Roszczenie o rekompensat\u0119 za szkody wyrz\u0105dzone bezprawn\u0105 odmow\u0105 przyznania w\u0142a\u015bcicielowi gruntu warszawskiego wieczystej dzier\u017cawy lub prawa zabudowy mo\u017ce by\u0107 scedowane na inn\u0105 osob\u0119.<\/p>\n
Tak wynika z niedawnej uchwa\u0142y S\u0105du Najwy\u017cszego (sygn. III CZP 18\/09). <\/strong><\/p>\n Wyja\u015bni\u0142 w niej w\u0105tpliwo\u015bci prawne powsta\u0142e na tle sprawy o odszkodowanie wniesionej przez Joann\u0119 T. przeciwko Skarbowi Pa\u0144stwa \u2013 prezydentowi m.st. Warszawy i wojewodzie mazowieckiemu. Joanna T. \u017c\u0105da go za szkody wyrz\u0105dzone wydaniem w 1972 r. przez kierownika Wydzia\u0142u Prezydium Miejskiej Rady Narodowej m.st. Warszawy decyzji odmawiaj\u0105cej ustanowienia w\u0142asno\u015bci czasowej nieruchomo\u015bci zabudowanej du\u017cym domem mieszkalnym po\u0142o\u017conej w jednej z centralnych dzielnic stolicy.<\/p>\n Nie zosta\u0142y jednak wyrz\u0105dzone jej ani osobom, po kt\u00f3rych by dziedziczy\u0142a, lecz sp\u00f3\u0142ce z o.o. b\u0119d\u0105cej wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bcicielk\u0105 tej nieruchomo\u015bci w jednej trzeciej.<\/p>\n W listopadzie 2005 r. sp\u00f3\u0142ka z o.o. na mocy umowy cesji praw i roszcze\u0144 wynikaj\u0105cych z dekretu o gruntach warszawskich przekaza\u0142a Joannie T. m.in. prawa i roszczenia dotycz\u0105ce jednej trzeciej udzia\u0142u we wskazanej nieruchomo\u015bci (za 10 tys. z\u0142). Rok p\u00f3\u017aniej Samorz\u0105dowe Kolegium Odwo\u0142awcze w Warszawie wyda\u0142o decyzj\u0119 stwierdzaj\u0105c\u0105 niewa\u017cno\u015b\u0107 decyzji PRN z 1972 r. Kolegium stwierdzi\u0142o jednocze\u015bnie, \u017ce w odniesieniu do 17 z 40 lokali w budynku posadowionym na tej nieruchomo\u015bci dosz\u0142o do nieodwracalnych skutk\u00f3w prawnych: lokale te zosta\u0142y sprzedane najemcom jako odr\u0119bne nieruchomo\u015bci.<\/p>\n Po tej decyzji Joanna T., powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na art. 160 kodeksu post\u0119powania administracyjnego<\/a>, wyst\u0105pi\u0142a o odszkodowanie za wyrz\u0105dzone tym szkody. Przepis ten g\u0142osi\u0142, \u017ce stronie, kt\u00f3ra ponios\u0142a szkod\u0119 wskutek m.in. decyzji wydanej z ra\u017c\u0105cym naruszeniem prawa, nale\u017cy si\u0119 odszkodowanie. Strona niezadowolona z odszkodowania, albo kt\u00f3rej go nie przyznano, mo\u017ce wnie\u015b\u0107 spraw\u0119 do s\u0105du cywilnego. Joanna T. wyst\u0105pi\u0142a do s\u0105du przeciwko Skarbowi Pa\u0144stwa \u2013 prezydentowi m.st. Warszawy i wojewodzie mazowieckiemu. Domaga\u0142a si\u0119 prawie 5 mln z\u0142.<\/p>\n S\u0105d I instancji oddali\u0142 jej \u017c\u0105danie z powodu wskazania w pozwie b\u0142\u0119dnej podstawy roszczenia. W chwili bowiem, gdy powsta\u0142 stan warunkuj\u0105cy odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcz\u0105 w zwi\u0105zku z decyzj\u0105 kolegium, tj. w listopadzie 2006 r., art. 160 k. p. a. ju\u017c nie obwi\u0105zywa\u0142. Zosta\u0142 on w 2004 r. zast\u0105piony art. 417 i art. 4171<\/sup> kodeksu cywilnego<\/a> o odpowiedzialno\u015bci Skarbu Pa\u0144stwa i jednostki samorz\u0105du terytorialnego za szkody wyrz\u0105dzone przy wykonywaniu w\u0142adzy publicznej, m.in. przez wydanie prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji.<\/p>\n Wskutek apelacji sprawa znalaz\u0142a si\u0119 w s\u0105dzie II instancji. Joanna T. twierdzi\u0142a, \u017ce art. 160 k.p.a. ma zastosowania w tej sprawie, a ponadto, \u017ce pow\u00f3d nie musi wskazywa\u0107 w pozwie podstawy prawnej roszczenia, bo wskazanie jej nale\u017cy do s\u0105du.<\/p>\n S\u0105d II instancji przed merytorycznym rozstrzygni\u0119ciem apelacji powzi\u0105\u0142 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 natury zasadniczej, a mianowicie, czy roszczenie o odszkodowanie, o jakie chodzi w tej sprawie, mo\u017ce by\u0107 przeniesione na osob\u0119 trzeci\u0105 w drodze przelewu. S\u0105d ten w uzasadnieniu pytania prawnego skierowanego do SN argumentowa\u0142 m.in., \u017ce fakt, i\u017c obr\u00f3t tymi roszczeniami jest zjawiskiem powszechnym, nie usuwa w\u0105tpliwo\u015bci co do jego dopuszczalno\u015bci, a to przez wzgl\u0105d na w\u0142a\u015bciwo\u015bci stosunku prawnego, z kt\u00f3rym wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 prawa i roszczenia wynikaj\u0105ce z dekretu o gruntach warszawskich i z jego naruszenia.<\/p>\n Jednak\u017ce SN w uchwale podj\u0119tej w odpowiedzi na pytanie prawne potwierdzi\u0142 prawid\u0142owo\u015b\u0107 tej praktyki.<\/p>\n Przelew tak\u017ce bez zgody<\/strong><\/p>\n W my\u015bl art. 508 kodeksu cywilnego wierzyciel mo\u017ce bez zgody d\u0142u\u017cnika przenie\u015b\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 na osob\u0119 trzeci\u0105, czyli dokona\u0107 jej przelewu, chyba \u017ce sprzeciwia\u0142oby si\u0119 to ustawie, zastrze\u017ceniu umownemu albo w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania. Wraz z wierzytelno\u015bci\u0105 przechodz\u0105 na nabywc\u0119 wszelkie zwi\u0105zane z ni\u0105 prawa, w szczeg\u00f3lno\u015bci roszczenie o zaleg\u0142e odsetki. Z kolei d\u0142u\u017cnikowi przys\u0142uguj\u0105 przeciwko niemu wszelkie zarzuty, kt\u00f3re mia\u0142 przeciwko zbywcy w chwili powzi\u0119cia wiadomo\u015bci o przelewie.<\/p>\nNieodwracalne skutki prawne<\/h2>\n
S\u0105d Najwy\u017cszy potwierdzi\u0142<\/h2>\n