Wyrok Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci Unii Europejskiej z 25 czerwca 2026 r. w sprawie C-277\/25 ma istotne znaczenie dla firm, kt\u00f3re skupuj\u0105 wierzytelno\u015bci odszkodowawcze wynikaj\u0105ce ze szk\u00f3d komunikacyjnych.<\/p>\n\n\n\n
Dotyczy to przede wszystkim roszcze\u0144 o dop\u0142at\u0119 do odszkodowania za uszkodzony pojazd, koszt\u00f3w naprawy, utraty warto\u015bci handlowej auta czy innych szk\u00f3d maj\u0105tkowych powsta\u0142ych w wyniku kolizji albo wypadku.<\/p>\n\n\n\n
TSUE wyra\u017anie rozr\u00f3\u017cni\u0142 dwie kwestie: mo\u017cliwo\u015b\u0107 nabycia wierzytelno\u015bci od poszkodowanego oraz status osoby poszkodowanej w rozumieniu prawa unijnego.<\/p>\n\n\n\n
Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce firma, kt\u00f3ra zawodowo nabywa roszczenia odszkodowawcze, nie staje si\u0119 przez sam\u0105 cesj\u0119 osob\u0105 poszkodowan\u0105. Nabywa wierzytelno\u015b\u0107, ale nie przejmuje osobistego statusu ofiary wypadku.<\/p>\n\n\n\n
Czego dotyczy\u0142a sprawa?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sprawa trafi\u0142a do TSUE na skutek pyta\u0144 polskiego s\u0105du rozpoznaj\u0105cego pozwy wniesione przez przedsi\u0119biorc\u00f3w skupuj\u0105cych wierzytelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n W\u0142a\u015bciciele pojazd\u00f3w otrzymali od ubezpieczycieli odszkodowania, kt\u00f3re uznali za zani\u017cone. Nast\u0119pnie sprzedali firmom odszkodowawczym roszczenia o dalsz\u0105 dop\u0142at\u0119. Firmy te wyst\u0105pi\u0142y przeciwko zak\u0142adom ubezpiecze\u0144 z pozwami o zap\u0142at\u0119.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d powzi\u0105\u0142 w\u0105tpliwo\u015b\u0107, czy taki model dzia\u0142ania jest zgodny z unijn\u0105 dyrektyw\u0105 dotycz\u0105c\u0105 obowi\u0105zkowego ubezpieczenia odpowiedzialno\u015bci cywilnej posiadaczy pojazd\u00f3w oraz czy przedsi\u0119biorca skupuj\u0105cy roszczenia mo\u017ce by\u0107 traktowany jak poszkodowany.<\/p>\n\n\n\n Cesja nadal jest dopuszczalna<\/strong><\/p>\n\n\n\n Najwa\u017cniejszy wniosek jest taki, \u017ce TSUE nie zakwestionowa\u0142 samej mo\u017cliwo\u015bci sprzeda\u017cy roszcze\u0144 odszkodowawczych.<\/p>\n\n\n\n Prawo Unii nie zabrania pa\u0144stwom cz\u0142onkowskim wprowadzania przepis\u00f3w, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 poszkodowanemu przenie\u015b\u0107 wierzytelno\u015b\u0107 na inn\u0105 osob\u0119. Nie stoi r\u00f3wnie\u017c na przeszkodzie temu, aby nabywca dochodzi\u0142 p\u00f3\u017aniej roszczenia we w\u0142asnym imieniu i na w\u0142asny rachunek.<\/p>\n\n\n\n W Polsce podstaw\u0105 takiego dzia\u0142ania pozostaj\u0105 przepisy Kodeksu cywilnego o przelewie wierzytelno\u015bci. Poszkodowany mo\u017ce wi\u0119c nadal sprzeda\u0107 firmie odszkodowawczej roszczenie o dop\u0142at\u0119, a firma mo\u017ce nast\u0119pnie wyst\u0105pi\u0107 przeciwko ubezpieczycielowi.<\/p>\n\n\n\n Wyrok nie oznacza zatem ko\u0144ca rynku cesji szk\u00f3d komunikacyjnych. Nie daje te\u017c ubezpieczycielom podstawy do automatycznego kwestionowania ka\u017cdej umowy sprzeda\u017cy wierzytelno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Firma nie przejmuje statusu poszkodowanego<\/strong><\/p>\n\n\n\n TSUE podkre\u015bli\u0142 jednak, \u017ce profesjonalny cesjonariusz nie jest osob\u0105 poszkodowan\u0105 w rozumieniu dyrektywy 2009\/103\/WE.<\/p>\n\n\n\n Status poszkodowanego wynika z tego, \u017ce dana osoba ponios\u0142a szkod\u0119 spowodowan\u0105 ruchem pojazdu. Firma skupuj\u0105ca wierzytelno\u015b\u0107 nie by\u0142a uczestnikiem kolizji, nie by\u0142a w\u0142a\u015bcicielem uszkodzonego pojazdu i nie ponios\u0142a bezpo\u015brednio koszt\u00f3w naprawy.<\/p>\n\n\n\n Jej roszczenie wynika wy\u0142\u0105cznie z zawartej umowy. Wierzytelno\u015b\u0107 zosta\u0142a nabyta w ramach dzia\u0142alno\u015bci gospodarczej, za okre\u015blon\u0105 cen\u0119 i z za\u0142o\u017ceniem osi\u0105gni\u0119cia zysku.<\/p>\n\n\n\n Dlatego nabycie roszczenia nie powoduje, \u017ce firma zaczyna korzysta\u0107 ze wszystkich uprawnie\u0144, kt\u00f3re prawo Unii przyznaje bezpo\u015bredniej ofierze wypadku.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017cna wi\u0119c powiedzie\u0107, \u017ce w drodze cesji przechodzi wierzytelno\u015b\u0107, ale nie przechodzi osobisty status poszkodowanego.<\/p>\n\n\n\n Co z pozwem przeciwko ubezpieczycielowi?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyrok nie oznacza, \u017ce firma odszkodowawcza nie mo\u017ce pozwa\u0107 zak\u0142adu ubezpiecze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce to zrobi\u0107, je\u017celi takie uprawnienie wynika z prawa krajowego i skutecznie zawartej umowy cesji. W Polsce co do zasady nabywca wierzytelno\u015bci mo\u017ce dochodzi\u0107 od ubezpieczyciela roszczenia, kt\u00f3re wcze\u015bniej przys\u0142ugiwa\u0142o w\u0142a\u015bcicielowi uszkodzonego pojazdu.<\/p>\n\n\n\n TSUE zaznaczy\u0142 jednak, \u017ce profesjonalny cesjonariusz nie mo\u017ce wywodzi\u0107 swoich szczeg\u00f3lnych uprawnie\u0144 bezpo\u015brednio z przepis\u00f3w dyrektywy chroni\u0105cych poszkodowanych.<\/p>\n\n\n\n R\u00f3\u017cnica ta jest szczeg\u00f3lnie wa\u017cna w sprawach transgranicznych, gdy ubezpieczyciel ma siedzib\u0119 w innym pa\u0144stwie.<\/p>\n\n\n\n Jurysdykcja w sprawach zagranicznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Poszkodowany mo\u017ce w okre\u015blonych przypadkach korzysta\u0107 z uprzywilejowanych zasad jurysdykcji i pozwa\u0107 zagranicznego ubezpieczyciela przed s\u0105dem swojego pa\u0144stwa.<\/p>\n\n\n\n Profesjonalna firma skupuj\u0105ca wierzytelno\u015bci nie zawsze mo\u017ce skorzysta\u0107 z takiego samego uprawnienia. Sam fakt, \u017ce naby\u0142a roszczenie od osoby mieszkaj\u0105cej w Polsce, nie musi wystarczy\u0107 do pozwania zagranicznego ubezpieczyciela przed polskim s\u0105dem.<\/p>\n\n\n\n W takich sprawach konieczne b\u0119dzie odr\u0119bne ustalenie, kt\u00f3ry s\u0105d jest w\u0142a\u015bciwy. Znaczenie mo\u017ce mie\u0107 miejsce wypadku, siedziba ubezpieczyciela, istnienie jego oddzia\u0142u albo przedstawiciela oraz inne przepisy dotycz\u0105ce jurysdykcji.<\/p>\n\n\n\n Dla firm skupuj\u0105cych wierzytelno\u015bci oznacza to wi\u0119ksze ryzyko przy zakupie szk\u00f3d z elementem zagranicznym. Przed zawarciem umowy trzeba oceni\u0107 nie tylko wysoko\u015b\u0107 mo\u017cliwej dop\u0142aty, ale r\u00f3wnie\u017c to, gdzie ewentualny proces b\u0119dzie musia\u0142 zosta\u0107 przeprowadzony.<\/p>\n\n\n\n Wi\u0119ksze znaczenie umowy cesji<\/strong><\/p>\n\n\n\n Po wyroku C-277\/25 jeszcze wi\u0119kszego znaczenia nabiera prawid\u0142owe sporz\u0105dzenie umowy cesji.<\/p>\n\n\n\n Umowa powinna dok\u0142adnie wskazywa\u0107, jakiej szkody dotyczy, wobec kt\u00f3rego ubezpieczyciela przys\u0142uguje roszczenie oraz czy przedmiotem sprzeda\u017cy jest ca\u0142a wierzytelno\u015b\u0107, czy tylko roszczenie o okre\u015blon\u0105 dop\u0142at\u0119.<\/p>\n\n\n\n Istotne jest r\u00f3wnie\u017c ustalenie, czy cesja obejmuje odsetki oraz inne prawa zwi\u0105zane z wierzytelno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n Nieprecyzyjna umowa mo\u017ce prowadzi\u0107 do sporu o to, czy firma rzeczywi\u015bcie naby\u0142a roszczenie, kt\u00f3rego dochodzi w s\u0105dzie. Ubezpieczyciele mog\u0105 wi\u0119c cz\u0119\u015bciej analizowa\u0107 tre\u015b\u0107 um\u00f3w cesji i podnosi\u0107 zarzuty dotycz\u0105ce braku legitymacji procesowej.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to jednak, \u017ce du\u017ca r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy cen\u0105 zap\u0142acon\u0105 poszkodowanemu a kwot\u0105 dochodzon\u0105 p\u00f3\u017aniej od ubezpieczyciela automatycznie powoduje niewa\u017cno\u015b\u0107 umowy. Cena wierzytelno\u015bci mo\u017ce uwzgl\u0119dnia\u0107 ryzyko procesu, czas oczekiwania na zap\u0142at\u0119, koszty opinii rzeczoznawcy oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 przegrania sprawy.<\/p>\n\n\n\n Skutki dla firm odszkodowawczych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyrok TSUE nie likwiduje modelu biznesowego polegaj\u0105cego na skupowaniu roszcze\u0144. Firmy nadal mog\u0105 nabywa\u0107 wierzytelno\u015bci dotycz\u0105ce szk\u00f3d komunikacyjnych i dochodzi\u0107 ich przed s\u0105dem.<\/p>\n\n\n\n Musz\u0105 jednak wyra\u017anie oddziela\u0107 nabycie wierzytelno\u015bci od statusu poszkodowanego.<\/p>\n\n\n\n W praktyce oznacza to konieczno\u015b\u0107 dok\u0142adniejszego badania ka\u017cdej sprawy przed zakupem roszczenia. Nale\u017cy zweryfikowa\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 ubezpieczyciela, wysoko\u015b\u0107 szkody, przedawnienie, zakres wcze\u015bniejszej wyp\u0142aty oraz prawid\u0142owo\u015b\u0107 dokument\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W przypadku szk\u00f3d zagranicznych trzeba dodatkowo oceni\u0107 jurysdykcj\u0119 i koszty ewentualnego procesu poza Polsk\u0105.<\/p>\n\n\n\n Firmy powinny r\u00f3wnie\u017c unika\u0107 przedstawiania si\u0119 jako podmioty, kt\u00f3re po cesji uzyskuj\u0105 wszystkie uprawnienia osoby bezpo\u015brednio poszkodowanej. Wyrok TSUE pokazuje, \u017ce takie za\u0142o\u017cenie jest zbyt daleko id\u0105ce.<\/p>\n\n\n\n Co wyrok oznacza dla poszkodowanych?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Dla w\u0142a\u015bciciela uszkodzonego pojazdu mo\u017cliwo\u015b\u0107 sprzeda\u017cy roszczenia nadal pozostaje dost\u0119pna.<\/p>\n\n\n\n Cesja pozwala szybko otrzyma\u0107 okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 i unikn\u0105\u0107 prowadzenia wielomiesi\u0119cznego sporu z ubezpieczycielem. Poszkodowany rezygnuje jednak z ewentualnej wy\u017cszej dop\u0142aty, kt\u00f3r\u0105 firma mo\u017ce p\u00f3\u017aniej uzyska\u0107 w post\u0119powaniu s\u0105dowym.<\/p>\n\n\n\n Przed podpisaniem umowy warto wi\u0119c sprawdzi\u0107, jaka cz\u0119\u015b\u0107 roszczenia jest sprzedawana, czy cena jest ostateczna oraz czy firma mo\u017ce p\u00f3\u017aniej \u017c\u0105da\u0107 od zbywcy dodatkowej wsp\u00f3\u0142pracy lub zwrotu wyp\u0142aconych pieni\u0119dzy.<\/p>\n\n\n\n Podsumowanie<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyrok TSUE w sprawie C-277\/25 potwierdza, \u017ce cesja roszcze\u0144 z komunikacyjnego ubezpieczenia OC jest dopuszczalna, je\u017celi pozwala na ni\u0105 prawo krajowe.<\/p>\n\n\n\n Jednocze\u015bnie Trybuna\u0142 wskaza\u0142 wyra\u017an\u0105 granic\u0119: profesjonalny nabywca wierzytelno\u015bci nie staje si\u0119 przez sam\u0105 cesj\u0119 osob\u0105 poszkodowan\u0105 w rozumieniu prawa Unii.<\/p>\n\n\n\n Firma mo\u017ce wi\u0119c naby\u0107 roszczenie i dochodzi\u0107 zap\u0142aty, ale nie przejmuje automatycznie szczeg\u00f3lnych przywilej\u00f3w przys\u0142uguj\u0105cych bezpo\u015bredniej ofierze wypadku.<\/p>\n\n\n\n Dla rynku odszkodowawczego oznacza to nie zakaz dzia\u0142alno\u015bci, lecz konieczno\u015b\u0107 wi\u0119kszej ostro\u017cno\u015bci przy konstruowaniu um\u00f3w, badaniu jurysdykcji i prowadzeniu spraw przeciwko zagranicznym ubezpieczycielom.<\/p>\n\n\n\n