S\u0105d Najwy\u017cszy zaj\u0105\u0142 stanowisko w wa\u017cnej kwestii procesowej dotycz\u0105cej post\u0119powa\u0144 o odszkodowanie i zado\u015b\u0107uczynienie za niew\u0105tpliwie nies\u0142uszne tymczasowe aresztowanie.<\/p>\n\n\n\n
W postanowieniu z 5 sierpnia 2026 r., sygn. III KO 152\/26, SN uzna\u0142, \u017ce gdy reprezentantem Skarbu Pa\u0144stwa w post\u0119powaniu odszkodowawczym jest prezes tego samego s\u0105du, przed kt\u00f3rym mia\u0142aby toczy\u0107 si\u0119 sprawa, mo\u017ce powsta\u0107 uzasadniona obawa dotycz\u0105ca bezstronno\u015bci s\u0105du w jej zewn\u0119trznym wymiarze.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa dotyczy\u0142a osoby dochodz\u0105cej odszkodowania i zado\u015b\u0107uczynienia za niew\u0105tpliwie nies\u0142uszne tymczasowe aresztowanie.<\/p>\n\n\n\n
Apelacja mia\u0142a zosta\u0107 rozpoznana przez S\u0105d Apelacyjny w Rzeszowie. Ten wyst\u0105pi\u0142 jednak do S\u0105du Najwy\u017cszego o przekazanie sprawy innemu s\u0105dowi r\u00f3wnorz\u0119dnemu.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105d Najwy\u017cszy podzieli\u0142 te argumenty i przekaza\u0142 spraw\u0119 do rozpoznania S\u0105dowi Apelacyjnemu w Lublinie.<\/p>\n\n\n\n
Liczy si\u0119 nie tylko faktyczna bezstronno\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n\n\n\n W uzasadnieniu SN zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na bardzo istotny element prawa do s\u0105du \u2013 bezstronno\u015b\u0107 musi istnie\u0107 nie tylko faktycznie, ale r\u00f3wnie\u017c w odbiorze zewn\u0119trznym.<\/p>\n\n\n\n Problem mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 wtedy, gdy w sprawie o odszkodowanie i zado\u015b\u0107uczynienie Skarb Pa\u0144stwa reprezentuje prezes s\u0105du, kt\u00f3rego s\u0119dziowie mieliby nast\u0119pnie rozstrzyga\u0107 t\u0119 spraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d Najwy\u017cszy wskaza\u0142, \u017ce w takiej sytuacji s\u0119dziowie s\u0105du w\u0142a\u015bciwego nie mog\u0105 podejmowa\u0107 czynno\u015bci zmierzaj\u0105cych do merytorycznego rozpoznania sprawy, poniewa\u017c podlegaj\u0105 wy\u0142\u0105czeniu z mocy prawa.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego to orzeczenie jest wa\u017cne?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Postanowienie nie dotyczy bezpo\u015brednio sposobu ustalania wysoko\u015bci odszkodowania czy zado\u015b\u0107uczynienia. Ma jednak istotne znaczenie dla sposobu prowadzenia takich post\u0119powa\u0144.<\/p>\n\n\n\n Roszczenia za nies\u0142uszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie s\u0105 kierowane przeciwko Skarbowi Pa\u0144stwa. W okre\u015blonych konfiguracjach procesowych mo\u017ce wi\u0119c dochodzi\u0107 do sytuacji, w kt\u00f3rej przedstawiciel jednostki organizacyjnej Skarbu Pa\u0144stwa jest jednocze\u015bnie prezesem s\u0105du maj\u0105cego rozpozna\u0107 spraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n SN wyra\u017anie zaakcentowa\u0142, \u017ce ju\u017c sama uzasadniona obawa dotycz\u0105ca zewn\u0119trznego postrzegania bezstronno\u015bci mo\u017ce przemawia\u0107 za przekazaniem sprawy innemu s\u0105dowi.<\/p>\n\n\n\n Znaczenie dla pe\u0142nomocnik\u00f3w i os\u00f3b dochodz\u0105cych \u015bwiadcze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n Orzeczenie mo\u017ce by\u0107 istotnym argumentem procesowym w innych sprawach o odszkodowanie i zado\u015b\u0107uczynienie od Skarbu Pa\u0144stwa, w kt\u00f3rych wyst\u0119puje podobne powi\u0105zanie organizacyjne.<\/p>\n\n\n\n W takich post\u0119powaniach warto zatem analizowa\u0107 nie tylko podstaw\u0119 i wysoko\u015b\u0107 dochodzonego \u015bwiadczenia, ale r\u00f3wnie\u017c to, jaki podmiot reprezentuje Skarb Pa\u0144stwa i czy jego relacja z s\u0105dem rozpoznaj\u0105cym spraw\u0119 nie stwarza problemu z punktu widzenia gwarancji bezstronno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Postanowienie S\u0105du Najwy\u017cszego z 5 sierpnia 2026 r., sygn. III KO 152\/26, mo\u017ce by\u0107 w takich przypadkach istotnym punktem odniesienia.<\/p>\n\n\n\n \u0179r\u00f3d\u0142o: S\u0105d Najwy\u017cszy, postanowienie z 5 sierpnia 2026 r., III KO 152\/26.<\/p>\n\n\n\n\t\t