Przepisy o bezpiecze\u0144stwie produkt\u00f3w dotycz\u0105 sporej grupy firm. Chodzi tu nie tylko o unijnych producent\u00f3w, ale tak\u017ce tych, kt\u00f3rzy jedynie wyst\u0119puj\u0105 jako wytw\u00f3rcy, bo umieszczaj\u0105 na towarze swoj\u0105 nazw\u0119 lub oznaczenie. Dotyczy to tak\u017ce przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy naprawiaj\u0105 lub regeneruj\u0105 takie produkty.<\/p>\n
Zasad tych musz\u0105 te\u017c przestrzega\u0107 przedstawiciele wytw\u00f3rc\u00f3w, czyli importerzy produkt\u00f3w spoza Unii Europejskiej, a tak\u017ce przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy uczestnicz\u0105 w dowolnym etapie dostarczania lub udost\u0119pniania produktu, je\u015bli mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na w\u0142a\u015bciwo\u015bci towar\u00f3w zwi\u0105zane z ich bezpiecze\u0144stwem.<\/p>\n
Wszystkie te podmioty przepisy traktuj\u0105 jako producent\u00f3w i maj\u0105 oni te\u017c te same obowi\u0105zki co rzeczywi\u015bci wytw\u00f3rcy. R\u00f3wnie\u017c poj\u0119cie dystrybutora – na kt\u00f3rego ustawa nak\u0142ada wiele obowi\u0105zk\u00f3w – jest szersze od potocznego rozumienia. Obejmuje bowiem przedsi\u0119biorc\u00f3w uczestnicz\u0105cych w dowolnym etapie dostarczania lub udost\u0119pniania produktu, cho\u0107 ich dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie wp\u0142ywa na w\u0142a\u015bciwo\u015bci towaru zwi\u0105zane z jego bezpiecze\u0144stwem, a wi\u0119c tak\u017ce hurtownik\u00f3w i detalist\u00f3w.<\/p>\n
Obowi\u0105zki firm<\/p>\n
Przedsi\u0119biorcy nie mog\u0105 handlowa\u0107 produktami, kt\u00f3re nie s\u0105 bezpieczne. Czujno\u015bci firm nie mo\u017ce u\u015bpi\u0107 fakt, \u017ce produkt jest zgodny z odpowiednimi normami unijnymi albo krajowymi, albo zasadami okre\u015blonymi w rozporz\u0105dzeniach wykonawczych (np. dotycz\u0105cych zabawek lub odzie\u017cy). Producenci musz\u0105 te\u017c dostarcza\u0107 wraz z produktem informacje w j\u0119zyku polskim o zagro\u017ceniach zwi\u0105zanych z towarem, je\u015bli nie s\u0105 one od razu zauwa\u017calne. Trzeba te\u017c poinformowa\u0107, jak przeciwdzia\u0142a\u0107 tym zagro\u017ceniom.<\/p>\n
Gdy producent stwierdzi, \u017ce produkt nie jest bezpieczny, to powinien ostrzec konsument\u00f3w o wadach towaru, a nawet wycofa\u0107 produkty ju\u017c im sprzedane. Dzia\u0142ania takie podejmuje si\u0119 z w\u0142asnej inicjatywy albo po wydaniu odpowiedniej decyzji przez prezesa Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w (UOKiK).<\/p>\n
Przyk\u0142ad<\/em><\/p>\n Samsung dobrowolnie – przez og\u0142oszenia gazetowe – prosi o zwracanie telefon\u00f3w C450 wyprodukowanych po 1 marca 2008 r. Powodem s\u0105 szkodliwe emisje fal radiowych w tych aparatach. Firma gwarantuje zg\u0142aszaj\u0105cym si\u0119 konsumentom wymian\u0119 sprz\u0119tu na nowy, pozbawiony takich wad.<\/em><\/p>\n Dystrybutorzy s\u0142uchaj\u0105 konsument\u00f3w<\/p>\n Gdy wiemy, \u017ce jaki\u015b produkt nie jest bezpieczny, to nie wolno go dostarcza\u0107 konsumentom. Dystrybutorzy s\u0105 do tego zobowi\u0105zani nawet wtedy, gdy tylko si\u0119 domy\u015blaj\u0105 albo – zgodnie ze swoim do\u015bwiadczeniem zawodowym i posiadanymi informacjami – powinni wiedzie\u0107, \u017ce nie wszystko z towarem jest w porz\u0105dku. Dystrybutorzy musz\u0105 te\u017c przyjmowa\u0107 od konsument\u00f3w informacje o zagro\u017ceniach powodowanych przez produkty. To jednak nie wszystko. Trzeba te dane przekaza\u0107 producentom towar\u00f3w oraz do Inspekcji Handlowej. Nale\u017cy te\u017c przechowywa\u0107 ca\u0142\u0105 dokumentacj\u0119 na ten temat na wypadek kontroli inspektor\u00f3w.<\/p>\n Zar\u00f3wno producenci, jak i dystrybutorzy maj\u0105 ustawowy obowi\u0105zek powiadomienia UOKiK o wprowadzonych na rynek produktach niebezpiecznych. W powiadomieniu trzeba poda\u0107 dane, kt\u00f3re pozwol\u0105 zidentyfikowa\u0107 produkt lub jego parti\u0119, opis stwarzanych zagro\u017ce\u0144, informacje o obrocie produktem, a tak\u017ce opis, jakie kroki zaradcze podj\u0119\u0142a firma.<\/p>\n Kontrole urz\u0119dnik\u00f3w<\/p>\n Sprawdzaniem, czy produkty s\u0105 bezpieczne, zajmuje si\u0119 co do zasady Inspekcja Handlowa. Mo\u017ce ona \u017c\u0105da\u0107 wszelkich informacji o produkcie, a tak\u017ce sprawdza\u0107 bezpiecze\u0144stwo towar\u00f3w obecnych na rynku. Inspektorzy mog\u0105 nakaza\u0107 usuni\u0119cie brak\u00f3w przy oznakowaniu produkt\u00f3w, a gdy maj\u0105 powa\u017cne przypuszczenia, \u017ce produkt nie spe\u0142nia og\u00f3lnych wymaga\u0144 bezpiecze\u0144stwa, wszczynaj\u0105 post\u0119powanie w takiej sprawie.<\/p>\n Przyk\u0142ad<\/em><\/p>\n UOKiK zakwestionowa\u0142 ostatnio wprowadzanie do obrotu przez jednego z importer\u00f3w \u017celi pod prysznic, kt\u00f3re swoim wygl\u0105dem i opakowaniem przypomina\u0142y jogurty.<\/em><\/p>\n Gdy urz\u0119dnicy stwierdz\u0105, \u017ce produkt nie jest bezpieczny, mog\u0105 nakaza\u0107 powiadomienie opinii publicznej, wprowadzi\u0107 zakaz jego rozpowszechniania, eliminacj\u0119 zagro\u017ce\u0144, jakie stwarza ten towar. Ju\u017c w toku prowadzonego post\u0119powania urz\u0119dnicy mog\u0105 te\u017c czasowo zakaza\u0107 obrotu takim produktem. Wadliwy towar trafi te\u017c do rejestru produkt\u00f3w niebezpiecznych prowadzonych przez UOKiK.<\/p>\n Uwaga<\/p>\n Konsument posiadaj\u0105cy produkt, kt\u00f3ry nakazano wycofa\u0107 z rynku, mo\u017ce si\u0119 domaga\u0107 odkupienia go za tak\u0105 kwot\u0119, jak\u0105 na niego wyda\u0142, niezale\u017cnie od stopnia zu\u017cycia. Pieni\u0105dze oddaje dystrybutor, a gdy konsument nie ma dowodu zakupu – producent.<\/p>\n Producent, importer lub umieszczaj\u0105cy na towarze swoje znaki ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 cywiln\u0105 za szkody wyrz\u0105dzone przez produkt niebezpieczny. Szkoda w mieniu musi by\u0107 jednak wy\u017csza ni\u017c 500 euro, a ponadto rzecz zniszczona lub uszkodzona nale\u017cy do zwykle przeznaczanych do osobistego u\u017cytku i tak w\u0142a\u015bnie z niej korzysta\u0142 poszkodowany. Takich ogranicze\u0144 nie ma przy szkodzie na osobie. Gdy nie wiadomo, kto jest producentem, odpowiada ten, kto zby\u0142 ten towar.<\/p>\n Przyk\u0142ad<\/em><\/p>\n W jednym z numer\u00f3w \u201eGazety Wyborczej” w 2008 r. pojawi\u0142a si\u0119 – jako gad\u017cet – apteczka ratunkowa. Jednak po kilku tygodniach firma Filmar Communication zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 z pro\u015bba do konsument\u00f3w o niezw\u0142oczne zaprzestanie u\u017cytkowania apteczki. Jako rozprowadzaj\u0105cy ten produkt nie mo\u017ce bowiem wskaza\u0107 jego producenta, a apteczka mo\u017ce zagra\u017ca\u0107 zdrowiu lub \u017cyciu u\u017cytkownik\u00f3w.<\/em><\/p>\n Zbywca mo\u017ce w ci\u0105gu miesi\u0105ca wskaza\u0107 producenta, importera albo osob\u0119, od kt\u00f3rej sam kupi\u0142 produkt. Tym sposobem zwolni si\u0119 on z odpowiedzialno\u015bci cywilnej za szkody wyrz\u0105dzone przez bubel.<\/p>\n Prezes UOKiK mo\u017ce te\u017c na\u0142o\u017cy\u0107 surowe kary pieni\u0119\u017cne zar\u00f3wno na producent\u00f3w, jak i dystrybutor\u00f3w.<\/p>\n S\u0142one kary<\/p>\n G\u00f3rny limit kary to 100 tys. z\u0142. Kary gro\u017c\u0105 za wprowadzenie na rynek towaru umieszczonego w rejestrze produkt\u00f3w niebezpiecznych, brak wycofania bubla z obrotu. Karane jest tak\u017ce ignorowanie obowi\u0105zku poinformowania UOKiK o bublu znajduj\u0105cym si\u0119 na rynku.<\/p>\n Samym producentom kary gro\u017c\u0105 za brak informacji w j\u0119zyku polskim dla konsument\u00f3w o ewentualnych zagro\u017ceniach, ryzyku i zasadach przeciwdzia\u0142ania im. Producent mo\u017ce by\u0107 te\u017c ukarany za samo wprowadzenie na rynek niebezpiecznego produktu. Natomiast samym dystrybutorom gro\u017c\u0105 sankcje finansowe za dostarczanie produkt\u00f3w, o kt\u00f3rych wiedz\u0105, \u017ce s\u0105 one niebezpieczne. Dystrybutor\u00f3w mo\u017cna te\u017c ukara\u0107 za brak przekazania urz\u0119dnikom informacji o produktach niebezpiecznych otrzymanych od konsument\u00f3w. Podobne kary gro\u017c\u0105 te\u017c za braki w dokumentacji niezb\u0119dnej do ustalenia pochodzenia produktu.<\/p>\n Podstawa prawna:<\/em><\/p>\n \u2013 ustawa z 12 grudnia 2003 r. o og\u00f3lnym bezpiecze\u0144stwie produkt\u00f3w (DzU z 2003 r. nr 229, poz. 2275 ze zm.)<\/a><\/em><\/p>\n \u2013 rozporz\u0105dzenie z 26 kwietnia 2005 r. w sprawie wzoru powiadomienia o produkcie, kt\u00f3ry nie jest bezpieczny (DzU z 2005 r. nr 80, poz. 694 ze zm.)<\/a> <\/em><\/p>\n \u2013 kodeks cywilny<\/a> (art. 4491<\/sup> \u2013 44911<\/sup>)<\/em><\/p>\n