B\u0142\u0119dem s\u0105d\u00f3w i ZUS by\u0142a odmowa \u017conie zmar\u0142ego pracownika dochodzenia roszczenia w postaci jednorazowego odszkodowania z tytu\u0142u \u015bmierci jej m\u0119\u017ca spowodowanej skutkami choroby zawodowej. Niew\u0142a\u015bciwie przyj\u0119to, \u017ce przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w dniu ustania jego zatrudnienia nie przewidywa\u0142y przyznania tego rodzaju \u015bwiadczenia. Skarga nadzwyczajna prokuratora generalnego jednak odnios\u0142a skutek i Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN uchyli\u0142a poprzednie orzeczenia.<\/p>\n\n\n\n
W pa\u017adzierniku 2023 r. prokurator generalny wni\u00f3s\u0142 w skarg\u0119 nadzwyczajn\u0105 na naruszenie zasady zaufania obywateli do pa\u0144stwa i jej organ\u00f3w. A w szczeg\u00f3lno\u015bci z\u0142amanie zasady sprawiedliwo\u015bci proceduralnej, a tak\u017ce prawa do rzetelnego i sprawiedliwego rozpoznania sprawy przez s\u0105d (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) poprzez:<\/p>\n\n\n\n
Prokurator generalny wni\u00f3s\u0142 o uchylenie zaskar\u017conego wyroku w ca\u0142o\u015bci, a tak\u017ce uchylenie w ca\u0142o\u015bci wyroku S\u0105du Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z 7 lipca 2020 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania S\u0105dowi Rejonowemu dla m. st. Warszawy w Warszawie.<\/p>\n\n\n\n
Praca przy azbe\u015bcie<\/strong><\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu skargi nadzwyczajnej prokurator napisa\u0142, \u017ce Pa\u0144stwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdzi\u0142 u m\u0119\u017ca odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 chorob\u0119 zawodow\u0105 – nowotwory z\u0142o\u015bliwe powsta\u0142e w nast\u0119pstwie dzia\u0142ania czynnik\u00f3w wyst\u0119puj\u0105cych w \u015brodowisku pracy, uznanych za rakotw\u00f3rcze u ludzi. W uzasadnieniu decyzji wskazano, \u017ce m\u0105\u017c odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119, zmar\u0142y w marcu 1973 r., zatrudniony by\u0142 w latach 1953-1972 na stanowiskach kolejno: mistrz zmiany produkcji, starszy mistrz produkcji oddzia\u0142u karton\u00f3w ch\u0142onnych, in\u017cynier technolog, starszy mistrz-zast\u0119pca kierownika produkcji, nadzoruj\u0105c w r\u00f3\u017cnym zakresie produkcj\u0119 karton\u00f3w zawieraj\u0105cych azbest.<\/p>\n\n\n\n W tym czasie, wobec braku informacji o szkodliwo\u015bci azbestu, nie by\u0142y stosowane \u017cadne \u015brodki ochrony osobistej ani wentylatory wyci\u0105gowe w halach. Bior\u0105c pod uwag\u0119 rodzaj stwierdzonego u m\u0119\u017ca odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 nowotworu oraz jego okres latencji, z wysokim prawdopodobie\u0144stwem rozpoznano u niego zawodow\u0105 etiologi\u0119 \u2013 mi\u0119dzyb\u0142oniak op\u0142ucnej lewej, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 jego zgonu.<\/p>\n\n\n\n Odmowa odszkodowania<\/strong><\/p>\n\n\n\n ZUS, po rozpatrzeniu wniosku odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 z 17 listopada 2017 r., odm\u00f3wi\u0142 prawa do jednorazowego odszkodowania z tytu\u0142u choroby zawodowej po zmar\u0142ym. W uzasadnieniu decyzji wskazano, \u017ce zgodnie z art. 49 ust. 3 ustawy z 12 czerwca 1975 r. o \u015bwiadczeniach z tytu\u0142u wypadk\u00f3w przy pracy i chor\u00f3b zawodowych do spraw o \u015bwiadczenia z tytu\u0142u uszczerbku na zdrowiu stwierdzonego po wej\u015bciu w \u017cycie ustawy, a spowodowanego chorob\u0105 zawodow\u0105 powsta\u0142\u0105 w zatrudnieniu, nara\u017caj\u0105cym na t\u0119 chorob\u0119, kt\u00f3re usta\u0142o przed wej\u015bciem w \u017cycie ustawy, stosuje si\u0119 przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w dniu ustania tego zatrudnienia. Z kolei zgodnie z par. 2 ust. 1 rozporz\u0105dzenia Rady Ministr\u00f3w z 18 czerwca 1968 r. w sprawie wykazu chor\u00f3b zawodowych uprawniaj\u0105cych do \u015bwiadcze\u0144 w razie inwalidztwa lub \u015bmierci pracownika w razie inwalidztwa lub \u015bmierci spowodowanych chorob\u0105 zawodow\u0105 przys\u0142uguj\u0105, je\u017celi pracownik by\u0142 zatrudniony po dniu 31 grudnia 1967 r. i spe\u0142nione zosta\u0142y inne warunki wymagane do uzyskania tych \u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Rozporz\u0105dzenie jest podstaw\u0105<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0105d okr\u0119gowy w uzasadnieniu zaskar\u017conego wyroku – w przeciwie\u0144stwie do s\u0105du rejonowego i ZUS – zauwa\u017cy\u0142 wprawdzie, \u017ce to rozporz\u0105dzenie obowi\u0105zywa\u0142o w chwili \u015bmierci m\u0119\u017ca odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119, lecz przyj\u0105\u0142 b\u0142\u0119dnie, \u017ce w dacie ustania jego zatrudnienia wyst\u0119puj\u0105ca u niego jednostka chorobowa nie by\u0142a wymieniona w \u00f3wcze\u015bnie obowi\u0105zuj\u0105cym wykazie chor\u00f3b zawodowych. Zosta\u0142a ona wskazana, zdaniem s\u0105du okr\u0119gowego, ju\u017c po jego \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n Zatem, wed\u0142ug Izby Kontroli, analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy jednoznacznie wskazuje na to, \u017ce odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 przys\u0142ugiwa\u0142o prawo do ubiegania si\u0119 o jednorazowe odszkodowanie z tytu\u0142u \u015bmierci jej m\u0119\u017ca.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Najwy\u017cszy uzna\u0142, \u017ce uszczerbek na zdrowiu stwierdzony u m\u0119\u017ca odwo\u0142uj\u0105cej si\u0119 by\u0142 zwi\u0105zany z chorob\u0105 zawodow\u0105 powsta\u0142\u0105 w zwi\u0105zku z zatrudnieniem, kt\u00f3re usta\u0142o w dniu 23 listopada 1972 r., a zatem do stanu faktycznego ustalonego przez s\u0105d rejonowy nale\u017ca\u0142o zastosowa\u0107 ustaw\u0119, kt\u00f3ra obowi\u0105zywa\u0142a w dniu ustania zatrudnienia zmar\u0142ego, tj. 23 listopada 1972 r., czyli przepisy z 1968 r., mimo \u017ce ustawa ta bezpo\u015brednio nie przewidywa\u0142a \u015bwiadczenia w postaci jednorazowego odszkodowania dla cz\u0142onk\u00f3w rodziny zmar\u0142ego pracownika lub rencisty z powodu choroby zawodowej. Przewidywa\u0142y je jednak wydane na jej podstawie wskazane powy\u017cej rozporz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n Tymczasem w zaskar\u017conej decyzji ZUS podni\u00f3s\u0142, \u017ce dopiero ustawa z dnia 12 czerwca 1975 r. o \u015bwiadczeniach z tytu\u0142u wypadk\u00f3w przy pracy i chor\u00f3b zawodowych zaliczy\u0142a w poczet \u015bwiadcze\u0144 wyp\u0142acanych \u015bwiadczeniobiorcom jednorazowe odszkodowanie – dla cz\u0142onk\u00f3w rodziny zmar\u0142ego pracownika lub rencisty. To nie by\u0142o prawid\u0142owe, bo jednorazowe odszkodowanie z tytu\u0142u \u015bmierci m\u0119\u017ca spowodowanej chorob\u0105 zawodow\u0105 przys\u0142ugiwa\u0142o z par. 4 ust. 1 i 3 w zw. z par.7 ust. 1 r.u.\u015b.p.<\/p>\n\n\n\n Dlatego Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych uchyli\u0142a zaskar\u017cony wyrok oraz wyrok S\u0105du Rejonowego dla m. st. Warszawy w Warszawie z 7 lipca 2020 r.<\/p>\n\n\n\n Status Izby Kontroli jest kwestionowany przez Trybuna\u0142 Sprawiedliwo\u015bci UE. W ocenie Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE „okoliczno\u015bci zmiany sk\u0142adu KRS w 2017 r. podwa\u017cy\u0142y jej niezale\u017cno\u015b\u0107 od w\u0142adzy ustawodawczej i wykonawczej, wp\u0142ywaj\u0105c tym samym na jej zdolno\u015b\u0107 do proponowania niezale\u017cnych i bezstronnych kandydat\u00f3w na stanowiska s\u0119dziowskie w S\u0105dzie Najwy\u017cszym”.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyrok Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych S\u0105du Najwy\u017cszego z 19 lutego 2025 r., sygnatura akt II NSNc 401\/23<\/p>\n\n\n\n prawo.pl<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" B\u0142\u0119dem s\u0105d\u00f3w i ZUS by\u0142a odmowa \u017conie zmar\u0142ego pracownika dochodzenia roszczenia w postaci jednorazowego odszkodowania z tytu\u0142u \u015bmierci jej m\u0119\u017ca spowodowanej skutkami choroby zawodowej. Niew\u0142a\u015bciwie przyj\u0119to, \u017ce przepisy obowi\u0105zuj\u0105ce w dniu ustania jego zatrudnienia nie przewidywa\u0142y przyznania tego rodzaju \u015bwiadczenia. Skarga nadzwyczajna prokuratora generalnego jednak odnios\u0142a skutek i Izba Kontroli Nadzwyczajnej SN uchyli\u0142a poprzednie orzeczenia. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12,87],"class_list":["post-4048","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie","tag-wypadek-przy-pracy"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4048","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4048"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4048\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4049,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4048\/revisions\/4049"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4048"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4048"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4048"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}