Poniewa\u017c dosz\u0142o w S\u0105dzie Najwy\u017cszym do rozbie\u017cno\u015bci w wyk\u0142adni w sprawie zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 jest niemo\u017cno\u015b\u0107 nawi\u0105zania lub kontynuowania typowej wi\u0119zi rodzinnej, pierwsza prezes zdecydowa\u0142a, \u017ce problem maj\u0105 rozwi\u0105za\u0107 dwie izby na wsp\u00f3lnym posiedzeniu.<\/p>\n\n\n\n
Delikt, najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142any b\u0142\u0119dem lekarskim, prowadzi\u0142 do ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia poszkodowanego. Powstaje wtedy pytanie, czy dosz\u0142o do naruszenia wi\u0119zi rodzinnej, powoduj\u0105c tym samym krzywd\u0119 tak\u017ce po stronie os\u00f3b dla niego najbli\u017cszych.<\/p>\n\n\n\n
O problemie zaliczania wi\u0119zi rodzinnych do kategorii d\u00f3br osobistych Prawo.pl pisa\u0142o wielokrotnie. Zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 w wypadku deliktu mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 nie tylko od sprawcy odpowiedzialnego na zasadzie winy, ale tak\u017ce od ubezpieczyciela. Bezsprzecznym jest, \u017ce wi\u0119zi rodzinne o trwa\u0142ym charakterze mi\u0119dzy osobami bliskimi stanowi\u0105 dobra osobiste w rozumieniu art. 23 K.c. a za naruszenie mo\u017ce nale\u017ce\u0107 si\u0119 zado\u015b\u0107uczynienie zgodnie z art. 24 \u00a7 1 K.c. S\u0105d stwierdzi\u0142, \u017ce przy naruszeniu wi\u0119zi rodzinnych do bezpo\u015brednio poszkodowanych zalicza si\u0119 nie tylko ofiara wypadku, ale te\u017c jej dzieci.<\/p>\n\n\n\n
Przeciwstawne stanowiska najpe\u0142niej wyra\u017cono:<\/p>\n\n\n\n
w uchwa\u0142ach siedmiu s\u0119dzi\u00f3w z 27 marca 2018 r., III CZP 69\/17, III CZP 36\/17, III CZP 60\/17 zapad\u0142ych w Izbie Cywilnej, kt\u00f3ra uwa\u017ca, \u017ce zado\u015b\u0107uczynienie si\u0119 nale\u017cy<\/p>\n\n\n\n
w uchwale sk\u0142adu siedmiu s\u0119dzi\u00f3w z 22 pa\u017adziernika 2019 r., I NSNZP 2\/19 zapad\u0142ej w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych ( wi\u0119\u017a rodzinna nie jest dobrem osobistym, zado\u015b\u0107uczynienia nie ma).<\/p>\n\n\n\n
Przedstawione zagadnienie jest r\u00f3wnie\u017c przedmiotem zr\u00f3\u017cnicowanych ocen nauki prawa.<\/strong><\/p>\n\n\n\n – Izba Kontroli Nadzwyczajnej wypowiedzia\u0142a si\u0119 wprost o tym, \u017ce spowodowanie stanu wegetatywnego nie uzasadnia roszczenia najbli\u017cszej osoby o zado\u015b\u0107uczynienie, ale w motywach podda\u0142a w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 tak\u017ce uwzgl\u0119dnianie wi\u0119zi rodzinnych jako doba osobistego – m\u00f3wi s\u0119dzia Marta Roma\u0144ska z Izby Cywilnej. – Krytycy stanowiska o takim charakterze d\u00f3br osobistych wychodz\u0105 z za\u0142o\u017cenia, \u017ce dobrem osobistym mog\u0105 by\u0107 wy\u0142\u0105cznie warto\u015bci osobiste bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z jednostk\u0105, a nie te o charakterze interpersonalnym – dodaje.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119\u017a rodzinna wymaga relacji dwojga ludzi ze sob\u0105 i dobro to istnieje, je\u015bli ludzie tworz\u0105 takie relacje. – Rozstrzygni\u0119cie wskazanych w\u0105tpliwo\u015bci ma istotne znaczenie dla kompensacji uszczerbk\u00f3w niemaj\u0105tkowych poniesionych przez osoby najbli\u017csze poszkodowanych czynem niedozwolonym, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 jest niemo\u017cno\u015b\u0107 nawi\u0105zania lub kontynuowania typowej wi\u0119zi rodzinnej z powodu ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia poszkodowanego – dodaje s\u0119dzia Roma\u0144ska.<\/p>\n\n\n\n Konsekwencje rozbie\u017cnej wyk\u0142adni<\/strong><\/p>\n\n\n\n Jak twierdzi s\u0119dzia Marta Roma\u0144ska, konsekwencj\u0105 rozbie\u017cno\u015bci w orzecznictwie jest niepewno\u015b\u0107 w procesie stosowania prawa.<\/p>\n\n\n\n Do Izby Cywilnej wp\u0142yn\u0105\u0142 wniosek Rzecznika Finansowego z 13 grudnia 2019 r. z pytaniem, kt\u00f3ra z tych uchwa\u0142 ma kszta\u0142towa\u0107 praktyk\u0119 i jak uczestnicy obrotu prawnego maj\u0105 post\u0119powa\u0107 wobec rozbie\u017cno\u015bci mi\u0119dzy uchwa\u0142ami wydanymi w sk\u0142adach siedmiu s\u0119dzi\u00f3w w obu Izbach SN. Rzecznik \u2013 jak wynika z uzasadnienia wniosku \u2013 przychyla si\u0119 raczej do stanowiska Izby Cywilnej, twierdz\u0105c, \u017ce podziela pogl\u0105d wyra\u017cony w uchwale siedmiu s\u0119dzi\u00f3w tej Izby i we wcze\u015bniejszych orzeczeniach, a swoj\u0105 praktyk\u0119 do tego pogl\u0105du dostosowa\u0142y firmy ubezpieczeniowe i inni adresaci norm prawa cywilnego. Problem dotyczy wyk\u0142adni art. 23 kc, art. 24 kc, art. 448 kc.<\/p>\n\n\n\n Rzecznik finansowy oczekuje na uchwa\u0142\u0119<\/strong><\/p>\n\n\n\n – Ciesz\u0119 si\u0119 z takiej decyzji, bo w ten spos\u00f3b s\u0105d rozwieje wszelkie w\u0105tpliwo\u015bci dotycz\u0105ce uprawnie\u0144 takich os\u00f3b. Z mojego punktu widzenia to kwestia niezwykle istotna. Mamy tu przecie\u017c do czynienia z osobami szczeg\u00f3lnie do\u015bwiadczonymi przez los \u2013 m\u00f3wi dr hab. Mariusz Jerzy Golecki, prof. U\u0141, Rzecznik Finansowy.<\/p>\n\n\n\n Chodzi o przypadki obejmuj\u0105ce tzw. stany terminalne czy wegetatywne, czyli takie w kt\u00f3rych poszkodowany \u017cyje, ale nie ma z nim \u017cadnego kontaktu lub kontakt ten jest mocno ograniczony, a leczenie nie rokuje znacz\u0105cej poprawy. Ich bliscy zajmuj\u0105 si\u0119 tak\u0105 osob\u0105, gdy\u017c cz\u0119sto ona nie m\u00f3wi, nie chodzi i jest ca\u0142kowicie niezdolna do samodzielnej egzystencji. Taka sytuacja ma te\u017c wp\u0142yw na \u017cycie cz\u0142onk\u00f3w rodziny, szczeg\u00f3lnie dzieci. Eksperci powo\u0142ywani w procesach s\u0105dowych wykazuj\u0105, \u017ce pozostawanie rodzica w stanie wegetatywnym wp\u0142ywa na rozw\u00f3j psychiczny dzieci i prowadzi do trudno\u015bci adaptacyjnych, emocjonalnych i uczuciowych. Zdaniem Rzecznika Finansowego takie sytuacje stanowi\u0105 bezspornie przyk\u0142ad naruszenia d\u00f3br osobistych os\u00f3b bliskich w postaci wi\u0119zi rodzinnej i emocjonalnej, co niew\u0105tpliwie zas\u0142uguje na zado\u015b\u0107uczynienie pieni\u0119\u017cne.<\/p>\n\n\n\n – Rodziny tak ci\u0119\u017cko poszkodowanych nie maj\u0105 ju\u017c si\u0142, a zwykle r\u00f3wnie\u017c \u015brodk\u00f3w do tego, \u017ceby podejmowa\u0107 walk\u0119 s\u0105dow\u0105 z ubezpieczycielem. Dlatego dobrze by by\u0142o, \u017ceby S\u0105d Najwy\u017cszy wyra\u017anie okre\u015bli\u0142 ich uprawnienie do zado\u015b\u0107uczynienia \u2013 m\u00f3wi Mariusz Golecki.<\/p>\n\n\n\n Przyk\u0142adowe orzeczenia<\/strong><\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie z 5 kwietnia 2013 r. (I ACa 1143\/12).<\/p>\n\n\n\n Zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego od ubezpieczyciela sprawcy szkody dochodzili rodzice ma\u0142oletniej, kt\u00f3ra zosta\u0142a potr\u0105cona przez samoch\u00f3d, na skutek czego znajduje si\u0119 w stanie nik\u0142ej, a wr\u0119cz minimalnej \u015bwiadomo\u015bci.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu z 29 wrze\u015bnia 2016 r. (I ACa 1022\/16).<\/p>\n\n\n\n Z pow\u00f3dztwem o zap\u0142at\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia wyst\u0105pili bliscy przeciwko ubezpieczycielowi sprawcy wypadku drogowego, w wyniku kt\u00f3rego ich m\u0105\u017c i ojciec dozna\u0142 bardzo powa\u017cnych obra\u017ce\u0144 cia\u0142a i uraz\u00f3w a w ich efekcie niedow\u0142adu czteroko\u0144czynowego, afazji i encefalopatii.<\/p>\n\n\n\n \u25cfWyrok S\u0105du Apelacyjnego w \u0141odzi z 1 grudnia 2016 r. (I ACa 601\/16).<\/p>\n\n\n\n Zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego od ubezpieczyciela sprawcy szkody dochodzi\u0142a matka dziecka, kt\u00f3re w pi\u0105tym tygodniu \u017cycia uczestniczy\u0142o w wypadku drogowym, na skutek kt\u00f3rego dozna\u0142o ono m.in. niedow\u0142adu po\u0142owicznego, powa\u017cnych zaburze\u0144 rozwoju psychoruchowego oraz padaczki pourazowej.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu z 29 grudnia 2016 r. (I ACa 1458\/16).<\/p>\n\n\n\n Jedyna c\u00f3rka powod\u00f3w dozna\u0142a na skutek wypadku drogowego ci\u0119\u017ckich obra\u017ce\u0144 cia\u0142a skutkuj\u0105cych stanem wegetatywnym czyli niemo\u017cno\u015bci\u0105 nawi\u0105zania jakiegokolwiek kontaktu z otoczeniem zewn\u0119trznym.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 5 stycznia 2017 r. (I CSK 444\/16).<\/p>\n\n\n\n Orzeczeniem tym S\u0105d Najwy\u017cszy odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie z 8 stycznia 2016 r. (I ACa 442\/15). W sprawie tej s\u0105d meriti stwierdzi\u0142 naruszenie przez pozwany szpital obowi\u0105zuj\u0105cych standard\u00f3w diagnostyki i leczenia, do czego dosz\u0142o w zwi\u0105zku z doznanym przez pacjenta udarem m\u00f3zgu. Wskutek tego poszkodowany nie m\u00f3wi, nie chodzi i jest ca\u0142kowicie niezdolny do samodzielnej egzystencji.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Krakowie z 18 stycznia 2017 r. (I ACa 1103\/16).<\/p>\n\n\n\n Zado\u015b\u0107uczynienia dochodzili rodzice ma\u0142oletniego, kt\u00f3ry zosta\u0142 potr\u0105cony przez samoch\u00f3d, na skutek czego dozna\u0142 niedow\u0142adu czteroko\u0144czynowego i encefalopatii ot\u0119piennej.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu z 17 wrze\u015bnia 2013 r. (I ACa 840\/13).<\/p>\n\n\n\n Wyrok ten dotyczy\u0142 skutk\u00f3w b\u0142\u0119du medycznego polegaj\u0105cego na niew\u0142a\u015bciwej opiece pooperacyjnej. M\u0142oda kobieta samotnie wychowuj\u0105ca dzieci w wieku 3 i 4 lat dozna\u0142a obrz\u0119ku m\u00f3zgu, a nast\u0119pnie znalaz\u0142a si\u0119 w utrwalonym stanie wegetatywnym. W \u015bwietle opinii bieg\u0142ych strata matki destrukcyjnie wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozw\u00f3j psychiczny dzieci, prowadz\u0105c do trudno\u015bci adaptacyjnych, emocjonalnych i uczuciowych. S\u0105d pierwszej instancji (SO we Wroc\u0142awiu w wyroku z 4 kwietnia 2013 r., I C 685\/11) stwierdzi\u0142 w zwi\u0105zku z tym naruszenie dobra osobistego ma\u0142oletnich w postaci wi\u0119zi rodzinnej i emocjonalnej, przyznaj\u0105c z tego tytu\u0142u zado\u015b\u0107uczynienie pieni\u0119\u017cne. S\u0105d Apelacyjny pogl\u0105d ten zaakceptowa\u0142 i podtrzyma\u0142 zaskar\u017cone rozstrzygni\u0119cie.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Gda\u0144sku z 13 listopada 2015 r. (I ACa 482\/15).<\/p>\n\n\n\n Roszczenia by\u0142y zwi\u0105zane z b\u0142\u0119dem oko\u0142oporodowym skutkuj\u0105cym dzieci\u0119cym pora\u017ceniem m\u00f3zgowym syna powod\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Warszawie z 18 stycznia 2016 r. (VI ACa 1405\/14).<\/p>\n\n\n\n Roszczenie bliskich wynika\u0142o z b\u0142\u0119du oko\u0142oporodowego i wadliwej opieki nad noworodkiem, co skutkowa\u0142o jego encefalopati\u0105, padaczk\u0105 i op\u00f3\u017anionym rozwojem psychoruchowym dziecka.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Okr\u0119gowego w Katowicach z 17 czerwca 2016 r. (I C 223\/12).<\/p>\n\n\n\n Roszczenie dotyczy\u0142o zado\u015b\u0107uczynienia na rzecz powod\u00f3w, kt\u00f3rych c\u00f3rka dozna\u0142a rozstroju zdrowia i op\u00f3\u017anienia w rozwoju na skutek b\u0142\u0119du oko\u0142oporodowego po stronie pozwanego podmiotu leczniczego.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Apelacyjnego w Bia\u0142ymstoku z 21 grudnia 2016 r. (I ACa 617\/16).<\/p>\n\n\n\n Z pow\u00f3dztwem o zado\u015b\u0107uczynienie z tytu\u0142u naruszenia dobra osobistego w postaci prawa do cieszenia si\u0119 z niezak\u0142\u00f3conego \u017cycia rodzinnego wyst\u0105pi\u0142a ma\u0142oletnia, kt\u00f3rej m\u0142odsza siostra dozna\u0142a w wyniku wypadku drogowego powa\u017cnych obra\u017ce\u0144 cia\u0142a, na skutek kt\u00f3rych jest niezdolna do samodzielnej egzystencji i wymaga sta\u0142ej opieki os\u00f3b trzecich.<\/p>\n\n\n\n \u25cf Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z 10 lutego 2017 r. (V CSK 291\/16).<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Najwy\u017cszy odrzuci\u0142 skarg\u0119 kasacyjn\u0105 pozwanego zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 od wyroku S\u0105du Apelacyjnego we Wroc\u0142awiu z 27 stycznia 2016 r. (I ACa 1516\/15), na mocy kt\u00f3rego ma\u0142oletnim dzieciom, kt\u00f3rych ojciec dozna\u0142 na skutek wypadku drogowego powa\u017cnych obra\u017ce\u0144 cia\u0142a uniemo\u017cliwiaj\u0105cych realny kontakt z otoczeniem pozostaj\u0105c w stanie wegetatywnym, przyznane zosta\u0142o zado\u015b\u0107uczynienie z tytu\u0142u naruszenia dobra osobistego w postaci wi\u0119zi emocjonalnej \u0142\u0105cz\u0105cej osoby bliskie.<\/p>\n\n\n\n Rozpoznanie w marcu 2021<\/strong><\/p>\n\n\n\n Termin posiedzenia sk\u0142adu po\u0142\u0105czonych Izb Cywilnej oraz Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w celu rozpoznania wniosku Pierwszego Prezesa SN sygn. BSA I-4110-2\/20 wyznaczony zosta\u0142 na dzie\u0144 25 marca 2021 r. godz. 11:00 sala „A”.<\/p>\n\n\n\n Posiedzeniu przewodniczy\u0107 b\u0119dzie Pierwszy Prezes S\u0105du Najwy\u017cszego, prof. Ma\u0142gorzata Manowska.<\/p>\n\n\n\n Na sprawozdawc\u00f3w wyznaczeni zostali tzw. nowi s\u0119dziowie Marcin Krajewski z Izby Cywilnej oraz Marcin \u0141ochowski z Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.<\/p>\n\n\n\n Czytaj wi\u0119cej na Prawo.pl:<\/strong> Poniewa\u017c dosz\u0142o w S\u0105dzie Najwy\u017cszym do rozbie\u017cno\u015bci w wyk\u0142adni w sprawie zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 wynikaj\u0105c\u0105 z ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a lub rozstroju zdrowia, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 jest niemo\u017cno\u015b\u0107 nawi\u0105zania lub kontynuowania typowej wi\u0119zi rodzinnej, pierwsza prezes zdecydowa\u0142a, \u017ce problem maj\u0105 rozwi\u0105za\u0107 dwie izby na wsp\u00f3lnym posiedzeniu. Delikt, najcz\u0119\u015bciej wywo\u0142any b\u0142\u0119dem lekarskim, prowadzi\u0142 do ci\u0119\u017ckiego uszkodzenia cia\u0142a lub […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45],"tags":[120,114,158,13],"class_list":["post-3144","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","tag-blad-medyczny","tag-sn","tag-wiezi-rodzinne","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3144","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3144"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3144\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3147,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3144\/revisions\/3147"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3144"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3144"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3144"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
https:\/\/www.prawo.pl\/prawo\/zadoscuczynienie-dla-rodzin-osob-w-stanie-wegetatywnym,503640.html<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"