Ochrona przed naruszeniem d\u00f3br osobistych, np. czci czy dobrego imienia, mu nie przys\u0142uguje. Tak jednoznacznie stwierdzi\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w precedensowym wyroku z 14 maja 2009 r. (sygn. I CSK 440\/08).<\/p>\n
Pocz\u0105tek tej sprawie da\u0142o wszcz\u0119te w 2003 r. na wniosek powiatu warszawskiego zachodniego post\u0119powanie administracyjne, kt\u00f3re mia\u0142o doprowadzi\u0107 do wznowienia granic nieruchomo\u015bci po\u0142o\u017conej w \u0141omiankach, a b\u0119d\u0105cych w\u0142asno\u015bci\u0105 J\u00f3zefy B.K. Prace z tym zwi\u0105zane prowadzi\u0142 Powiatowy O\u015brodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej (PODGiK) b\u0119d\u0105cy jednostk\u0105 organizacyjn\u0105 powiatu. W rezultacie tych dzia\u0142a\u0144 okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nieruchomo\u015b\u0107 J\u00f3zefy B.K. wedle ustale\u0144 poczynionych z udzia\u0142em PODGiK jest w\u0119\u017csza o 2 m. W wyniku tzw. wznowienia granic o tyle szersza sta\u0142a si\u0119 nieruchomo\u015b\u0107 s\u0105siednia, niewielka, ale zabudowana bardzo okaza\u0142ym domem. Tak si\u0119 sta\u0142o, mimo \u017ce od lat 70. XIX wieku, odk\u0105d nieruchomo\u015b\u0107 znajduje si\u0119 w r\u0119kach rodziny J\u00f3zefy B.K., granice w terenie nie zmieni\u0142y si\u0119 i s\u0105 zgodne z mapami, w tym oryginaln\u0105 map\u0105 wydan\u0105 jej przez w\u0142adze w 1984 r., gdy dope\u0142nia\u0142a formalno\u015bci zwi\u0105zanych z nabyciem tej nieruchomo\u015bci w spadku.<\/p>\n
Powiat chce przeprosin<\/strong><\/p>\n Przyczyn\u0105 sporu w tej sprawie sta\u0142y si\u0119 dwa pisma wystosowane przez J\u00f3zef\u0119 B.K. Pierwsze, z pa\u017adziernika 2004 r., adresowane do starosty powiatu, w kt\u00f3rym wzburzona J\u00f3zefa B.K. nazwa\u0142a jego decyzj\u0119 o wznowieniu granic m.in. cynicznym potwierdzeniem fa\u0142szerstw i matactw pracownik\u00f3w podleg\u0142ych mu jednostek. W drugim pi\u015bmie, z maja 2006 r., wskazywa\u0142a niejasno\u015bci i nieprawid\u0142owo\u015bci w post\u0119powaniu, kt\u00f3re doprowadzi\u0142o do zmiany granic jej nieruchomo\u015bci. Pisa\u0142a nie tylko o niekompetencji i uchybieniach wewn\u0105trz wydzia\u0142u geodezji, ale te\u017c o matactwach przy odnawianiu wpis\u00f3w oraz fa\u0142szowaniu dokument\u00f3w przez urz\u0119dnik\u00f3w<\/p>\n Pismo to wys\u0142a\u0142a r\u00f3wnie\u017c do Ministerstwa Infrastruktury i do g\u0142\u00f3wnego geodety kraju. Z jego inicjatywy wojew\u00f3dzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego wezwa\u0142 starost\u0119 do z\u0142o\u017cenia wyja\u015bnie\u0144, a potem nakaza\u0142 doprowadzenie ewidencji grunt\u00f3w i budynk\u00f3w do zgodno\u015bci z dokumentami.<\/p>\n Powiat uzna\u0142, \u017ce J\u00f3zefa B.K. w pismach tych naruszy\u0142a jego dobra osobiste. Starosta reprezentuj\u0105cy powiat zdecydowa\u0142 si\u0119 na wyst\u0105pienie przeciwko niepokornej w\u0142a\u015bcicielce o ochron\u0119 tych d\u00f3br na drog\u0119 procesu cywilnego. Domaga\u0142 si\u0119 przeproszenia powiatu na \u0142amach dwu dziennik\u00f3w oraz zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego za doznan\u0105 krzywd\u0119.<\/p>\n S\u0105d I instancji oddali\u0142 te \u017c\u0105dania. Uzna\u0142, \u017ce obywatel, kt\u00f3ry kontestuje dzia\u0142alno\u015b\u0107 starosty, mo\u017ce najwy\u017cej naruszy\u0107 dobre imi\u0119 konkretnych os\u00f3b, a nie powiatu. Co wi\u0119cej, w jego ocenie dzia\u0142a\u0144 J\u00f3zefy B.K. nie mo\u017cna uzna\u0107 za bezprawne. Mieszcz\u0105 si\u0119 bowiem w ramach prawa do krytyki gwarantowanego przez art. 63 konstytucji i art. 10 europejskiej konwencji o ochronie praw cz\u0142owieka i podstawowych wolno\u015bci.<\/p>\n S\u0105d II instancji uchyli\u0142 ten wyrok i cz\u0119\u015bciowo \u017c\u0105danie powiatu uwzgl\u0119dni\u0142. J\u00f3zefa B.K. mia\u0142a przeprosi\u0107 powiat, cho\u0107 nie publicznie i nie na \u0142amach prasy. W jego ocenie s\u0105d I instancji naruszy\u0142 art. 24 w zwi\u0105zku z art. 43 kodeksu cywilnego, w kt\u00f3rym zapisano, \u017ce przepisy o ochronie d\u00f3br osobistych os\u00f3b fizycznych stosuje si\u0119 odpowiednio do os\u00f3b prawnych. J\u00f3zefa B.K., przekraczaj\u0105c granice krytyki i zniewa\u017caj\u0105c urz\u0119dnik\u00f3w, narazi\u0142a powiat na utrat\u0119 zaufania do jego prawid\u0142owego funkcjonowania.<\/p>\n Sprawa znalaz\u0142a si\u0119 na wokandzie S\u0105du Najwy\u017cszego wskutek skargi kasacyjnej J\u00f3zefy B.K. Przekonywa\u0142a m. in., \u017ce jej dzia\u0142ania nie by\u0142y bezprawne, \u017ce wynika\u0142y z bezradno\u015bci i bezsilno\u015bci, lekcewa\u017cenia jej pism.<\/p>\n Pe\u0142nomocnik powiatu argumentowa\u0142 m.in., \u017ce gdyby przyj\u0105\u0107, \u017ce powiatowi nie przys\u0142uguje ochrona d\u00f3br osobistych, to w sytuacji, gdy J\u00f3zefa B.K. nie zarzuci\u0142a uchybie\u0144 konkretnym urz\u0119dnikom, powsta\u0142aby luka w ochronie d\u00f3br osobistych: ani powiat, ani jego pracownicy nie mogliby podj\u0105\u0107 obrony.<\/p>\n Okre\u015blenia nie by\u0142y obra\u017aliwe<\/strong><\/p>\n SN uwzgl\u0119dni\u0142 skarg\u0119 kasacyjn\u0105 i przywr\u00f3ci\u0142 wyrok s\u0105du I instancji oddalaj\u0105cy roszczenia powiatu. S\u0119dzia Krzysztof Pietrzykowski zaznaczy\u0142, \u017ce skarga ta jest oczywi\u015bcie zasadna. Wyrok s\u0105du II instancji traktuj\u0105cy powiat jak ka\u017cd\u0105 inn\u0105 prywatn\u0105 osob\u0119 prawn\u0105 jest b\u0142\u0119dny. Osoba prawna jako tw\u00f3r prawny nie mo\u017ce cierpie\u0107. Zaskakuje wi\u0119c zw\u0142aszcza \u017c\u0105danie zado\u015b\u0107uczynienia pieni\u0119\u017cnego za doznan\u0105 krzywd\u0119. S\u0119dzia zaznaczy\u0142, \u017ce wobec zachowania urz\u0119dnik\u00f3w w post\u0119powaniu administracyjnym okre\u015blenia u\u017cyte przez J\u00f3zef\u0119 B.K. w pismach nie mog\u0105 by\u0107 uznane za naruszaj\u0105ce dobra osobiste \u2013 ani powiatu, ani urz\u0119dnik\u00f3w. Nie uwa\u017camy ich za obra\u017aliwe \u2013 m\u00f3wi\u0142 s\u0119dzia. \u2013 To jest koszt dzia\u0142ania urz\u0119du. Musi liczy\u0107 si\u0119 z tak\u0105 reakcj\u0105 obywateli. To, \u017ce powiat ma osobowo\u015b\u0107 prawn\u0105 \u2013 t\u0142umaczy\u0142 s\u0119dzia \u2013 nie oznacza, \u017ce mo\u017ce na podstawie art. 24 k.c. korzysta\u0107 z ochrony d\u00f3br osobistych. Jest to osoba prawna o szczeg\u00f3lnym charakterze, pe\u0142ni\u0105ca funkcje publiczne. Powiat to te\u017c pewna zbiorowo\u015b\u0107 ludzka. Nie s\u0105 nim pracownicy, bez wzgl\u0119du na to, czy zostali wskazani w pismach czy nie. Powiat nie powinien si\u0119 obra\u017ca\u0107, ale przyzwoicie dzia\u0142a\u0107 na rzecz obywateli \u2013 zaznaczy\u0142 s\u0119dzia.<\/p>\n Pod ochron\u0105 prawa cywilnego<\/strong><\/p>\n Kodeks cywilny w art. 23 przyznaje ochron\u0119 dobrom osobistym cz\u0142owieka. Wymienia w\u015br\u00f3d nich przyk\u0142adowo: zdrowie, wolno\u015b\u0107, cze\u015b\u0107, swobod\u0119 sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnic\u0119 korespondencji, nietykalno\u015b\u0107 mieszkania oraz tw\u00f3rczo\u015b\u0107. W my\u015bl art. 24 k.c. ka\u017cdy, czyje dobro zosta\u0142o zagro\u017cone, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 zaniechania tego dzia\u0142ania, chyba \u017ce nie by\u0142o ono bezprawne. W razie za\u015b dokonanego naruszenia mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107, aby osoba, kt\u00f3ra si\u0119 go dopu\u015bci\u0142a, dope\u0142ni\u0142a czynno\u015bci potrzebnych do usuni\u0119cia skutk\u00f3w naruszenia, a zw\u0142aszcza z\u0142o\u017cy\u0142a stosowne o\u015bwiadczenie.<\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Urz\u0105d musi si\u0119 liczy\u0107 z tym, \u017ce niezadowolony obywatel b\u0119dzie w ostrych s\u0142owach wypowiada\u0107 si\u0119 o poczynaniach jego pracownik\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,43],"tags":[68],"class_list":["post-408","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-prawo","tag-dobra-osobiste"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/408","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=408"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/408\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":409,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/408\/revisions\/409"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=408"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=408"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=408"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}