\n\nUOKiK sprawdza kancelarie, kt\u00f3re oferuj\u0105 pomoc w dochodzeniu roszcze\u0144 z \num\u00f3w o tzw. polisolokaty, kredyty hipoteczne oraz obligacje korporacyjne\n GetBack. Prezes urz\u0119du wyda\u0142 ju\u017c pierwsze decyzje w tych sprawach.\n\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\n\n<\/p>\n\n\n\n
Urz\u0105d przygl\u0105da si\u0119 ofercie kancelarii odszkodowawczych od II po\u0142owy 2017 r. To wtedy zacz\u0119\u0142y si\u0119 pojawia\u0107 reklamy zach\u0119caj\u0105ce osoby, kt\u00f3re mia\u0142y polisy z ubezpieczeniowym funduszem kapita\u0142owym, do ubiegania si\u0119 o zwrot op\u0142at likwidacyjnych. Oferty kierowane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c do konsument\u00f3w posiadaj\u0105cych kredyty hipoteczne denominowane lub waloryzowane do waluty obcej. Nast\u0119pnie oferty zosta\u0142y rozszerzone o roszczenia zwi\u0105zane z obligacjami korporacyjnymi GetBack.<\/p>\n\n\n\n
UOKiK postawi\u0142 zarzuty sze\u015bciu podmiotom, w tym czterem kancelariom \nodszkodowawczym: chodzi o stosowanie klauzul niedozwolonych i praktyk \nnaruszaj\u0105cych zbiorowe interesy konsument\u00f3w. W toku s\u0105 post\u0119powania \ndotycz\u0105ce firm: Arbiter S.A. z Wroc\u0142awia, Kancelarii Prawnej Semper \nInvicta sp. z o.o. sp.k. z Wroc\u0142awia (dawniej Kancelaria Invictus sp. z \no.o.), Votum S.A. z Wroc\u0142awia. Urz\u0105d wyda\u0142 ju\u017c pierwsze decyzje, kt\u00f3re \ndotycz\u0105: DM Group sp. z o.o. z Rzeszowa, Kancelarii Virtus sp. z o.o. z \nKrakowa, Omikron sp. z o.o. z Wroc\u0142awia (dawniej Optima Legal Consulting\n sp. z o.o.).<\/p>\n\n\n\n
– Wyrok TSUE C260\/18 w sprawie pa\u0144stwa Dziubak zapewne spowoduje, \u017ce wzro\u015bnie liczba podmiot\u00f3w \u015bwiadcz\u0105cych pomoc w walce s\u0105dowej z bankiem. Licz\u0119, \u017ce wsparcie kancelarii odszkodowawczych, ale r\u00f3wnie\u017c radc\u00f3w prawnych, adwokat\u00f3w, b\u0119dzie rzetelne i profesjonalne \u2013 m\u00f3wi Marek Niechcia\u0142, prezes Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w. – Nie mo\u017cemy kwestionowa\u0107 wysoko\u015bci wynagrodzenia jako g\u0142\u00f3wnego \u015bwiadczenia stron, ale analizujemy czy postanowienia, kt\u00f3re je okre\u015blaj\u0105, s\u0105 jednoznaczne i czy zapewniaj\u0105 r\u00f3wnowag\u0119 stron takiej umowy. Chodzi o to, \u017ceby konsument wiedzia\u0142 za co i ile p\u0142aci \u2013 dodaje.<\/p>\n\n\n\n
Zach\u0119ca konsument\u00f3w do analizowania wysoko\u015bci wynagrodzenia i negocjowania warunk\u00f3w um\u00f3w \u2013 np. honorarium, w tym wynagrodzenia za pomy\u015blne zako\u0144czenie sprawy, czy terminu, w jakim trzeba zap\u0142aci\u0107 kancelarii za jej prac\u0119.<\/p>\n\n\n\n
– Popro\u015bmy o zestawienie koszt\u00f3w, np. mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce kancelaria \nobci\u0105\u017cy nas kosztami dojazdu pe\u0142nomocnika do s\u0105du \u2013 radzi Niechcia\u0142.<\/p>\n\n\n\n
Je\u017celi konsument ma zastrze\u017cenia do pracy adwokata lub radcy prawnego\n mo\u017ce je zg\u0142osi\u0107 do okr\u0119gowych rad adwokackich i izb radcowskich.<\/p>\n\n\n\n
Zastrze\u017cenia UOKiK budzi m.in.:<\/p>\n\n\n\n
– prowizja za sukces (Semper Invicta) <\/strong><\/p>\n\n\n\n UOKiK nie kwestionuje wysoko\u015bci pobieranego wynagrodzenia, ale brak jasnych zasad jego ustalania. Ponadto, dla przyk\u0142adu mo\u017cna wskaza\u0107, \u017ce w przypadku jednej z wersji wzorca umowy wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia zale\u017cy nie od warto\u015bci uzyskanej przez konsumenta, ale \u017c\u0105danej od niego przez bank. Np. je\u017celi bank \u017c\u0105da 100 tys. z\u0142, a s\u0105d zas\u0105dzi na jego rzecz a\u017c 90 tys. z\u0142, a tylko 10 tys. zachowa klient, to i tak prowizja b\u0119dzie liczona od pierwszej kwoty. Zdaniem UOKiK, powinna ona mie\u0107 zwi\u0105zek z kwot\u0105 uzyskan\u0105 przez kancelari\u0119 dla konsumenta. Prezes urz\u0119du wezwa\u0142 tak\u017ce przedsi\u0119biorc\u0119 do dobrowolnej zmiany postanowie\u0144 o tym, \u017ce Semper Invicta jako wynagrodzenie za prowadzenie sprawy zastrzega prowizj\u0119 za sukces liczon\u0105 procentowo od kwoty wyp\u0142aconego kredytu. Zdaniem urz\u0119du, wygrany proces oznacza, \u017ce obni\u017cy si\u0119 kapita\u0142 pozosta\u0142y do sp\u0142aty. Je\u017celi jest on wynikiem dzia\u0142a\u0144 kancelarii, to w\u0142a\u015bnie od tej kwoty powinno by\u0107 liczone success fee. B\u0119dzie to mniejsza suma ni\u017c otrzymany kredyt.<\/p>\n\n\n\n – brak mo\u017cliwo\u015bci wyboru pe\u0142nomocnika (Arbiter, Virtus, Votum, Semper Invicta) <\/strong><\/p>\n\n\n\n W\u0105tpliwo\u015bci urz\u0119du budz\u0105 postanowienia, na podstawie kt\u00f3rych \nkancelarie samodzielnie wybieraj\u0105, a nawet narzucaj\u0105, pe\u0142nomocnik\u00f3w do \nprowadzenia spraw. Zdaniem UOKiK, to ich klienci powinni mie\u0107 decyduj\u0105cy\n g\u0142os.<\/p>\n\n\n\n – kara za rozwi\u0105zanie umowy przez konsumenta (Arbiter, Virtus, Semper Invicta)<\/strong><\/p>\n\n\n\n W niekt\u00f3rych przypadkach nak\u0142adana jest tylko na klienta, lecz gdyby \nto kancelaria zrezygnowa\u0142a z prowadzenia sprawy \u2013 nie ponosi \u017cadnych \nkonsekwencji. Co wi\u0119cej, wysoko\u015b\u0107 kary mo\u017ce zmusza\u0107 konsumenta do \nkontynuowania umowy, np. Arbiter za wypowiedzenie umowy zastrzega po\u0142ow\u0119\n prowizji, Virtus \u2013 10 lub 15 proc. odst\u0119pnego. W jednym przypadku \n(Semper Invicta) konsument musi p\u0142aci\u0107 wysok\u0105 kar\u0119 nawet do 10 proc. \nkwoty wyp\u0142aconego kredytu, gdy np. samodzielnie doprowadzi do ugody lub \npowierzy swoj\u0105 spraw\u0119 innemu podmiotowi. Zdaniem UOKiK, w takiej \nsytuacji przedsi\u0119biorca ma mo\u017cliwo\u015b\u0107 dochodzenia odszkodowania i \nwykazania przed s\u0105dem, \u017ce rzeczywi\u015bcie poni\u00f3s\u0142 strat\u0119. W\u0105tpliwe jest te\u017c\n pobieranie jako kary koszt\u00f3w zast\u0119pstwa procesowego bez wzgl\u0119du na etap\n sprawy s\u0105dowej. Przys\u0142uguj\u0105 one wy\u0142\u0105cznie w razie wygranej, a nie w \nsytuacji rozwi\u0105zania umowy, gdy sprawa by\u0142a w toku.<\/p>\n\n\n\n – zakaz prowadzenia przez konsumenta samodzielnych rozm\u00f3w i negocjacji z bankiem czy ubezpieczycielem (Arbiter, Semper Invicta)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Konsument nie mo\u017ce by\u0107 \npozbawiony wp\u0142ywu na przebieg prowadzonej sprawy. Mo\u017ce samodzielnie \nrozmawia\u0107 z przedsi\u0119biorc\u0105. Takie postanowienie mo\u017ce narusza\u0107 dobre \nobyczaje.<\/p>\n\n\n\n – pow\u00f3dztwo o zap\u0142at\u0119 zostanie wytoczone, gdy zgodz\u0105 si\u0119 kancelaria i konsument (Votum)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Nie wiadomo jednak, z jakich powod\u00f3w Votum mo\u017ce odm\u00f3wi\u0107 wytoczenia \npow\u00f3dztwa. Ponadto konsument z g\u00f3ry wp\u0142aca wynagrodzenie za us\u0142ugi, \nkt\u00f3re mo\u017cliwe, \u017ce nie b\u0119d\u0105 wykonywane. Umowa nie precyzuje zasad \nrozliczania si\u0119 w takiej sytuacji. Takie postanowienie mo\u017ce narusza\u0107 \ndobre obyczaje, poniewa\u017c wykorzystuje mocniejsz\u0105 pozycj\u0119 przedsi\u0119biorcy.<\/p>\n\n\n\n – brak obowi\u0105zku przedstawiania zestawienia koszt\u00f3w (Semper Invicta)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sp\u00f3\u0142ka musi pokaza\u0107 klientowi szczeg\u00f3\u0142owe rozliczenie. Jego brak \npowoduje, \u017ce konsument nie wie za co i ile zap\u0142aci\u0142 oraz czy op\u0142aty s\u0105 \nzasadne.<\/p>\n\n\n\n – kara umowna za naruszenie poufno\u015bci (Kancelaria Prawna Semper Invicta)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Konsument bez wcze\u015bniejszej zgody sp\u00f3\u0142ki zobowi\u0105zuje si\u0119 do \nnieudost\u0119pniania zawartej umowy osobom trzecim pod rygorem zap\u0142aty kary \numownej. Wynika z tego, \u017ce poniesie konsekwencje, je\u017celi tak\u0105 umow\u0119 \nudost\u0119pni np. cz\u0142onkom rodziny, przyjacio\u0142om lub znajomym. Ponadto \nklauzule te mog\u0105 zniech\u0119ca\u0107 osoby, kt\u00f3re dochodz\u0105 swoich praw, do \nskonsultowania umowy z prawnikiem, czy te\u017c rzecznikiem konsument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n – wyp\u0142ata uzyskanych pieni\u0119dzy na konto kancelarii, a przelew na rachunek konsumenta nawet po 4 miesi\u0105cach (Semper Invicta)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ta kancelaria umieszcza w umowach klauzule, zgodnie z kt\u00f3rymi pieni\u0105dze zas\u0105dzone od banku w razie uniewa\u017cnienia umowy trafiaj\u0105 na jej konto, a do konsumenta \u2013 w ci\u0105gu 30 dni lub \u201enie p\u00f3\u017aniej ni\u017c do 20 dnia miesi\u0105ca nast\u0119puj\u0105cego po dw\u00f3ch miesi\u0105cach”, czyli nawet po blisko 4 miesi\u0105cach od momentu wp\u0142ywu \u015brodk\u00f3w na konto kancelarii. Oznacza to, \u017ce zbyt d\u0142ugo dysponuje ona pieni\u0119dzmi konsumenta, a powinna je niezw\u0142ocznie wyp\u0142aci\u0107. <\/p>\n\n\n\n – informacje, kt\u00f3re wprowadzaj\u0105 w b\u0142\u0105d (DM Group, Omikron)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Podmioty te w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych i na swoich stronach \ninternetowych zamieszcza\u0142y informacje, kt\u00f3re sugerowa\u0142y, \u017ce dochodz\u0105 \nroszcze\u0144, podczas gdy w rzeczywisto\u015bci jedynie zbieraj\u0105 oferty i \npo\u015brednicz\u0105 w nawi\u0105zaniu wsp\u00f3\u0142pracy. Np. DM Group chwali si\u0119 tym, \u017ce \nodzyska\u0142 ju\u017c ponad 10 mln z\u0142 z um\u00f3w ufk dla 1,3 tys. os\u00f3b, ma 100 proc. \nskuteczno\u015bci i ca\u0142y proces trwa maksymalnie 27 dni. Omikron informowa\u0142, \n\u017ce samodzielnie analizuje umowy kredytowe i je uniewa\u017cnia \u2013 tymczasem \nzbiera oferty i przesy\u0142a je do kancelarii prawnej.<\/p>\n\n\n\n Apel w sprawie kryptoreklam<\/strong><\/p>\n\n\n\n Z obserwacji UOKiK mo\u017ce wynika\u0107, \u017ce w prasie ukazuj\u0105 si\u0119 materia\u0142y, \nkt\u00f3re mog\u0105 sprawia\u0107 wra\u017cenie neutralnego tekstu dziennikarskiego, gdy \ntymczasem mog\u0142y by\u0107 reklam\u0105 kancelarii, dlatego Prezes UOKiK skierowa\u0142 \ndo kilkunastu podmiot\u00f3w pisma, w kt\u00f3rych apeluje o w\u0142a\u015bciwe oznaczanie \nog\u0142osze\u0144 i reklam.<\/p>\n\n\n\n – Nie wystarczy stwierdzenie, \u017ce jaki\u015b materia\u0142 powsta\u0142 we wsp\u00f3\u0142pracy\n z firm\u0105 XY czy partnerem wydania jest konkretny przedsi\u0119biorca. \nOg\u0142oszenia i reklamy musz\u0105 by\u0107 wyra\u017anie oznaczone, \u017ce nie stanowi\u0105 \nmateria\u0142u redakcyjnego. Apeluj\u0119 o to, \u017ceby wydawcy opracowali standardy \ndotycz\u0105ce w\u0142a\u015bciwego oznaczania materia\u0142\u00f3w promocyjnych \u2013 dodaje Marek \nNiechcia\u0142, prezes UOKiK.<\/p>\n\n\n\n Sypi\u0105 si\u0119 kary<\/strong><\/p>\n\n\n\n Prezes UOKiK wyda\u0142 ju\u017c pierwsze \ndecyzje: na DM Group na\u0142o\u017cy\u0142 ponad 47 tys. z\u0142 kary (47 716 z\u0142), na \nOmikron \u2013 ponad 11 tys. z\u0142 (11 736 z\u0142) za wprowadzanie w b\u0142\u0105d, a na \nKancelari\u0119 Virtus ponad 28 tys. z\u0142 kary (28 915 z\u0142) za stosowanie \nklauzul niedozwolonych. Wysoko\u015b\u0107 sankcji ustalana jest na podstawie \nrocznego obrotu danej firmy. W toku jeszcze s\u0105 trzy post\u0119powania w \nsprawie uznania postanowie\u0144 za niedozwolone. Dotycz\u0105 one: Arbiter S.A. z\n Wroc\u0142awia, Kancelarii Prawnej Semper Invicta sp. z o.o. sp.k. z \nWroc\u0142awia (dawniej Kancelaria Invictus sp. z o.o.), Votum S.A. z \nWroc\u0142awia.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi og\u0142oszenia i reklamy adresowane do konsument\u00f3w nie b\u0119d\u0105 oznaczane w spos\u00f3b niebudz\u0105cy w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce nie stanowi\u0105 one materia\u0142u redakcyjnego, to prezes UOKiK rozwa\u017cy podj\u0119cie dalszych dzia\u0142a\u0144, w tym wszcz\u0119cie post\u0119powania. Maksymalna kara w wymienionych sytuacjach to 10 proc. rocznego obrotu.<\/p>\n\n\n\n