Nigdy nie odpowiada materialnie za szkody powsta\u0142e z jego przyczyny ma\u0142oletni, kt\u00f3ry nie uko\u0144czy\u0142 13. roku \u017cycia. Od rodzic\u00f3w nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 odszkodowania za szkody wyrz\u0105dzone przez potomka, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 pe\u0142noletno\u015b\u0107, chyba \u017ce jest niepoczytalny.<\/p>\n
Licz\u0105cy 14 lat syn czytelnika zosta\u0142 pobity i uderzony kijem przez 15-letniego ucznia wy\u017cszej klasy. Dozna\u0142 rany t\u0142uczonej i wstrz\u0105su m\u00f3zgu. Do zaj\u015bcia dosz\u0142o po lekcjach. Czytelnik zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 do rodzic\u00f3w napastnika o zwrot koszt\u00f3w leczenia i zniszczonego w czasie pobicia ubrania syna. Oni odm\u00f3wili, twierdz\u0105c, \u017ce skoro syn sko\u0144czy\u0142 15 lat, nie odpowiadaj\u0105 za niego.<\/p>\n
Tak rzeczywi\u015bcie mo\u017ce by\u0107, cho\u0107 nie dlatego, \u017ce uko\u0144czy\u0142 on 15. rok \u017cycia. Ta granica wieku jest istotna dla odpowiedzialno\u015bci karnej za niekt\u00f3re ci\u0119\u017ckie przest\u0119pstwa.<\/p>\n
12-latek nie zap\u0142aci<\/strong><\/p>\n Zasada zapisana w art. 426 kodeksu cywilnego jest taka, \u017ce ma\u0142oletni, kt\u00f3ry nie uko\u0144czy\u0142 13. roku \u017cycia, nie ponosi odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 przez siebie wyrz\u0105dzon\u0105. Chodzi o szkody wyrz\u0105dzone dzia\u0142aniem bezprawnym, w tym wskutek czynu maj\u0105cego znamiona przest\u0119pstwa. Poszkodowany mo\u017ce natomiast domaga\u0107 si\u0119 odszkodowania tylko od rodzic\u00f3w jako os\u00f3b zobowi\u0105zanych do nadzoru nad sprawc\u0105 szkody. Nie oznacza to jednak, \u017ce odszkodowanie zawsze otrzyma.<\/p>\n W my\u015bl bowiem art. 427 k. c. osoba sprawuj\u0105ca nadz\u00f3r obowi\u0105zana jest do naprawienia szkody wyrz\u0105dzonej przez podopiecznego, je\u015bli:<\/p>\n – ze wzgl\u0119du na wiek czy niepoczytalno\u015b\u0107 dziecku winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna,<\/p>\n – sprawuj\u0105cemu nadz\u00f3r mo\u017cna przypisa\u0107 win\u0119 w nadzorze cho\u0107by w postaci niedbalstwa,<\/p>\n – zachodzi bezpo\u015bredni zwi\u0105zek przyczynowoskutkowy mi\u0119dzy niew\u0142a\u015bciwym sprawowaniem nadzoru a szkod\u0105, s\u0142owem, przy w\u0142a\u015bciwym nadzorze podopieczny szkody by nie wyrz\u0105dzi\u0142.<\/p>\n Je\u015bli sprawa dojdzie do s\u0105du, rodzic czy inny niefortunny opiekun mo\u017ce uwolni\u0107 si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci, je\u015bli zdo\u0142a przekona\u0107 s\u0105d, \u017ce z obowi\u0105zk\u00f3w zwi\u0105zanych z nadzorem si\u0119 wywi\u0105za\u0142 albo \u017ce szkoda powsta\u0142aby tak\u017ce przy starannym sprawowaniu nadzoru.<\/p>\n Nie chodzi przy tym o to, by rodzice nie spuszczali dziecka z oka. Nie b\u0119dzie mo\u017cna wi\u0119c zakwalifikowa\u0107 jako zawinione niew\u0142a\u015bciwe wykonywanie nadzoru braku dozoru nad zabaw\u0105 starszych dzieci, np. w wieku 12 \u2013 13 lat. Intensywno\u015b\u0107 nadzoru zale\u017cy oczywi\u015bcie tak\u017ce od wieku dzieci. Chodzi o zaniedbania drastyczne, szczeg\u00f3lne ra\u017c\u0105ce.<\/p>\n Taka sama odpowiedzialno\u015b\u0107 jak na rodzicach ci\u0105\u017cy na osobach, kt\u00f3rym rodzice powierzyli nadz\u00f3r nad dzieckiem, np. wychowawcach na obozie, koloniach. Dotyczy to nawet sytuacji, gdy nadz\u00f3r ma by\u0107 sprawowany grzeczno\u015bciowo, np. przez s\u0105siadk\u0119. Obci\u0105\u017ca ona tak\u017ce prawnych opiekun\u00f3w wyznaczonych przez s\u0105d, gdy rodzice np. pozbawieni zostali w\u0142adzy rodzicielskiej.<\/p>\n Decyduje stopie\u0144 dojrza\u0142o\u015bci umys\u0142owej<\/strong><\/p>\n Po przekroczeniu 13. roku \u017cycia materialna odpowiedzialno\u015b\u0107 obci\u0105\u017ca ma\u0142oletniego sprawc\u0119, je\u015bli osi\u0105gn\u0105\u0142 taki stopie\u0144 dojrza\u0142o\u015bci umys\u0142owej, \u017ce mo\u017cna mu przypisa\u0107 win\u0119. Inaczej odszkodowanie mo\u017ce si\u0119 nale\u017ce\u0107 tylko od jego rodzic\u00f3w lub opiekun\u00f3w i tylko w sytuacjach wskazanych w art. 427 k. c.<\/p>\n Oznacza to, \u017ce do naprawienia szk\u00f3d obowi\u0105zane jest co do zasady dziecko, kt\u00f3re przekroczy\u0142o 13. rok \u017cycia, je\u015bli dzia\u0142a\u0142o z wystarczaj\u0105cym rozeznaniem. Tylko wtedy bowiem mo\u017cna przypisa\u0107 mu win\u0119, kt\u00f3ra jest nieodzownym warunkiem wszelkiej materialnej odpowiedzialno\u015bci za wyrz\u0105dzenie szkody.<\/p>\n Zasada zapisana w art. 426 kodeksu cywilnego nie stwarza domniemania, \u017ce je\u015bli ma\u0142oletni uko\u0144czy\u0142 13. rok \u017cycia, to jest ju\u017c na tyle dojrza\u0142y, \u017ce mo\u017cna mu przypisa\u0107 win\u0119. S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z 13 lutego 2004 r. (sygn. IV CK 269\/02) stwierdzi\u0142, \u017ce konieczne jest ustalenie, czy w chwili wypadku by\u0142 dojrza\u0142y w stopniu pozwalaj\u0105cym na dzia\u0142anie z rozeznaniem (tak samo wyrok SN z 11 stycznia 2001 r., sygn. IV CKN 1469\/00). Nie przes\u0105dza tego nawet wyrok s\u0105du dla nieletnich uznaj\u0105cy, \u017ce ma\u0142oletni dopu\u015bci\u0142 si\u0119 zarzucanego mu czynu. Mo\u017ce on jednak na r\u00f3wni z innymi dowodami przemawia\u0107 za tym, \u017ce dzia\u0142a\u0142 z rozeznaniem. Je\u015bli tak w\u0142a\u015bnie by\u0142o, odpowiedzialno\u015bci\u0105 materialn\u0105 s\u0105d mo\u017ce obci\u0105\u017cy\u0107 wy\u0142\u0105czne jego. Odpowiedzialno\u015b\u0107 rodzic\u00f3w czy opiekun\u00f3w w rachub\u0119 ju\u017c nie wchodzi.<\/p>\n Pozostaje jeszcze pytanie, kto musi wykaza\u0107, \u017ce sprawca szkody dzia\u0142a\u0142 z rozeznaniem. We wskazanym wyroku SN stwierdzi\u0142, \u017ce poszkodowany. Mo\u017ce to nie le\u017ce\u0107 w jego interesie, je\u015bli perspektywa uzyskania rekompensaty od ma\u0142oletniego jest \u017cadna albo bardzo odleg\u0142a, a od rodzic\u00f3w czy opiekun\u00f3w \u2013 jak najbardziej realna.<\/p>\n Czas na \u015bci\u0105gni\u0119cie nale\u017cno\u015bci<\/strong><\/p>\n Inn\u0105 spraw\u0105 w razie obci\u0105\u017cenia przez s\u0105d odpowiedzialno\u015bci\u0105 materialn\u0105 ma\u0142oletniego sprawcy szkody b\u0119dzie kwestia \u015bci\u0105gni\u0119cia odszkodowania, skoro m\u0142odzi ludzie z regu\u0142y nie maj\u0105 dochod\u00f3w i \u017cadnego maj\u0105tku. Poniewa\u017c jednak d\u0142ug stwierdzony prawomocnym wyrokiem (orzeczeniem) s\u0105du, a tak\u017ce m.in. ugod\u0105 s\u0105dow\u0105, przedawnia si\u0119 z up\u0142ywem dziesi\u0119ciu lat, chocia\u017cby nawet termin przedawnienia danego rodzaju d\u0142ug\u00f3w by\u0142 kr\u00f3tszy, istnieje szansa na wyegzekwowanie nale\u017cno\u015bci, gdy sprawca dojdzie do pe\u0142noletno\u015bci i zacznie zarabia\u0107. Jest to wa\u017cne, zw\u0142aszcza gdy taki ma\u0142oletni doprowadzi\u0142 do uszkodzenia cia\u0142a czy utraty zdrowia i s\u0105d przyzna\u0142 poszkodowanemu sta\u0142\u0105 rent\u0119 oraz ustali\u0142 odpowiedzialno\u015b\u0107 za nast\u0119pstwa, kt\u00f3re mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci. <\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ojciec i matka ponosz\u0105 materialn\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkody wyrz\u0105dzone przez dzeici, kt\u00f3rym ze wzgl\u0119du na wiek winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12],"class_list":["post-546","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=546"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":547,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/546\/revisions\/547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=546"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=546"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}