Firma nie mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 od osoby, kt\u00f3ra naruszy\u0142a jej dobra osobiste, zap\u0142aty zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119; nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 szk\u00f3d wyrz\u0105dzonych w „interesach” ze szkodami przyjmuj\u0105cymi posta\u0107 krzywdy – wskaza\u0142 Rzecznik Praw Obywatelskich w stanowisku dla S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n\n\n\n
Biuro Rzecznika poinformowa\u0142o, \u017ce RPO Marcin Wi\u0105cek przyst\u0105pi\u0142 do sprawy oczekuj\u0105cego na rozstrzygni\u0119cie w S\u0105dzie Najwy\u017cszym pytania prawnego o to, czy firma mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 finansowego zado\u015b\u0107uczynienia za naruszenie d\u00f3br osobistych od osoby prywatnej, kt\u00f3ra zamie\u015bci\u0142a opini\u0119 w internecie.<\/p>\n\n\n\n
„Skoro osoba prawna jest tworem organizacyjnoprawnym niezdolnym, by doznawa\u0107 b\u00f3l, cierpienie, czyli by dozna\u0107 krzywdy, nie mo\u017cna zastosowa\u0107 przepisu stanowi\u0105cego podstaw\u0119 prawn\u0105 zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 os\u00f3b fizycznych. Ta forma rekompensaty po prostu tu nie pasuje” – podkre\u015bli\u0142 Wi\u0105cek w swoim stanowisku dla SN.<\/p>\n\n\n\n
Rzecznik zastrzeg\u0142 jednocze\u015bnie, \u017ce taki pogl\u0105d „nie oznacza, \u017ce osoby prawne s\u0105 pozbawione ochrony”. „By j\u0105 uzyska\u0107, musz\u0105 jednak wykaza\u0107 i wyceni\u0107, jak bardzo bezprawne naruszenie ich d\u00f3br osobistych uderzy\u0142o w warto\u015b\u0107 firmy, jak wielu klient\u00f3w straci\u0142y, jakich zysk\u00f3w nie osi\u0105gn\u0119\u0142y. To jednak nie jest krzywda, jakiej doznaj\u0105 osoby fizyczne” – pisze Wi\u0105cek.<\/p>\n\n\n\n
Proces, w zwi\u0105zku z kt\u00f3rym S\u0105d Apelacyjny w Gda\u0144sku zada\u0142 pytanie do SN, zosta\u0142 wytoczony przez firm\u0119 sprzedaj\u0105c\u0105 pompy ciep\u0142a osobie, kt\u00f3ra zamie\u015bci\u0142a w internecie negatywn\u0105 opini\u0119 m.in. na temat jako\u015bci tych produkt\u00f3w. W pozwie za\u017c\u0105dano usuni\u0119cia spornej opinii, zamieszczenia o\u015bwiadczenia prostuj\u0105cego oraz zas\u0105dzenia zado\u015b\u0107uczynienia w wysoko\u015bci 22 tys. z\u0142.<\/p>\n\n\n\n
W maju zesz\u0142ego roku gda\u0144ski s\u0105d okr\u0119gowy w I instancji uwzgl\u0119dni\u0142 w du\u017cej cz\u0119\u015bci pow\u00f3dztwo i zas\u0105dzi\u0142 m.in. od pozwanego 5 tys. z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia. Pozwany odwo\u0142a\u0142 si\u0119 od tego wyroku, a odwo\u0142anie trafi\u0142o do SA w Gda\u0144sku, kt\u00f3ry w zwi\u0105zku z powsta\u0142ymi w\u0105tpliwo\u015bciami zdecydowa\u0142 w marcu br. o skierowaniu pytania do SN.<\/p>\n\n\n\n
W uzasadnieniu pytania gda\u0144ski s\u0105d przypomnia\u0142, \u017ce – zgodnie z Kodeksem cywilnym – s\u0105d mo\u017ce przyzna\u0107 temu, kt\u00f3rego dobro osobiste zosta\u0142o naruszone, zado\u015b\u0107uczynienie pieni\u0119\u017cne, za\u015b przepisy o ochronie d\u00f3br osobistych os\u00f3b fizycznych „stosuje si\u0119 odpowiednio do os\u00f3b prawnych”.<\/p>\n\n\n\n
Jak przyznano w tym uzasadnieniu, w wielu przypadkach s\u0105dy w takich sprawach decyduj\u0105 o przyznaniu firmom zado\u015b\u0107uczynie\u0144. W wyrokach tych uznawane jest m.in., \u017ce „poj\u0119cia krzywdy nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 tylko z doznaniem cierpie\u0144 fizycznych i psychicznych przez osoby fizyczne”. Ponadto w wyrokach tych argumentowano, \u017ce – orzekaj\u0105c o zado\u015b\u0107uczynieniu – s\u0105d nie tylko kompensuje szkod\u0119 firmie, bo takie orzeczenie ma tak\u017ce funkcje: „satysfakcjonuj\u0105c\u0105, represyjn\u0105 oraz prewencyjno-wychowawcz\u0105”.<\/p>\n\n\n\n
Jednak – jak zaznacza\u0142 gda\u0144ski SA – pojawia\u0142y si\u0119 tak\u017ce inne wyroki, nieprzyznaj\u0105ce firmom zado\u015b\u0107uczynie\u0144 w tego typu przypadkach i do takiego rozumienia przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego przychyla si\u0119 s\u0105d zadaj\u0105cy pytanie. W ocenie gda\u0144skiego s\u0105du, firma – czyli osoba prawna, kt\u00f3rej dobra zosta\u0142y naruszone – mo\u017ce „skorzysta\u0107 jedynie z ochrony niemaj\u0105tkowej, jak te\u017c pos\u0142u\u017cy\u0107 si\u0119 innymi instrumentami prawnymi w razie doznania szkody maj\u0105tkowej, natomiast nie przys\u0142uguje jej roszczenie o zap\u0142at\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia”.<\/p>\n\n\n\n
Za takim pogl\u0105dem optuje tak\u017ce RPO, kt\u00f3ry w swym stanowisku wskaza\u0142, \u017ce „krzywda jest przyk\u0142adem szkody niemaj\u0105tkowej, kt\u00f3ra dotyka sfery ujemnych prze\u017cy\u0107 cz\u0142owieka, polegaj\u0105cych na cierpieniach fizycznych i psychicznych, a jedyn\u0105 form\u0105 jej naprawienia jest zado\u015b\u0107uczynienie, wyra\u017cone w kwocie pieni\u0119\u017cnej stanowi\u0105cej swoist\u0105 zap\u0142at\u0119 za b\u00f3l i cierpienie”. „Nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, \u017ce nie ma mo\u017cliwo\u015bci odniesienia tej instytucji, bezpo\u015brednio zwi\u0105zanej z istot\u0105 ludzk\u0105, do tworu organizacyjnoprawnego, jakim jest osoba prawna” – zaznaczy\u0142 Wi\u0105cek.<\/p>\n\n\n\n
„Nie mo\u017cna zatem uto\u017csamia\u0107 szk\u00f3d wyrz\u0105dzonych w +interesach+ ze szkodami przyjmuj\u0105cymi posta\u0107 krzywdy. Je\u017celi wskutek naruszenia dobrego imienia osoby prawnej ponosi ona uszczerbek z tego tytu\u0142u, traci klient\u00f3w, jej warto\u015b\u0107 spad\u0142a, itd., to jest to szkoda maj\u0105tkowa, a nie krzywda” – argumentuje RPO.<\/p>\n\n\n\n
Dlatego Rzecznik wni\u00f3s\u0142 w swoim stanowisku o „wykluczenie przez SN mo\u017cliwo\u015bci zas\u0105dzenia zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119 poniesion\u0105 przez osoby prawne w zwi\u0105zku z bezprawnym naruszeniem ich d\u00f3br osobistych”.<\/p>\n\n\n\n
Pytaniem gda\u0144skiego s\u0105du ma si\u0119 zaj\u0105\u0107 trzyosobowy sk\u0142ad Izby Cywilnej SN – s\u0119dziowie: Dariusz Do\u0144czyk, Marta Roma\u0144ska i Roman Trzaskowski. Sprawa oczekuje na wyznaczenie terminu przez SN.<\/p>\n\n\n\n
bankier.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Firma nie mo\u017ce domaga\u0107 si\u0119 od osoby, kt\u00f3ra naruszy\u0142a jej dobra osobiste, zap\u0142aty zado\u015b\u0107uczynienia za doznan\u0105 krzywd\u0119; nie mo\u017cna uto\u017csamia\u0107 szk\u00f3d wyrz\u0105dzonych w „interesach” ze szkodami przyjmuj\u0105cymi posta\u0107 krzywdy – wskaza\u0142 Rzecznik Praw Obywatelskich w stanowisku dla S\u0105du Najwy\u017cszego. Biuro Rzecznika poinformowa\u0142o, \u017ce RPO Marcin Wi\u0105cek przyst\u0105pi\u0142 do sprawy oczekuj\u0105cego na rozstrzygni\u0119cie w S\u0105dzie Najwy\u017cszym […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12,27,114,13],"class_list":["post-3852","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie","tag-rpo","tag-sn","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3852"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3853,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3852\/revisions\/3853"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3852"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3852"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3852"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}