Je\u017celi poszkodowanemu nie mo\u017cna przypisa\u0107 winy za zdarzenie, to zak\u0142ad nie uwolni si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci za nie. Tak wynika z wyroku S\u0105du Najwy\u017cszego z 24 wrze\u015bnia 2009 r.(sygn. IV CSK 207\/09).<\/p>\n
W sprawie chodzi o skutki tragicznego wydarzenia, do kt\u00f3rego dosz\u0142o we wrze\u015bniu 2005 r. Niespe\u0142na 14-letni w\u00f3wczas Kornel B. wspi\u0105\u0142 si\u0119 na s\u0142up podtrzymuj\u0105cy lini\u0119 wysokiego napi\u0119cia. Umo\u017cliwi\u0142y mu to szczebelki pe\u0142ni\u0105ce funkcj\u0119 drabiny, montowane dla cel\u00f3w zwi\u0105zanych z konserwacj\u0105 linii od wysoko\u015bci ok. 1,30 \u2013 1,40 m nad ziemi\u0105. Ch\u0142opiec spada\u0142 z wysoko\u015bci 12 m, p\u0142on\u0105c jak pochodnia. Poparzenia od II do IV stopnia obj\u0119\u0142y po\u0142ow\u0119 jego cia\u0142a. Straci\u0142 praktycznie jedn\u0105 d\u0142o\u0144.<\/p>\n
Rodzice wyst\u0105pili w jego imieniu przeciwko zak\u0142adom energetycznym jako w\u0142a\u015bcicielowi linii oraz towarzystwu ubezpieczeniowemu, w kt\u00f3rych zak\u0142ady s\u0105 ubezpieczone od odpowiedzialno\u015bci cywilnej, o odszkodowanie dla syna, rent\u0119 oraz zado\u015b\u0107uczynienie pieni\u0119\u017cne za doznan\u0105 krzywd\u0119. Domagali si\u0119 te\u017c ustalenia odpowiedzialno\u015bci zak\u0142ad\u00f3w za szkody, kt\u00f3re mog\u0105 ujawni\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n
S\u0105d I instancji wyda\u0142 na podstawie art. 319 kodeksu post\u0119powania cywilnego wyrok wst\u0119pny. Uzna\u0142 roszczenia Kornela B. za usprawiedliwione co do zasady, pozostawiaj\u0105c kwesti\u0119 ich wysoko\u015bci do rozstrzygni\u0119cia w wyroku ostatecznym, ko\u0144cowym. S\u0105d ustali\u0142, \u017ce na s\u0142upie podtrzymuj\u0105cym lini\u0119 znajdowa\u0142y si\u0119 stosowne ostrze\u017cenia. Nie by\u0142 on ogrodzony, ale takiego wymagania obowi\u0105zuj\u0105ce w tym zakresie przepisy nie przewiduj\u0105. Biegli nie wykluczyli, \u017ce ch\u0142opiec nie dotkn\u0105\u0142 samych przewod\u00f3w, lecz dosz\u0142o do tzw. wy\u0142adowania \u0142ukowego w zetkni\u0119ciu z jego cia\u0142em.<\/p>\n
S\u0105d uzna\u0142, \u017ce zak\u0142ad energetyczny ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za skutki wypadku na podstawie art. 435 kodeksu cywilnego, tj. na zasadzie ryzyka. Przyj\u0105\u0142, \u017ce warunek tej odpowiedzialno\u015bci: zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy ruchem zak\u0142adu wprowadzanego w ruch si\u0142ami przyrody, tu: elektryczno\u015bci, zosta\u0142 spe\u0142niony. Nie ma natomiast przes\u0142anki wy\u0142\u0105czaj\u0105cej odpowiedzialno\u015b\u0107 zak\u0142adu: zawinionego dzia\u0142ania poszkodowanego b\u0119d\u0105cego wy\u0142\u0105czn\u0105 przyczyn\u0105 szkody.<\/p>\n
S\u0105d przyj\u0105\u0142 przy tym, \u017ce win\u0119 poszkodowanego ocenia si\u0119 w takim wypadku jak win\u0119 sprawcy szkody. Zasada za\u015b wynikaj\u0105ca z art. 426 k.c. jest taka, \u017ce ma\u0142oletniemu, kt\u00f3ry nie uko\u0144czy\u0142 13. roku \u017cycia, winy nigdy przypisa\u0107 nie mo\u017cna. Kornel B. mia\u0142 prawie 14 lat, s\u0105d uzna\u0142 jednak, i\u017c winy przypisa\u0107 mu nie mo\u017cna. Opar\u0142 si\u0119 na opinii bieg\u0142ych psycholog\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych ch\u0142opiec nie mia\u0142 w dostatecznym stopniu \u015bwiadomo\u015bci skutk\u00f3w swego zachowania. Dlatego mimo oceny, \u017ce to g\u0142\u00f3wnie jego dzia\u0142ania doprowadzi\u0142y do szkody, s\u0105d przyj\u0105\u0142, \u017ce zak\u0142ad odpowiada za ni\u0105 na podstawie art. 435 k.c., na zasadzie ryzyka.<\/p>\n
S\u0105d II instancji, a potem SN zaakceptowa\u0142y ten wyrok.<\/p>\n
Poszkodowanemu winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna<\/strong><\/p>\n S\u0119dzia Miros\u0142awa Wysocka zaznaczy\u0142a, \u017ce stan faktyczny w tej sprawie nie jest sporny. Zasadniczy zarzut dotyczy naruszenia art. 435 k.c. Konstrukcja tego przepisu jest szczeg\u00f3lna \u2013 t\u0142umaczy\u0142a. Okre\u015bla stan faktyczny skutkuj\u0105cy odpowiedzialno\u015bci\u0105 zak\u0142adu oraz przes\u0142anki, kt\u00f3re mo\u017ce on wskaza\u0107 dla uwolnienia si\u0119 od niej.<\/p>\n Musi istnie\u0107 zwi\u0105zek przyczynowy<\/strong><\/p>\n S\u0105d Najwy\u017cszy w swym orzecznictwie przyjmuje jednolite rozumienie tej konstrukcji: wy\u0142\u0105czno\u015b\u0107 winy, o kt\u00f3r\u0105 chodzi w art. 435 k.c., odnosi si\u0119 do przyczyny szkody. Zak\u0142ad nie odpowiada, gdy si\u0142a tej przyczyny jest taka, \u017ce zrywa si\u0119 zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy ruchem przedsi\u0119biorstwa a szkod\u0105. Musi to by\u0107 przyczyna wy\u0142\u0105czna, a dodatkowo zawiniona. Je\u015bli poszkodowanemu winy przypisa\u0107 nie mo\u017cna, uwolnienie si\u0119 przez zak\u0142ad od odpowiedzialno\u015bci jest wy\u0142\u0105czone. Przy ustalaniu winy trzeba bra\u0107 pod uwag\u0119 element subiektywny \u2013 t\u0142umaczy\u0142a s\u0119dzia. Wina poszkodowanego jest oceniana jak wina sprawcy. Tak\u017ce SN nie mia\u0142 w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce tak rozumianej wy\u0142\u0105cznej winy Kornelowi B. przypisa\u0107 nie mo\u017cna i zak\u0142ady ponosz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119.<\/p>\n S\u0105d Najwy\u017cszy nie zgodzi\u0142 si\u0119 ze skarg\u0105 kasacyjn\u0105, \u017ce s\u0105d w wyroku wst\u0119pnym powinien ustali\u0107 stopie\u0144 przyczynienia si\u0119 poszkodowanego do winy. Ta kwestia bowiem ma znaczenie dla wysoko\u015bci odszkodowania czy zado\u015b\u0107uczynienia, kt\u00f3r\u0105 s\u0105d ustala w wyroku ostatecznym.<\/p>\n S\u0119dzia Miros\u0142awa Wysocka zaznaczy\u0142a, \u017ce to, czy przyczynienie si\u0119 wp\u0142ywa na t\u0119 wysoko\u015b\u0107, zale\u017cy od okoliczno\u015bci konkretnej sprawy.<\/p>\n Za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody<\/strong><\/p>\n Zasada zapisana w art. 435 k.c. jest taka: prowadz\u0105cy na w\u0142asny rachunek przedsi\u0119biorstwo lub zak\u0142ad wprawiany w ruch za pomoc\u0105 si\u0142 przyrody (pary, gazu, elektryczno\u015bci, paliw p\u0142ynnych itp.) ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 za szkod\u0119 na osobie lub mieniu, wyrz\u0105dzon\u0105 komukolwiek przez ruch tego przedsi\u0119biorstwa lub zak\u0142adu\u201a chyba \u017ce zdo\u0142a wykaza\u0107, \u017ce szkoda nast\u0105pi\u0142a:<\/p>\n – wskutek si\u0142y wy\u017cszej,<\/p>\n – z wy\u0142\u0105cznej winy poszkodowanego lub<\/p>\n – z wy\u0142\u0105cznej winy osoby trzeciej, za kt\u00f3r\u0105 odpowiedzialno\u015bci nie ponosi.<\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Je\u017celi poszkodowanemu nie mo\u017cna przypisa\u0107 winy za zdarzenie, to zak\u0142ad nie uwolni si\u0119 od odpowiedzialno\u015bci za nie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45,43],"tags":[12,13],"class_list":["post-559","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","category-prawo","tag-odszkodowanie","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/559","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=559"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/559\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":560,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/559\/revisions\/560"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=559"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=559"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=559"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}