S\u0105d Najwy\u017cszy w postanowieniu z 20 stycznia 2026 r., sygn. I PSK 19\/26, odm\u00f3wi\u0142 przyj\u0119cia skargi kasacyjnej przedsi\u0119biorstwa w sprawie dotycz\u0105cej odpowiedzialno\u015bci za powa\u017cn\u0105 chorob\u0119 zawodow\u0105 pracownika.<\/p>\n\n\n\n
S\u0105dy ni\u017cszych instancji zas\u0105dzi\u0142y na rzecz poszkodowanego 280 tys. z\u0142 zado\u015b\u0107uczynienia oraz 6 834,60 z\u0142 odszkodowania.<\/p>\n\n\n\n
Sprawa wi\u0105za\u0142a si\u0119 z wieloletni\u0105 ekspozycj\u0105 pracownika zak\u0142adu chemicznego na chrom sze\u015bciowarto\u015bciowy i rozwojem nowotworu z\u0142o\u015bliwego p\u0142uca.<\/p>\n\n\n\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka<\/strong><\/p>\n\n\n\n S\u0105d Apelacyjny przyj\u0105\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 przedsi\u0119biorstwa na podstawie art. 435 \u00a7 1 Kodeksu cywilnego.<\/p>\n\n\n\n Przepis ten przewiduje szczeg\u00f3ln\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 prowadz\u0105cego przedsi\u0119biorstwo wprawiane w ruch za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody.<\/p>\n\n\n\n Jest to odpowiedzialno\u015b\u0107 na zasadzie ryzyka, a wi\u0119c znacznie surowsza ni\u017c klasyczna odpowiedzialno\u015b\u0107 oparta na winie.<\/p>\n\n\n\n Poszkodowany nie musi w takim przypadku wykazywa\u0107 konkretnego zawinionego dzia\u0142ania pracodawcy. Kluczowe znaczenie ma wykazanie szkody, zwi\u0105zku z ruchem przedsi\u0119biorstwa oraz brak przes\u0142anek egzoneracyjnych pozwalaj\u0105cych przedsi\u0119biorcy uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Ruch przedsi\u0119biorstwa to poj\u0119cie szerokie<\/strong><\/p>\n\n\n\n W sprawie istotne by\u0142o r\u00f3wnie\u017c rozumienie poj\u0119cia \u201eruchu przedsi\u0119biorstwa\u201d.<\/p>\n\n\n\n Szkoda nie musi by\u0107 bezpo\u015brednim skutkiem dzia\u0142ania konkretnej maszyny czy urz\u0105dzenia.<\/p>\n\n\n\n Mo\u017ce pozostawa\u0107 w zwi\u0105zku z ca\u0142okszta\u0142tem funkcjonowania zak\u0142adu przemys\u0142owego, w tym emisj\u0105 gaz\u00f3w, py\u0142\u00f3w i innych szkodliwych substancji zwi\u0105zanych z prowadzon\u0105 dzia\u0142alno\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n W przypadku zak\u0142ad\u00f3w chemicznych czy przemys\u0142owych ekspozycja na substancje toksyczne mo\u017ce wi\u0119c pozostawa\u0107 w wymaganym zwi\u0105zku z ruchem przedsi\u0119biorstwa.<\/p>\n\n\n\n Choroba zawodowa nie wyczerpuje wszystkich roszcze\u0144<\/strong><\/p>\n\n\n\n To bardzo istotna kwestia praktyczna.<\/p>\n\n\n\n Stwierdzenie choroby zawodowej oraz otrzymanie \u015bwiadcze\u0144 z systemu ubezpiecze\u0144 spo\u0142ecznych nie oznacza automatycznie, \u017ce pracownik nie mo\u017ce dochodzi\u0107 dodatkowych \u015bwiadcze\u0144 cywilnych.<\/p>\n\n\n\n Je\u017celi spe\u0142nione s\u0105 przes\u0142anki odpowiedzialno\u015bci pracodawcy, mo\u017cliwe jest dochodzenie m.in. zado\u015b\u0107uczynienia za krzywd\u0119, odszkodowania za okre\u015blone wydatki czy w odpowiednich przypadkach renty.<\/p>\n\n\n\n \u015awiadczenia publicznoprawne i cywilnoprawne funkcjonuj\u0105 w odmiennych re\u017cimach.<\/p>\n\n\n\n Dokumentacja ekspozycji ma kluczowe znaczenie<\/strong><\/p>\n\n\n\n W sprawach tego rodzaju niezwykle wa\u017cne jest dok\u0142adne udokumentowanie warunk\u00f3w pracy.<\/p>\n\n\n\n Znaczenie mog\u0105 mie\u0107 wyniki pomiar\u00f3w \u015brodowiska pracy, dokumentacja BHP, historia zatrudnienia, zakres obowi\u0105zk\u00f3w, charakter stosowanych substancji, dokumentacja medyczna oraz opinie bieg\u0142ych dotycz\u0105ce zwi\u0105zku przyczynowego pomi\u0119dzy ekspozycj\u0105 a rozwojem choroby.<\/p>\n\n\n\n Im d\u0142u\u017cszy jest okres nara\u017cenia i im lepiej udokumentowane s\u0105 warunki pracy, tym silniejsza mo\u017ce by\u0107 podstawa do dochodzenia roszcze\u0144.<\/p>\n\n\n\n Postanowienie I PSK 19\/26 pokazuje, \u017ce w sprawach ci\u0119\u017ckich chor\u00f3b zwi\u0105zanych z warunkami pracy zado\u015b\u0107uczynienie mo\u017ce osi\u0105ga\u0107 wysokie warto\u015bci, je\u017celi rozmiar krzywdy i trwa\u0142o\u015b\u0107 nast\u0119pstw zdrowotnych s\u0105 odpowiednio powa\u017cne.<\/p>\n\n\n\n\t\t