{"id":3903,"date":"2024-03-02T12:55:04","date_gmt":"2024-03-02T11:55:04","guid":{"rendered":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/?p=3903"},"modified":"2024-03-02T12:56:06","modified_gmt":"2024-03-02T11:56:06","slug":"boli-cie-szyja-po-wypadku-lub-stluczce-wszystko-co-warto-wiedziec-o-urazie-typu-smagniecia-biczem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/?p=3903","title":{"rendered":"Boli ci\u0119 szyja po wypadku lub st\u0142uczce? Wszystko, co warto wiedzie\u0107 o urazie typu &#8222;smagni\u0119cia biczem&#8221;"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>Uraz typu smagni\u0119cia biczem, znany r\u00f3wnie\u017c jako uraz typu &#8222;whiplash&#8221; to rodzaj urazu szyi spowodowany gwa\u0142townym, szybkim ruchem g\u0142owy do przodu, do ty\u0142u lub na boki. W zale\u017cno\u015bci od tego, jak powa\u017cny by\u0142 wypadek, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do r\u00f3\u017cnego stopnia uszkodzenia \u2014 od lekkich naci\u0105gni\u0119\u0107 po powa\u017cniejsze urazy, takie jak naderwanie wi\u0119zade\u0142, urazy dysk\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych czy nawet z\u0142amanie kr\u0119g\u00f3w.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Co to jest uraz typu &#8222;smagni\u0119cia biczem&#8221;?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Uraz typu &#8222;smagni\u0119cia biczem&#8221; to stan, kt\u00f3ry wyst\u0119puje, gdy nag\u0142a si\u0142a, na przyk\u0142ad w wyniku wypadku komunikacyjnego, szczeg\u00f3lnie podczas zderze\u0144 czo\u0142owych lub tylnych, powoduje gwa\u0142towny ruch g\u0142owy i w konsekwencji przeci\u0105\u017cenie i rozci\u0105ganie mi\u0119\u015bni i wi\u0119zade\u0142 szyi poza ich normalny zakres ruchu.<\/p>\n\n\n\n<p>Co wi\u0119cej, mocne, nag\u0142e ruchy mog\u0105 spowodowa\u0107 uderzenie m\u00f3zgu o wn\u0119trze czaszki, powoduj\u0105c obra\u017cenia m\u00f3zgu. Szyja funkcjonuje niejako jak amortyzator dla g\u0142owy, aby zminimalizowa\u0107 wp\u0142yw nag\u0142ych ruch\u00f3w na m\u00f3zg.<\/p>\n\n\n\n<p>Im szybsza pr\u0119dko\u015b\u0107 ruchu, tym wi\u0119ksza si\u0142a dzia\u0142aj\u0105ca na szyj\u0119. Dlatego te\u017c urazy kr\u0119gos\u0142upa szyjnego mog\u0105 mie\u0107 r\u00f3\u017cny stopie\u0144 nasilenia. W najgorszym przypadku doj\u015b\u0107 mo\u017ce do z\u0142amania ko\u015bci (w tym z\u0119ba obrotnika, co wymaga natychmiastowej pomocy medycznej), stwarzaj\u0105c ryzyko uszkodzenia rdzenia kr\u0119gowego i sieci po\u0142\u0105czonych z nim nerw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Objawy urazu typu &#8222;smagni\u0119cia biczem&#8221;<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Nasilenie i charakter objaw\u00f3w urazu typu smagni\u0119cia biczem s\u0105 bezpo\u015brednio zwi\u0105zane z si\u0142\u0105 i rodzajem urazu, w tym z zakresem, w jakim szyja zosta\u0142a nadmiernie rozci\u0105gni\u0119ta lub poddana kompresji. Og\u00f3lna zasada m\u00f3wi, \u017ce im wi\u0119ksza si\u0142a rozci\u0105gania lub kompresji, tym powa\u017cniejsze urazy.<\/p>\n\n\n\n<p>Czas pojawienia si\u0119 objaw\u00f3w jest kluczowym elementem w diagnozie urazu typu smagni\u0119cia biczem. Niekt\u00f3re objawy mog\u0105 pojawi\u0107 si\u0119 od razu po zdarzeniu, podczas gdy inne mog\u0105 wymaga\u0107 co najmniej 12 godzin, aby si\u0119 ujawni\u0107. W niekt\u00f3rych przypadkach objawy mog\u0105 si\u0119 pojawi\u0107 dopiero po kilku dniach.<\/p>\n\n\n\n<p>Bior\u0105c pod uwag\u0119 zr\u00f3\u017cnicowany wp\u0142yw urazu kr\u0119gos\u0142upa szyjnego, specjali\u015bci wprowadzili system klasyfikacji, kt\u00f3ry ma na celu ocen\u0119 ci\u0119\u017cko\u015bci urazu typu smagni\u0119cia biczem. 4-stopniowy system, znany jako Quebec Classification of Whiplash-Associated Disorders (1), zapewnia dok\u0142adny podzia\u0142 na kategorie, pozwalaj\u0105c na szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 analiz\u0119 ka\u017cdego przypadku.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stopie\u0144 0<\/strong><br>Na tym poziomie osoba nie odczuwa b\u00f3lu ani nie wykazuje \u017cadnych oznak, ani objaw\u00f3w urazu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Stopie\u0144 1<\/strong><br>Ten poziom urazu typu smagni\u0119cia biczem jest pierwszym, w kt\u00f3rym osoba odczuwa b\u00f3l. Pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce takie objawy, jak:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Sztywno\u015b\u0107 podczas poruszania si\u0119.<\/li>\n\n\n\n<li>Tkliwo\u015b\u0107 na dotyk w okolicy urazu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Stopie\u0144 2<\/strong><br>G\u0142\u00f3wnymi objawami stopnia 2 jest b\u00f3l i objawy ze stopnia 1. Do tego dochodz\u0105:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>B\u00f3l promieniuj\u0105cy do pobliskich obszar\u00f3w, takich jak g\u0142owa, twarz, ramiona i plecy.<\/li>\n\n\n\n<li>Skurcze mi\u0119\u015bni utrudniaj\u0105ce poruszanie lub obracanie g\u0142ow\u0105 i szyj\u0105.<\/li>\n\n\n\n<li>Fizyczne oznaki urazu, w tym zasinienie, obrz\u0119k i wra\u017cliwo\u015b\u0107 na dotyk w okolicy urazu.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Stopie\u0144 3<\/strong><br>Ten stopie\u0144 charakteryzuj\u0105 objawy neurologiczne. Dzieje si\u0119 tak, poniewa\u017c obrz\u0119k lub stan zapalny zak\u0142\u00f3ca przewodzenie impuls\u00f3w nerwowych przebiegaj\u0105cych przez uszkodzony obszar w drodze do lub z m\u00f3zgu. Do objaw\u00f3w stopnia 3 zaliczamy:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dr\u0119twienie (w tym utrata zdolno\u015bci odczuwania gor\u0105ca, zimna lub b\u00f3lu) szyi, g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w, bark\u00f3w lub ramion.<\/li>\n\n\n\n<li>Uczucie mrowienia, pieczenia lub &#8222;szpilek&#8221; (parestezja) w szyi, g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci plec\u00f3w, barkach lub ramionach.<\/li>\n\n\n\n<li>Os\u0142abienie mi\u0119\u015bni.<\/li>\n\n\n\n<li>B\u00f3le g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n<li>Nudno\u015bci.<\/li>\n\n\n\n<li>Zawroty g\u0142owy.<\/li>\n\n\n\n<li>Zaburzenia widzenia.<\/li>\n\n\n\n<li>Chrypka lub utrata g\u0142osu (dysfonia) i problemy z prze\u0142ykaniem (dysfagia).<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p><strong>Stopie\u0144 4<\/strong><br>Jest to najwy\u017cszy poziom zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z urazem typu smagni\u0119cia biczem. Zwykle obejmuj\u0105 one wszystkie powy\u017csze objawy, zw\u0142aszcza neurologiczne, ale objawy te s\u0105 bardziej nasilone. Ponadto wyst\u0119powa\u0107 mo\u017ce z\u0142amanie lub przemieszczenie kr\u0119gu.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Jakie testy nale\u017cy wykona\u0107 przy podejrzeniu urazu typu smagni\u0119cia biczem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Badania obrazowe takie jak prze\u015bwietlenie (RTG), rezonans magnetyczny (MRI) czy tomografia komputerowa (TK) mog\u0105 pom\u00f3c lekarzowi wykluczy\u0107 inne schorzenia, sprawdzi\u0107, czy nie dosz\u0142o do z\u0142amania kr\u0119g\u00f3w i zdiagnozowa\u0107 uraz typu smagni\u0119cia biczem.<\/p>\n\n\n\n<p>Tego typu badania nale\u017cy wykona\u0107 u ka\u017cdego pacjenta po wypadku komunikacyjnym, kt\u00f3ry zg\u0142asza b\u00f3l g\u0142owy, szyi i inne wymienione powy\u017cej objawy.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Kroki, jakie nale\u017cy podj\u0105\u0107 po wypadku<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Niezale\u017cnie od tego, czy uczestniczy\u0142e\u015b w ma\u0142ej kolizji, czy powa\u017cniejszym wypadku \u2013 je\u017celi na miejscu jest lekarz, to rutynowe badanie b\u0119dzie bardzo wskazane, nawet je\u017celi nie odczuwasz \u017cadnych objaw\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku urazu stopnia 1 objawy mog\u0105 ust\u0105pi\u0107 samoistnie. Natomiast gdy objawy utrzymuj\u0105 si\u0119, nasilaj\u0105 lub pojawiaj\u0105 si\u0119 nowe objawy, to nale\u017cy niezw\u0142ocznie zg\u0142osi\u0107 si\u0119 do lekarza. Warto r\u00f3wnie\u017c podda\u0107 si\u0119 leczeniu jak najwcze\u015bniej, poniewa\u017c wielu pacjent\u00f3w zwleka z podj\u0119ciem jakichkolwiek dzia\u0142a\u0144, co cz\u0119sto prowadzi do przewlek\u0142ego b\u00f3lu i nieodwracalnych zmian, a samo leczenie po tak d\u0142ugim czasie od urazu mo\u017ce nie da\u0107 satysfakcjonuj\u0105cych efekt\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><strong>Fizjoterapia jako spos\u00f3b leczenia objaw\u00f3w urazu typu smagni\u0119cia biczem<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>W przypadku leczenia urazu typu &#8222;smagni\u0119cie biczem&#8221; zaleca si\u0119 podej\u015bcie, kt\u00f3re promuje stopniowy powr\u00f3t do normalnej aktywno\u015bci i regularne \u0107wiczenia. Takie zalecenia wynikaj\u0105 z obecnych wytycznych medycznych. Badania wykaza\u0142y, \u017ce istnieje wiele rodzaj\u00f3w \u0107wicze\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 by\u0107 stosowane w terapii, w tym \u0107wiczenia na zwi\u0119kszenie zakresu ruchu, specjalne \u0107wiczenia McKenziego, \u0107wiczenia na popraw\u0119 postawy, a tak\u017ce \u0107wiczenia wzmacniaj\u0105ce i poprawiaj\u0105ce kontrol\u0119 ruchu.<\/p>\n\n\n\n<p>Niemniej jednak rezultaty leczenia poprzez \u0107wiczenia s\u0105 cz\u0119sto ograniczone. Dowody z bada\u0144 naukowych dotycz\u0105cych skuteczno\u015bci \u0107wicze\u0144 w przypadku pocz\u0105tkowych etap\u00f3w urazu s\u0105 raczej skromne. Nie ma jednoznacznych dowod\u00f3w na to, \u017ce jaki\u015b konkretny typ \u0107wicze\u0144 jest wyra\u017anie lepszy ni\u017c inne \u0107wiczenia lub bardziej skuteczny ni\u017c zwyk\u0142a aktywno\u015b\u0107 fizyczna i zach\u0119canie do pozostania aktywnym.<\/p>\n\n\n\n<p>Zachowanie aktywno\u015bci i regularne \u0107wiczenia okazuj\u0105 si\u0119 jednak lepsze ni\u017c unikanie ruchu i stosowanie ko\u0142nierzy ortopedycznych. Istniej\u0105 silne dowody na to, \u017ce unieruchomienie (np. za pomoc\u0105 ko\u0142nierzy czy poprzez d\u0142ugotrwa\u0142y odpoczynek) nie przynosi oczekiwanych efekt\u00f3w w leczeniu wczesnych etap\u00f3w tego typu uraz\u00f3w.<br><\/p>\n\n\n\n<p>Literatura:<br>&#8211; Pastakia K, Kumar S. Acute whiplash associated disorders (WAD). Open Access Emerg Med. 2011 Apr 27;3:29-32. doi: 10.2147\/OAEM.S17853. PMID: 27147849; PMCID: PMC4753964.<br>&#8211; Sterling M. Physiotherapy management of whiplash-associated disorders (WAD). J Physiother. 2014 Mar;60(1):5-12. doi: 10.1016\/j.jphys.2013.12.004. Epub 2014 Apr 24. PMID: 24856935.<\/p>\n\n\n\n<p>onet.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Uraz typu smagni\u0119cia biczem, znany r\u00f3wnie\u017c jako uraz typu &#8222;whiplash&#8221; to rodzaj urazu szyi spowodowany gwa\u0142townym, szybkim ruchem g\u0142owy do przodu, do ty\u0142u lub na boki. W zale\u017cno\u015bci od tego, jak powa\u017cny by\u0142 wypadek, mo\u017ce doj\u015b\u0107 do r\u00f3\u017cnego stopnia uszkodzenia \u2014 od lekkich naci\u0105gni\u0119\u0107 po powa\u017cniejsze urazy, takie jak naderwanie wi\u0119zade\u0142, urazy dysk\u00f3w mi\u0119dzykr\u0119gowych czy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[210,179],"class_list":["post-3903","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-whiplash","tag-wypadek-komunikacyjny"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3903","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3903"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3903\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3911,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3903\/revisions\/3911"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3903"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3903"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3903"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}