S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z 9 stycznia 2026 r., sygn. II CSKP 829\/22, odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do bardzo istotnego problemu w sprawach o b\u0142\u0119dy medyczne: mo\u017cliwo\u015bci zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia, je\u017celi szkoda wynik\u0142a z przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa dotyczy\u0142a zado\u015b\u0107uczynienia za \u015bmier\u0107 matki powoda po leczeniu szpitalnym.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105d Apelacyjny zas\u0105dzi\u0142 100 tys. z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia i przyj\u0105\u0142, \u017ce roszczenie nie uleg\u0142o przedawnieniu, poniewa\u017c zachowanie personelu medycznego mia\u0142o wyczerpywa\u0107 znamiona przest\u0119pstwa nieumy\u015blnego spowodowania \u015bmierci.<\/p>\n\n\n\n
Problem polega\u0142 jednak na sposobie, w jaki s\u0105d doszed\u0142 do takiego wniosku.<\/p>\n\n\n\n
20-letni termin mo\u017ce mie\u0107 zastosowanie tak\u017ce bez wyroku skazuj\u0105cego<\/strong><\/p>\n\n\n\n Art. 442\u00b9 \u00a7 2 Kodeksu cywilnego przewiduje, \u017ce je\u017celi szkoda wynik\u0142a ze zbrodni lub wyst\u0119pku, roszczenie o jej naprawienie przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem 20 lat od dnia pope\u0142nienia przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n Dla poszkodowanych jest to niezwykle istotne, poniewa\u017c w sprawach medycznych skutki b\u0142\u0119du albo jego rzeczywisty charakter bywaj\u0105 ujawniane dopiero po wielu latach.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d cywilny mo\u017ce co do zasady samodzielnie ustali\u0107, \u017ce szkoda wynik\u0142a z przest\u0119pstwa, nawet je\u015bli nie zapad\u0142 wcze\u015bniej prawomocny wyrok skazuj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n Sam brak skazania lekarza nie przekre\u015bla wi\u0119c automatycznie mo\u017cliwo\u015bci zastosowania 20-letniego terminu.<\/p>\n\n\n\n Uniewinnienie lekarza nie musi zamyka\u0107 drogi do roszcze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n W rozpoznawanej sprawie post\u0119powanie karne wobec jednego z lekarzy zako\u0144czy\u0142o si\u0119 uniewinnieniem.<\/p>\n\n\n\n Nie oznacza to jednak automatycznie, \u017ce szkoda nie mog\u0142a pozostawa\u0107 w zwi\u0105zku z czynem odpowiadaj\u0105cym znamionom przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n W procesie cywilnym konieczne jest jednak prawid\u0142owe ustalenie wszystkich okoliczno\u015bci pozwalaj\u0105cych na dokonanie takiej kwalifikacji.<\/p>\n\n\n\n S\u0105d musi zbudowa\u0107 w\u0142asn\u0105 podstaw\u0119 faktyczn\u0105 i ustali\u0107, czy rzeczywi\u015bcie wyst\u0105pi\u0142y przes\u0142anki pozwalaj\u0105ce m\u00f3wi\u0107 o czynie zabronionym.<\/p>\n\n\n\n Nie mo\u017cna mechanicznie przenosi\u0107 dowod\u00f3w z innego post\u0119powania<\/strong><\/p>\n\n\n\n To w\u0142a\u015bnie w tym zakresie S\u0105d Najwy\u017cszy zakwestionowa\u0142 wyrok S\u0105du Apelacyjnego.<\/p>\n\n\n\n Kluczowe ustalenia zosta\u0142y oparte m.in. na opinii bieg\u0142ego sporz\u0105dzonej w innym post\u0119powaniu.<\/p>\n\n\n\n SN wskaza\u0142, \u017ce nie mo\u017cna w prosty spos\u00f3b przejmowa\u0107 dowod\u00f3w, ustale\u0144 i ocen dokonanych w innej sprawie bez ich prawid\u0142owego wprowadzenia i oceny w aktualnym procesie.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania 20-letniego terminu przedawnienia zale\u017cy od ustalenia, \u017ce szkoda wynik\u0142a z przest\u0119pstwa, s\u0105d powinien dysponowa\u0107 materia\u0142em dowodowym pozwalaj\u0105cym mu na samodzielne dokonanie wszystkich koniecznych ustale\u0144.<\/p>\n\n\n\n Znaczenie dla starych spraw medycznych<\/strong><\/p>\n\n\n\n Wyrok ma szczeg\u00f3lne znaczenie dla spraw, w kt\u00f3rych od zdarzenia medycznego up\u0142yn\u0119\u0142o wiele lat.<\/p>\n\n\n\n W takich przypadkach prawid\u0142owa analiza art. 442\u00b9 \u00a7 2 k.c. mo\u017ce zdecydowa\u0107 o tym, czy roszczenie zostanie uznane za przedawnione, czy te\u017c nadal b\u0119dzie mog\u0142o by\u0107 skutecznie dochodzone.<\/p>\n\n\n\n Nie wystarczy jednak samo powo\u0142anie si\u0119 na mo\u017cliwo\u015b\u0107 pope\u0142nienia przest\u0119pstwa.<\/p>\n\n\n\n Trzeba wykaza\u0107 okoliczno\u015bci odpowiadaj\u0105ce wszystkim wymaganym znamionom czynu zabronionego, a dowody musz\u0105 zosta\u0107 prawid\u0142owo przeprowadzone w konkretnej sprawie cywilnej.<\/p>\n\n\n\n Wyrok II CSKP 829\/22 pokazuje wi\u0119c jednocze\u015bnie du\u017c\u0105 szans\u0119 i du\u017ce wymaganie dowodowe. Dwudziestoletni termin mo\u017ce uratowa\u0107 roszczenie w starej sprawie medycznej, ale jego zastosowanie wymaga bardzo starannego przygotowania materia\u0142u dowodowego.<\/p>\n\n\n\n\t\t