n Po kilkunastu miesi\u0105cach niewolenia Katarzyna odwa\u017cy\u0142a si\u0119 opowiedzie\u0107 wszystko pedagogowi ze \u015bwietlicy. Ksi\u0119dza Romana aresztowano w czerwcu 2008 roku.<\/p>\n Zostaje skazany w marcu 2010 roku przez S\u0105d Rejonowy w Stargardzie: \u201eDzia\u0142aj\u0105c w wykonaniu z g\u00f3ry powzi\u0119tego zamiaru, w kr\u00f3tkich odst\u0119pach czasu, wielokrotnie, co najmniej kilkadziesi\u0105t razy, nadu\u017cywaj\u0105c zaufania wynikaj\u0105cego z pe\u0142nionej funkcji kap\u0142ana katolickiego, obcowa\u0142 p\u0142ciowo z ma\u0142oletni\u0105, w\u00f3wczas w wieku 13-14 lat, w ten spos\u00f3b, \u017ce rozbiera\u0142 j\u0105 i odbywa\u0142 stosunek seksualny, wprowadzaj\u0105c cz\u0142onka do pochwy ma\u0142oletniej, oraz wielokrotnie doprowadza\u0142 do poddania si\u0119 innym czynno\u015bciom seksualnym i do wykonywania takich czynno\u015bci w ten spos\u00f3b, \u017ce dotyka\u0142 wy\u017cej wymienion\u0105 po piersiach i po kroczu, ca\u0142owa\u0142 j\u0105 po piersiach i po kroczu, kaza\u0142 ma\u0142oletniej dotyka\u0107 swojego cz\u0142onka, przy czym tego dopu\u015bci\u0142 si\u0119, maj\u0105c ograniczon\u0105 w stopniu znacznym zdolno\u015b\u0107 kierowania swym post\u0119powaniem\u201d.<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie ta \u201eograniczona poczytalno\u015b\u0107\u201d sprawi\u0142a, \u017ce ksi\u0105dz dosta\u0142 raptem cztery lata wi\u0119zienia oraz czteroletni zakaz wykonywania zawod\u00f3w zwi\u0105zanych z nauczaniem dzieci.<\/p>\n Sp\u00f3\u017aniona reakcja<\/strong><\/p>\n Reporterka \u201eDF\u201d Justyna Kopi\u0144ska ustali\u0142a, \u017ce po wyj\u015bciu z wi\u0119zienia ksi\u0105dz Roman trafi\u0142 do domu ksi\u0119\u017cy emeryt\u00f3w prowadzonego przez Towarzystwo Chrystusowe w Puszczykowie, willowej miejscowo\u015bci pod Poznaniem. Ksi\u0105dz pedofil nie tylko odprawia\u0142 tam msze, ale korespondowa\u0142 z dzie\u0107mi przez Facebooka.<\/p>\n Dopiero po reporta\u017cu zareagowa\u0142y instytucje ko\u015bcielne. Najpierw abp Stanis\u0142aw G\u0105decki, metropolita pozna\u0144ski i przewodnicz\u0105cy Konferencji Episkopatu Polski, kt\u00f3ry wcze\u015bniej nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 z Kopi\u0144sk\u0105 o pedofilii, pisze list do ks. Ryszarda G\u0142owackiego, genera\u0142a chrystusowc\u00f3w. Prosi o jak najszybsze ko\u015bcielne post\u0119powanie karno-administracyjne. \u201eTego rodzaju czyny, jak m\u00f3wi\u0142 papie\u017c Franciszek, to co\u015b wi\u0119cej ni\u017c czyny niegodziwe; grzechy nadu\u017cy\u0107 seksualnych w stosunku do nieletnich ze strony duchowie\u0144stwa s\u0105 wstrz\u0105sem dla wiary w Boga i pok\u0142adanej w Nim nadziei\u201d \u2013 pisze arcybiskup.<\/p>\n Tego samego dnia ks. G\u0142owacki odpisuje: \u201eZa zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 pope\u0142nienia przez naszego kap\u0142ana przest\u0119pstwa i jego konsekwencje serdecznie przepraszam pokrzywdzonych oraz wszystkich wiernych Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3rzy poczuli si\u0119 zgorszeni, a ich chrze\u015bcija\u0144ska wiara zosta\u0142a wystawiona na pr\u00f3b\u0119\u201d. Dodaje, \u017ce sprawa toczy si\u0119 przed ko\u015bcielnym s\u0105dem kanonicznym.<\/p>\n Tajemnicza pomoc<\/strong><\/p>\n Czy Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii Zagranicznej pr\u00f3bowa\u0142o pom\u00f3c pokrzywdzonej? Prawnik zgromadzenia Krzysztof Wyrwa zapewnia wtedy: \u2013 Towarzystwo Chrystusowe nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za z\u0142e czyny ksi\u0119dza Romana, kt\u00f3ry skrzywdzi\u0142 dziewczynk\u0119 bez wiedzy prze\u0142o\u017conych. Ale chcia\u0142o jej pom\u00f3c. Z\u0142o\u017cona zosta\u0142a konkretna propozycja finansowa, kt\u00f3ra mog\u0142aby by\u0107 przeznaczona np. na leczenie czy terapi\u0119, ale nie zosta\u0142a przez drug\u0105 stron\u0119 przyj\u0119ta. O konkretnej sumie nie mog\u0119 m\u00f3wi\u0107, bo obowi\u0105zuje mnie tajemnica adwokacka.<\/p>\n Gdyby ofiara ksi\u0119dza Romana, dzi\u015b doros\u0142a ju\u017c kobieta, przyj\u0119\u0142a wtedy propozycj\u0119 chrystusowc\u00f3w, warunkiem ugody by\u0142oby zapewne zrzeczenie si\u0119 dalszych roszcze\u0144 \u2013 tak by\u0142o w innych przypadkach. To zamyka\u0142oby drog\u0119 do s\u0105du. Dzi\u015b wiemy ju\u017c, \u017ce Katarzyna zdecydowa\u0142a si\u0119 na walk\u0119 przed s\u0105dem.<\/p>\n Pracownik grzeszy, pracodawca p\u0142aci?<\/strong><\/p>\n Mecenas Jaros\u0142aw G\u0142uchowski sk\u0142ada w jej imieniu pozew cywilny w pozna\u0144skim s\u0105dzie okr\u0119gowym, bo tutaj siedzib\u0119 maj\u0105 chrystusowcy. Pozywa dwa podmioty: Towarzystwo Chrystusowe i Dom Zakonny Towarzystwa Chrystusowego.<\/p>\n W pi\u015bmie do s\u0105du powo\u0142uje si\u0119 na trzy przepisy, na podstawie kt\u00f3rych mo\u017cna przypisa\u0107 chrystusowcom odpowiedzialno\u015b\u0107 za przest\u0119pcze czyny ksi\u0119dza Romana.<\/p>\n S\u0119dzia \u0141osik, kt\u00f3ra w styczniu tego roku wydaje wyrok, uznaje, \u017ce zastosowanie ma jeden z nich: artyku\u0142 430 kodeksu cywilnego. Brzmi on: \u201eKto na w\u0142asny rachunek powierza wykonanie czynno\u015bci osobie, kt\u00f3ra przy wykonywaniu tej czynno\u015bci podlega jego kierownictwu i ma obowi\u0105zek stosowa\u0107 si\u0119 do jego wskaz\u00f3wek, ten jest odpowiedzialny za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 z winy tej osoby przy wykonywaniu powierzonej jej czynno\u015bci\u201d. M\u00f3wi\u0105c kr\u00f3tko: pracodawca odpowiada za czyny pracownika.<\/p>\n Wyrok s\u0119dzi \u0141osik przez dziewi\u0119\u0107 miesi\u0119cy pozostawa\u0142 tajemnic\u0105. Dotarli\u015bmy do najwa\u017cniejszych fragment\u00f3w jego uzasadnienia.<\/p>\n S\u0119dzia roz\u0142o\u017cy\u0142a art. 430 na czynniki pierwsze.<\/p>\n \u201ePowierzenie wykonania czynno\u015bci to w istocie nie polecenie podj\u0119cia konkretnego dzia\u0142ania, ale raczej powierzenie pewnego zakresu zada\u0144 i obowi\u0105zk\u00f3w do realizacji\u201d \u2013 napisze w uzasadnieniu.<\/p>\n Nie ma w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 Katarzynie odpowiada ksi\u0105dz Roman, w ko\u0144cu zosta\u0142 skazany prawomocnym wyrokiem. Ale problem pojawia si\u0119 przy ostatniej cz\u0119\u015bci artyku\u0142u. Czy szkoda zosta\u0142a wyrz\u0105dzona \u201eprzy wykonywaniu powierzonej czynno\u015bci\u201d? A mo\u017ce tylko \u201eprzy okazji\u201d? S\u0119dzia \u0141osik musi to ustali\u0107, je\u015bli chce zastosowa\u0107 ten artyku\u0142.<\/p>\n Zaczyna od zbadania, kto i jakie czynno\u015bci powierza\u0142 ksi\u0119dzu Romanowi. Si\u0119ga do ko\u015bcielnego prawa kanonicznego. Ustala, \u017ce ksi\u0105dz Roman uko\u0144czy\u0142 nowicjat, gdzie sprawdzano \u201ejego przydatno\u015b\u0107 do udzia\u0142u w strukturach pozwanego [Towarzystwa Chrystusowego]\u201d, a potem seminarium. I zacz\u0105\u0142 prac\u0119 \u2013 prowadzi\u0142 lekcje religii w szkole. Chrystusowcy musieli co prawda porozumie\u0107 si\u0119 w tej sprawie z miejscowym biskupem, ale ksi\u0105dz Roman nadal im podlega\u0142.<\/p>\n Prze\u0142o\u017ceni i wsp\u00f3\u0142bracia zeznaj\u0105 te\u017c, \u017ce do obowi\u0105zk\u00f3w ksi\u0119dza Romana nale\u017ca\u0142o r\u00f3wnie\u017c odprawianie mszy, udzielanie sakrament\u00f3w, kontakt z wiernymi, udzia\u0142 w pielgrzymkach. Ale g\u0142\u00f3wnie \u201epowierzano mu duszpasterstwo m\u0142odzie\u017cy\u201d. Ksi\u0105dz Roman by\u0142 \u201epostrzegany jako osoba posiadaj\u0105ca szczeg\u00f3lne predyspozycje w tym kierunku\u201d. W uzasadnieniu wyroku czytamy, \u017ce to wszystko nie budzi w\u0105tpliwo\u015bci i najistotniejsz\u0105 kwesti\u0105 by\u0142o ustalenie, czy ksi\u0105dz Roman dopu\u015bci\u0142 si\u0119 seksualnych nadu\u017cy\u0107 wobec Katarzyny przy wykonywaniu powierzonych mu zada\u0144.<\/p>\n Adwokat Katarzyny uwa\u017ca\u0142, \u017ce nale\u017cy przyj\u0105\u0107 \u201eszerok\u0105 i liberaln\u0105 interpretacj\u0119\u201d poj\u0119cia \u201eprzy wykonywaniu czynno\u015bci\u201d. Prawnicy chrystusowc\u00f3w opowiadali si\u0119 za \u201ew\u0105sk\u0105 interpretacj\u0105\u201d. Chcieli, by s\u0105d uzna\u0142, \u017ce molestuj\u0105c i gwa\u0142c\u0105c nastolatk\u0119, ksi\u0105dz Roman \u201erealizowa\u0142 cel osobisty\u201d, co \u201ewy\u0142\u0105cza odpowiedzialno\u015b\u0107 zwierzchnika [Ko\u015bcio\u0142a]\u201d.<\/p>\n S\u0119dzia Anna \u0141osik uznaje jednak, \u017ce takiej interpretacji nie mo\u017cna pogodzi\u0107 z \u201ekonieczno\u015bci\u0105 zapewnienia poszkodowanym odpowiedniej ochrony prawnej\u201d. I przekonuje, \u017ce to powierzaj\u0105cy wykonanie jakiego\u015b dzia\u0142ania ponosi ryzyko wyboru do tego w\u0142a\u015bciwych os\u00f3b. Ksi\u0105dz, jak czytamy w wyroku, podlega zwierzchnikom przy wykonywaniu swoich obowi\u0105zk\u00f3w, nawet je\u015bli zwierzchnik nie nadzoruje go w spos\u00f3b sta\u0142y i pozostawia mu margines samodzielno\u015bci.<\/p>\n Stanowisko, kt\u00f3re sprzyja molestowaniu<\/strong><\/p>\n S\u0119dzia \u0141osik si\u0119ga te\u017c do publikacji toru\u0144skiego prawnika prof. Miros\u0142awa Nesterowicza, kt\u00f3ry bada\u0142 naukowo kwesti\u0119 odpowiedzialno\u015bci ko\u015bcielnych instytucji za pedofili\u0119 ksi\u0119\u017cy. Nesterowicz uwa\u017ca, \u017ce \u201eprzyj\u0119cie odpowiedzialno\u015bci Ko\u015bcio\u0142a za molestowanie ma\u0142oletnich przez ksi\u0119\u017cy wynika przede wszystkim z faktu, \u017ce sprawcy rzeczonych dzia\u0142a\u0144 wykorzystywali swoj\u0105 pozycj\u0119 duchownych os\u00f3b publicznych, maj\u0105c wielki autorytet u ma\u0142oletnich jako przedstawiciele Pana Boga na ziemi\u201d.<\/p>\n Ofiary ksi\u0119\u017cy pedofil\u00f3w to g\u0142\u00f3wnie uczniowie chodz\u0105cy na religi\u0119 czy k\u00f3\u0142ka katechetyczne w parafiach albo ministranci maj\u0105cy zaufanie do ksi\u0119\u017cy. Dlatego prof. Nesterowicz uwa\u017ca, \u017ce gdyby sprawcy nie byli ksi\u0119\u017cmi, to do molestowania by nie dosz\u0142o, bo ma\u0142oletni nie mieliby okazji do spotka\u0144 z nimi. To stanowisko ksi\u0119dza stwarza mo\u017cliwo\u015bci takich kontakt\u00f3w, sprzyja molestowaniu i je u\u0142atwia, ma te\u017c zwi\u0105zek z zadaniami powierzonymi ksi\u0119\u017com przez prze\u0142o\u017conych.<\/p>\n Nesterowicz analizuje szczeg\u00f3\u0142owo sytuacje, gdy ksi\u0119\u017ca wykorzystuj\u0105 seksualnie dzieci. Gdy dochodzi do tego w \u201emiejscach s\u0142u\u017cbowych\u201d, czyli na plebanii, w salkach katechetycznych czy w ko\u015bciele, to mo\u017cna si\u0119ga\u0107 po artyku\u0142 m\u00f3wi\u0105cy o odpowiedzialno\u015bci prze\u0142o\u017conych.<\/p>\n Inna sytuacja jest, gdy ksi\u0105dz prowadzi podw\u00f3jne \u017cycie, w czasie wolnym i poza parafi\u0105, czyli na przyk\u0142ad zawiera znajomo\u015bci ze swoimi ofiarami na dworcach kolejowych czy w klubach gejowskich.<\/p>\n \u201eZ regu\u0142y wyst\u0119puje w\u00f3wczas incognito jako zwyk\u0142y obywatel. Tu ko\u0144czy si\u0119 stosunek podleg\u0142o\u015bci, a ksi\u0105dz staje si\u0119 osob\u0105 prywatn\u0105 i tylko on sam ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za swoje czyny seksualne\u201d \u2013 taki pogl\u0105d Nesterowicza przywo\u0142uje s\u0119dzia \u0141osik.<\/p>\n Ksi\u0105dz mo\u017ce wi\u0119cej<\/strong><\/p>\n Bogatsza w tak\u0105 wiedz\u0119 s\u0119dzia \u0141osik sprawdza, jak by\u0142o w przypadku Katarzyny. I odnotowuje: \u201eDo zawarcia znajomo\u015bci dosz\u0142o na lekcji religii (…). Chc\u0105c wzbudzi\u0107 zaufanie i nawi\u0105za\u0107 z ni\u0105 kontakt, wys\u0142a\u0142 kartk\u0119 z rekolekcji. Wyja\u015bni\u0142, \u017ce dziewczyna nie ma si\u0119 czego obawia\u0107, bo ksi\u0105dz nie wprosi si\u0119 na kaw\u0119 . Deklarowa\u0142, \u017ce si\u0119 za ni\u0105 modli. Tre\u015b\u0107 tej poczt\u00f3wki wyra\u017anie wskazuje, \u017ce podkre\u015bla\u0142 swoj\u0105 rol\u0119 ksi\u0119dza\u201d.<\/p>\n \u0141osik zwraca te\u017c uwag\u0119, \u017ce ksi\u0105dz Roman zaprasza\u0142 Katarzyn\u0119 na plebani\u0119, czyli w\u0142a\u015bnie do \u201emiejsca s\u0142u\u017cbowego\u201d, a pretekstem by\u0142a pomoc w nauce matematyki. I \u017ce ju\u017c przy pierwszym spotkaniu j\u0105 wykorzysta\u0142. Tak\u017ce rozmawiaj\u0105c z jej rodzicami, nie wyst\u0119powa\u0142 jako osoba prywatna, lecz jako wikary parafii, do kt\u00f3rej nale\u017celi. \u201eZawsze by\u0142 w stroju s\u0142u\u017cbowym. Matka pow\u00f3dki wyrazi\u0142a zgod\u0119 na wyjazd c\u00f3rki na rekolekcje, a potem na pielgrzymk\u0119, bo jecha\u0142 tam ksi\u0105dz, kt\u00f3ry opiekowa\u0142 si\u0119 m\u0142odzie\u017c\u0105, osobi\u015bcie deklaruj\u0105cy, \u017ce zajmie si\u0119 jej c\u00f3rk\u0105\u201d \u2013 wylicza s\u0119dzia Anna \u0141osik.<\/p>\n Na pielgrzymce ksi\u0105dz Roman te\u017c pr\u00f3bowa\u0142 dobiera\u0107 si\u0119 do dziewczynki. A gdy potem przej\u0105\u0142 nad ni\u0105 ca\u0142kowit\u0105 opiek\u0119, to zn\u00f3w argumentem wa\u017cnym dla matki by\u0142 fakt, \u017ce propozycj\u0119 wsparcia sk\u0142ada miejscowy ksi\u0105dz.<\/p>\n \u201eGdyby nie jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 w parafii, do kt\u00f3rej nale\u017ca\u0142a rodzina, gdyby nie zaufanie, kt\u00f3rym go darzyli jako ksi\u0119dza, do przej\u0119cia opieki z pewno\u015bci\u0105 nie dosz\u0142oby\u201d \u2013 napisze potem s\u0119dzia Anna \u0141osik. I doda, \u017ce matka Katarzyny podczas przes\u0142uchania w s\u0105dzie wiele razy m\u00f3wi\u0142a: \u201eKsi\u0105dz to jak B\u00f3g\u201d.<\/p>\n Ksi\u0105dz Roman z racji swojej pos\u0142ugi m\u00f3g\u0142 wi\u0119cej ni\u017c ka\u017cdy inny pedofil. Chodzi\u0142 z Katarzyn\u0105 do lekarzy czy psychologa. Za\u0142atwi\u0142 jej mieszkanie u si\u00f3str zakonnych, a nast\u0119pnie odwiedza\u0142 j\u0105 w pokoju. S\u0119dzia \u0141osik zauwa\u017ca w wyroku, \u017ce gdyby nie by\u0142 ksi\u0119dzem, nie m\u00f3g\u0142by tego robi\u0107: \u201eZ pewno\u015bci\u0105 siostry zakonne nie by\u0142yby w stanie tolerowa\u0107 regularnych wizyt doros\u0142ego trzydziestolatka w pokoju trzynastolatki. W wypadku ksi\u0119dza zezwala\u0142y na to, albowiem by\u0142 ksi\u0119dzem\u201d.<\/p>\n Ksi\u0105dz Roman uzale\u017cnia\u0142 ofiar\u0119 od siebie, zmusza\u0142 do modlitwy i spowiedzi, co te\u017c wi\u0105za\u0142o si\u0119 z jego prac\u0105. Nie tylko nie ukrywa\u0142, \u017ce jest ksi\u0119dzem, ale wr\u0119cz to manifestowa\u0142. Dlatego nie ma znaczenia, \u017ce czasem wykorzysta\u0142 Katarzyn\u0119 poza \u201emiejscem s\u0142u\u017cbowym\u201d, w mieszkaniu swojej matki.<\/p>\n To by\u0142o jedno, d\u0142ugie przest\u0119pstwo, zauwa\u017ca s\u0119dzia \u0141osik, wi\u0119c kluczowe s\u0105 okoliczno\u015bci zawarcia znajomo\u015bci. Od nich zale\u017cy odpowiedzialno\u015b\u0107 chrystusowc\u00f3w. S\u0119dzia t\u0119 odpowiedzialno\u015b\u0107 dostrzega: \u201eGdyby ksi\u0105dz nie uczy\u0142 religii, gdyby nie by\u0142 ksi\u0119dzem, to do jego spotkania z pokrzywdzon\u0105 w og\u00f3le nie dosz\u0142oby. Gdyby nie wykorzysta\u0142 swojej funkcji ksi\u0119dza do zdobycia zaufania pokrzywdzonej, szkoda nie zosta\u0142aby wyrz\u0105dzona\u201d.<\/p>\n Z uzasadnienia wyroku dowiadujemy si\u0119 te\u017c, jaka mog\u0142a by\u0107 linia obrony chrystusowc\u00f3w. Sugerowali, \u017ce mi\u0119dzy ksi\u0119dzem a Katarzyn\u0105 nawi\u0105za\u0142a si\u0119 wi\u0119\u017a emocjonalna. Ale s\u0119dzia \u0141osik to obala. Stwierdza, \u017ce takie sugestie wpisuj\u0105 si\u0119 w \u201enajgorsze stereotypy\u201d. \u201eChyba \u017ce wi\u0119\u017a t\u0119 rozpatrywa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie w kategoriach syndromu sztokholmskiego, na co zreszt\u0105 zwracali uwag\u0119 biegli tak\u017ce w sprawie karnej\u201d \u2013 stwierdza kategorycznie. Podkre\u015bla, \u017ce nastolatka nie mia\u0142a \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci, by sprzeciwi\u0107 si\u0119 oprawcy, kt\u00f3ry w jej \u015brodowisku cieszy\u0142 si\u0119 szczeg\u00f3lnym autorytetem.<\/p>\n \u201eW ma\u0142ych wiejskich \u015brodowiskach szacunek cz\u0142onk\u00f3w lokalnej spo\u0142eczno\u015bci wobec duchownych jest wi\u0119kszy ni\u017c wobec policjanta. Prawdziwo\u015bci powy\u017cszej tezy dowodzi cho\u0107by reakcja mieszka\u0144c\u00f3w wsi po ujawnieniu przest\u0119pstwa. To pow\u00f3dka by\u0142a wymieniana i nara\u017cona na spo\u0142eczny ostracyzm, a nie sprawca b\u0119d\u0105cy ksi\u0119dzem\u201d \u2013 zauwa\u017ca s\u0119dzia.<\/p>\n Kto trafia do chrystusowc\u00f3w?<\/strong><\/p>\n Towarzystwo Chrystusowe, jak zauwa\u017ca s\u0119dzia \u0141osik, nawet nie spr\u00f3bowa\u0142o przekona\u0107 s\u0105du, \u017ce nie ponosi winy za przyj\u0119cie ksi\u0119dza Romana w swoje szeregi. A opinie bieg\u0142ych psychiatr\u00f3w, kt\u00f3rzy badali duchownego w sprawie karnej, by\u0142y mia\u017cd\u017c\u0105ce: \u201eWynika [z nich] jednoznacznie, \u017ce czynno\u015bci polegaj\u0105ce na kontaktach z m\u0142odzie\u017c\u0105 parafialn\u0105, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b nauka katechezy, zosta\u0142y powierzone osobie, u kt\u00f3rej rozpoznano zaburzenia preferencji seksualnych (pop\u0119d erotyczno-seksualny ukierunkowany pedofilnie), stwierdzono cechy osobowo\u015bci nieprawid\u0142owej, zaburzenia w sferze uczu\u0107, pop\u0119d\u00f3w i w sferze motywacyjnej osobowo\u015bci przejawiaj\u0105ce si\u0119 niedokszta\u0142ceniem uczuciowo\u015bci wy\u017cszej, zaburzonym autokrytycyzmem w ocenie swego post\u0119powania, postaw\u0105 podporz\u0105dkowania i dominowania nad ma\u0142oletnim\u201d \u2013 pisze s\u0119dzia.<\/p>\n k\u0142onno\u015bci i zachowania pedofilskie ksi\u0105dz Roman mia\u0142 mie\u0107 ju\u017c wcze\u015bniej, prze\u017cywa\u0142 fantazje z ma\u0142oletnimi, d\u0105\u017cy\u0142 do ich realizowania. To by\u0142o tak silne, \u017ce biegli dopatrzyli si\u0119 u niego znacznego ograniczenia zdolno\u015bci do kierowania swoim post\u0119powaniem. To z kolei wp\u0142yn\u0119\u0142o na \u0142agodniejsz\u0105 kar\u0119.<\/p>\n S\u0119dzia zastanawia si\u0119, czy Towarzystwo Chrystusowe w\u0142a\u015bciwie weryfikuje kandydat\u00f3w na ksi\u0119\u017cy. Powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na zeznania \u015bwiadk\u00f3w, kt\u00f3rych powo\u0142ali sami chrystusowcy, stwierdza: \u201eKontrola przydatno\u015bci kandydata do stanu duchownego polega\u0142a raczej na braku sygna\u0142\u00f3w o przeciwwskazaniach ni\u017c realnej weryfikacji\u201d.<\/p>\n Gdyby chrystusowcy przedstawili szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 procedur\u0119, kt\u00f3ra weryfikuje kandydat\u00f3w, s\u0119dzia mog\u0142aby j\u0105 oceni\u0107. Biegli mogliby nawet ustali\u0107, \u017ce zgromadzenie nie by\u0142o w stanie wykry\u0107 \u201eosoby z tak gro\u017anymi zaburzeniami\u201d. Ale chrystusowcy takiej procedury nie pokazali.<\/p>\n S\u0119dzia \u0141osik przypomina, \u017ce wytyczne w sprawie zwalczania pedofilii Konferencja Episkopatu Polski przyj\u0119\u0142a cztery lata temu, czyli ju\u017c po dramacie Katarzyny. Gdy ksi\u0105dz Roman zostawa\u0142 duchownym, nie by\u0142o wewn\u0119trznych przepis\u00f3w dotycz\u0105cych walki z pedofili\u0105. Ale s\u0119dzia uwa\u017ca, \u017ce to nie mo\u017ce zwalnia\u0107 chrystusowc\u00f3w z odpowiedzialno\u015bci. Bo \u201eproblem nadu\u017cy\u0107 seksualnych duchownych wobec dzieci nie pojawi\u0142 si\u0119 dopiero w ostatnich latach\u201d. S\u0119dzia przypomina skandale pedofilskie w Australii, Austrii, Holandii, Irlandii czy Stanach Zjednoczonych, zauwa\u017ca, \u017ce ju\u017c w 2002 roku m\u00f3wi\u0142 o tym papie\u017c Jan Pawe\u0142 II.<\/p>\n Zgromadzenie chrystusowc\u00f3w nie jest du\u017ce. To oko\u0142o 400-500 cz\u0142onk\u00f3w, w wi\u0119kszo\u015bci kap\u0142an\u00f3w. Dlatego s\u0119dzia uwa\u017ca, \u017ce \u201erzetelna selekcja zdatno\u015bci do pracy nie powinna nastr\u0119cza\u0107 wi\u0119kszych problem\u00f3w\u201d, a ksi\u0105dz Roman nigdy nie powinien by\u0107 skierowany do pracy z dzie\u0107mi.<\/p>\n Precedens<\/strong><\/p>\n Ale chrystusowcy w trakcie procesu pr\u00f3buj\u0105 te\u017c innej taktyki. Pytaj\u0105, dlaczego Katarzyna nie wytoczy\u0142a procesu ksi\u0119dzu Romanowi. S\u0119dzia \u0141osik odpowiada im, \u017ce ofiara mia\u0142a prawo wybra\u0107, kogo pozywa, a poza tym to sami chrystusowcy uniemo\u017cliwili finansowe \u015bciganie ksi\u0119dza Romana.<\/p>\n \u201eKsi\u0105dz nie tylko nie zosta\u0142 wydalony ze zgromadzenia zakonnego, ale do dzi\u015b nie zako\u0144czono wobec niego post\u0119powania kanonicznego\u201d \u2013 ujawnia w uzasadnieniu wyroku, co jest o tyle wa\u017cne, \u017ce o takim post\u0119powaniu prawnik chrystusowc\u00f3w m\u00f3wi\u0142 dziennikarzom ju\u017c prawie dwa lata temu.<\/p>\n Z wyroku dowiadujemy si\u0119 te\u017c, \u017ce ksi\u0105dz Roman nadal jest na utrzymaniu Towarzystwa Chrystusowc\u00f3w, nie ma \u017cadnego maj\u0105tku, bo wszystkiego, co mia\u0142, pozby\u0142 si\u0119, gdy wst\u0119powa\u0142 do zgromadzenia.<\/p>\n \u201eSprawca mo\u017ce liczy\u0107 na dalsze wsparcie prze\u0142o\u017conych\u201d \u2013 zauwa\u017ca s\u0119dzia \u0141osik. I dodaje: \u201eW tych okoliczno\u015bciach nie spos\u00f3b przyj\u0105\u0107, \u017ce pow\u00f3dka ma jakiekolwiek realne mo\u017cliwo\u015bci uzyskania zado\u015b\u0107uczynienia od sprawcy\u201d.<\/p>\n Dodaje, \u017ce gdyby wydalono ksi\u0119dza, to jako zwyk\u0142y obywatel musia\u0142by podj\u0105\u0107 prac\u0119, a jego ofiara mog\u0142aby \u017c\u0105da\u0107 od niego zado\u015b\u0107uczynienia.<\/p>\n \u2013 Ten wyrok to precedens na skal\u0119 kraju, s\u0105d po raz pierwszy w takiej sytuacji stwierdzi\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 z art. 430 kodeksu cywilnego. Ale wyrok nie jest prawomocny \u2013 m\u00f3wi adwokat Krzysztof Wyrwa, pe\u0142nomocnik chrystusowc\u00f3w.<\/p>\n Wyrwa nie pierwszy raz reprezentuje Ko\u015bci\u00f3\u0142 w sprawach wytaczanych przez ofiary pedofil\u00f3w w sutannach. By\u0142 pe\u0142nomocnikiem diecezji koszali\u0144sko-ko\u0142obrzeskiej w procesie, kt\u00f3ry wytoczy\u0142 jej Marcin K., molestowany w dzieci\u0144stwie przez ksi\u0119dza. Sprawc\u0119 skazano na dwa lata bezwzgl\u0119dnego wi\u0119zienia, a jego ofiara w 2012 roku za\u017c\u0105da\u0142a 200 tysi\u0119cy z\u0142otych zado\u015b\u0107uczynienia. S\u0105d nie zd\u0105\u017cy\u0142 rozstrzygn\u0105\u0107, czy diecezja i parafia odpowiadaj\u0105 za ksi\u0119dza, bo po trzech latach procesu strony zawar\u0142y ugod\u0119. Molestowany wycofa\u0142 pozew, a diecezja i parafia w ge\u015bcie \u201echrze\u015bcija\u0144skiej pomocy\u201d zrekompensowa\u0142y koszty terapii psychologicznej. Kwoty nie podano, ale cz\u0119\u015b\u0107 medi\u00f3w podawa\u0142a, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na nieoficjalne ustalenia, \u017ce by\u0142o to 150 tysi\u0119cy z\u0142otych.<\/p>\n \u2013 To pierwszy przypadek w historii, kiedy Ko\u015bci\u00f3\u0142 zgodzi\u0142 si\u0119 na jak\u0105\u015b form\u0119 kompensaty za to, co si\u0119 sta\u0142o \u2013 komentowa\u0142 Adam Bodnar, wtedy wiceprezes Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka, dzi\u015b rzecznik praw obywatelskich. Adwokat Wyrwa si\u0119 z tym nie zgadza\u0142: \u2013 Pozew zosta\u0142 cofni\u0119ty i zrzeczono si\u0119 roszcze\u0144 z tego tytu\u0142u, nie ma \u017cadnej odpowiedzialno\u015bci diecezji i parafii. By\u0142 tylko gest dobrej woli, a nie obowi\u0105zek w zakresie, kt\u00f3ry uznali\u015bmy od pocz\u0105tku, \u017ceby terapi\u0119 skompensowa\u0107.<\/p>\n Przy sprawie ksi\u0119dza Romana pe\u0142nomocnikowi chrystusowc\u00f3w pozosta\u0142o tylko pytanie: \u2013 Nie ma cienia w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce sprawc\u0105 by\u0142 ksi\u0105dz, \u017ce zosta\u0142 skazany, \u017ce odsiedzia\u0142 kar\u0119, \u017ce zrobi\u0142 wielk\u0105 krzywd\u0119 pokrzywdzonej. To by\u0142o karygodne, ale czy ma za to odpowiada\u0107 Towarzystwo Chrystusowe?<\/p>\n Wyrwa uwa\u017ca, \u017ce tre\u015b\u0107 przepisu, na kt\u00f3ry powo\u0142a\u0142a si\u0119 s\u0119dzia \u0141osik, nie jest jednoznaczna. I przekonuje, \u017ce o odpowiedzialno\u015bci chrystusowc\u00f3w mo\u017cna by m\u00f3wi\u0107, gdyby prze\u0142o\u017ceni ksi\u0119dza Romana wiedzieli o jego czynach.<\/p>\n Chrystusowcy wyrok zaskar\u017cyli. Rozprawa apelacyjna zaplanowana jest na 20 wrze\u015bnia.<\/p>\n gazeta.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Gdyby ksi\u0105dz nie uczy\u0142 religii, gdyby nie by\u0142 ksi\u0119dzem, to do jego spotkania z pokrzywdzon\u0105 w og\u00f3le nie dosz\u0142oby; – to fragment uzasadnienia wyroku pozna\u0144skiego s\u0105du. 22 stycznia br. w gmachu pozna\u0144skiego s\u0105du okr\u0119gowego, bez telewizyjnych kamer i dziennikarzy, s\u0119dzia Anna \u0141osik wyda\u0142a wyrok w sprawie Katarzyny, bohaterki reporta\u017cu Justyny Kopi\u0144skiej, opublikowanego rok wcze\u015bniej w […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45],"tags":[11,12,13],"class_list":["post-2993","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","tag-marshal","tag-odszkodowanie","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2993","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2993"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2993\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2994,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2993\/revisions\/2994"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2993"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2993"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2993"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}