Zarz\u0105d dr\u00f3g, a po\u015brednio i jego ubezpieczyciel odpowiada na zasadzie winy, na co wskazuje kodeks cywilny w art. 415 poprzez stwierdzenie, \u017ce obowi\u0105zany do naprawienia szkody jest ten, kto wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119 innej osobie na skutek swojego dzia\u0142ania lub zaniechania. Oznacza to, i\u017c obowi\u0105zek naprawienia szkody powstaje jedynie w razie takiego dzia\u0142ania lub zaniechania (zaniedbania) zarz\u0105dcy, kt\u00f3re nosz\u0105 znamiona winy, czyli naruszenia okre\u015blonych obowi\u0105zk\u00f3w okre\u015blonych w przepisach prawa.<\/p>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 zarz\u0105dcy drogi a nast\u0119pnie nak\u0142adaj\u0105cej si\u0119 na ni\u0105 odpowiedzialno\u015bci jego ubezpieczyciela opiera si\u0119 na zasadach wskazanych w kodeksie cywilnym (art. 415 k.c.) Do stwierdzenia istnienia odpowiedzialno\u015bci konieczne jest \u0142\u0105czne wyst\u0105pienie nast\u0119puj\u0105cych przes\u0142anek:<\/p>\n
[1] Zaistnienie, powstanie szkody (np. uszkodzenia felgi w poje\u017adzie na skutek wjechania w „dziur\u0119” w drodze, z\u0142amanie r\u0119ki na skutek upadku na \u015bliskim chodniku)<\/p>\n
[2] Szkoda taka musi by\u0107 spowodowana dzia\u0142aniem lub zaniechaniem, z kt\u00f3rym ustawa wi\u0105\u017ce obowi\u0105zek odszkodowawczy (np. na skutek zaniedba\u0144, niedoci\u0105gni\u0119\u0107 ze strony zarz\u0105du dr\u00f3g na jezdni wyst\u0119puje nienaprawiony ubytek czy te\u017c chodnik, na kt\u00f3rym dosz\u0142o do upadku nie zosta\u0142 odpowiednio i na czas uprz\u0105tni\u0119ty, odlodzony),<\/p>\n
[3] Musi istnie\u0107 zwi\u0105zek przyczynowy pomi\u0119dzy szkod\u0105 a dzia\u0142aniem lub zaniechaniem, z kt\u00f3rym ustawa wi\u0105\u017ce obowi\u0105zek odszkodowawczy (pomi\u0119dzy uszkodzeniem pojazdu a ubytkiem w jezdni musi istnie\u0107 zwi\u0105zek przyczynowy tzn. do uszkodzenia pojazdu dosz\u0142o wskutek wjechania w ubytek, lub taki zwi\u0105zek istnieje pomi\u0119dzy z\u0142amaniem r\u0119ki spowodowanym \u015blisko\u015bci\u0105 a zaniechaniem odlodzenia, od\u015bnie\u017cenia chodnika)<\/p>\n
Zarz\u0105d dr\u00f3g, a po\u015brednio i jego ubezpieczyciel odpowiada na zasadzie winy, na co wskazuje kodeks cywilny w art. 415 poprzez stwierdzenie, \u017ce obowi\u0105zany do naprawienia szkody jest ten, kto wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119 innej osobie na skutek swojego dzia\u0142ania lub zaniechania. Oznacza to, i\u017c obowi\u0105zek naprawienia szkody powstaje jedynie w razie takiego dzia\u0142ania lub zaniechania (zaniedbania) zarz\u0105dcy, kt\u00f3re nosz\u0105 znamiona winy, czyli naruszenia okre\u015blonych obowi\u0105zk\u00f3w okre\u015blonych w przepisach prawa. Przepisy prawa wskazuj\u0105, i\u017c generalnym zadaniem, niedochowanie, kt\u00f3rego uzasadnia odpowiedzialno\u015b\u0107 zarz\u0105dcy dr\u00f3g jest u trzymanie drogi w nale\u017cytym stanie. Z tre\u015bci przepis\u00f3w ustawy z dnia 21 marca 1985r o drogach publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2000r nr 71 poz 838 z p\u00f3\u017an. zm.) wynika, i\u017c do podstawowych obowi\u0105zk\u00f3w ci\u0105\u017c\u0105cych na zarz\u0105dcach dr\u00f3g nale\u017cy szeroko rozumiany obowi\u0105zek wykonywania og\u00f3\u0142u prac remontowych i zabezpieczaj\u0105cych przywracaj\u0105cych pierwotny stan nawierzchni oraz bie\u017c\u0105cych rob\u00f3t konserwacyjnych, porz\u0105dkowych i innych, kt\u00f3rych celem jest poprawa i zwi\u0119kszenie bezpiecze\u0144stwa ruchu. W celu realizacji tego zadania zarz\u0105dca powinien utrzymywa\u0107 podlegaj\u0105ce mu drogi w stanie wykluczaj\u0105cym nara\u017cenie u\u017cytkownik\u00f3w na wypadek pozostaj\u0105cy w adekwatnym (wy\u0142\u0105cznym i bezpo\u015brednim) zwi\u0105zku przyczynowym z ich wykorzystaniem. Zadania swoje zarz\u0105d powinien realizowa\u0107 w szczeg\u00f3lno\u015bci poprzez:<\/p>\n
– utrzymywanie w dobrym stanie technicznym nawierzchni, chodnik\u00f3w, obiekt\u00f3w in\u017cynierskich, urz\u0105dze\u0144 zabezpieczaj\u0105cych ruch i innych urz\u0105dze\u0144 zwi\u0105zanych z drog\u0105,<\/p>\n
– koordynacji rob\u00f3t w pasie drogowym,<\/p>\n
– przeprowadzenia okresowych kontroli stanu dr\u00f3g i obiekt\u00f3w mostowych,<\/p>\n
– wykonywania rob\u00f3t interwencyjnych, rob\u00f3t utrzymaniowych i zabezpieczaj\u0105cych,<\/p>\n
– przeciwdzia\u0142ania niszczeniu dr\u00f3g przez ich u\u017cytkownik\u00f3w,<\/p>\n
– odpowiednie oznakowane przy u\u017cyciu znak\u00f3w drogowych a w sytuacji wy\u0142\u0105czenia drogi z u\u017cytku innych powszechnie stosowanych zabezpiecze\u0144,<\/p>\n
– znakowania wyst\u0119puj\u0105cej na zalesionych odcinkach dr\u00f3g zwierzyny le\u015bnej, zw\u0142aszcza, gdy zarz\u0105dca by\u0142 powiadamiany o wypadach ze zwierzyn\u0105 le\u015bn\u0105,<\/p>\n
Zaniechanie lub wadliwe wype\u0142nienie obowi\u0105zk\u00f3w, kt\u00f3re ci\u0105\u017c\u0105 na zarz\u0105dcy i b\u0119d\u0105ce z nim w zwi\u0105zku przyczynowym zdarzenia wywo\u0142uj\u0105ce szkody prowadz\u0105 do powstania odpowiedzialno\u015bci odszkodowawczej po jego stronie. Ci\u0119\u017car udowodnienia okoliczno\u015bci zaniechania lub niedope\u0142nienia obowi\u0105zk\u00f3w przez zobowi\u0105zanego zarz\u0105dc\u0119 spoczywa, zgodnie z art. 6 kc, na poszkodowanym, kt\u00f3ry dochodzi odszkodowania. On w razie wyst\u0105pienia szkody musi wykaza\u0107 istnienie wszystkich przes\u0142anek wskazanych powy\u017cej w punktach 1-3, w szczeg\u00f3lno\u015bci za\u015b p r\u00f3cz uchybie\u0144 obowi\u0105zkom ustawowym koniecznym jest r\u00f3wnie\u017c ka\u017cdorazowe ustalenie, jakich obowi\u0105zk\u00f3w wynikaj\u0105cych z przepis\u00f3w zarz\u0105dca nie dope\u0142ni\u0142. Dla odpowiedniego zabezpieczenia roszcze\u0144 osoby poszkodowanej konieczne jest zgromadzenie odpowiednich dowod\u00f3w potwierdzaj\u0105cych zaistnia\u0142\u0105 szkod\u0119 i jej rozmiary. Wskaza\u0107 tu nale\u017cy dowody z miejsca zdarzenia takiej jak: notatka policyjna lub stra\u017cy miejskiej, o\u015bwiadczenia \u015bwiadk\u00f3w zdarzenia, o\u015bwiadczenia os\u00f3b zamieszkuj\u0105cych w pobli\u017cu, a tak\u017ce, je\u017celi jest to mo\u017cliwe zdj\u0119cia z miejsca zdarzenia ukazuj\u0105ce rozmiary powsta\u0142ej szkody.<\/p>\n
Zarz\u0105dc\u0105 drogi jest, w zale\u017cno\u015bci od kategorii drogi gmina, powiat, wojew\u00f3dztwo lub Generalna Dyrekcja Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad. W praktyce wyst\u0119puje r\u00f3wnie\u017c pozaustawowa kategoria dr\u00f3g – drogi wewn\u0119trzne, za kt\u00f3rych utrzymanie odpowiedzialno\u015b\u0107 ponosz\u0105 podmioty nimi zarz\u0105dzaj\u0105ce np. wsp\u00f3lnota, sp\u00f3\u0142dzielnia czy te\u017c osoba fizyczna b\u0119d\u0105ca w\u0142a\u015bcicielem danego terenu. Z powy\u017cszych wzgl\u0119d\u00f3w wyj\u0105tkowo istotnym dla poszkodowanego jest precyzyjne okre\u015blenie podmiot\u00f3w odpowiedzialnych za odcinek drogi, na kt\u00f3rym powsta\u0142a szkoda, gdy\u017c w\u0142a\u015bnie do tego podmiotu b\u0119dzie mu przys\u0142ugiwa\u0142o roszczenie odszkodowawcze.<\/p>\n
Prawid\u0142owe utrzymanie stanu drogi szczeg\u00f3lnego znaczenia nabiera w okresie zimowym, przy czym nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c utrzymanie drogi w tym okresie w stanie ca\u0142kowitego bezpiecze\u0144stwa jest cz\u0119sto technicznie nierealne do wykonania, co skutkuje brakiem zawinienia zarz\u0105du drogi. Uszkodzenie pojazdu na skutek \u015blisko\u015bci drogi nie daje, zatem automatycznie podstawy do przyj\u0119cia odpowiedzialno\u015bci po stronie zarz\u0105dcy Mo\u017ce, bowiem powsta\u0107 sytuacja, w kt\u00f3rej brak jest jednej przes\u0142anek odpowiedzialno\u015bci, jak\u0105 jest wina zarz\u0105du polegaj\u0105ca na niedope\u0142nieniu ci\u0105\u017c\u0105cych na nim obowi\u0105zk\u00f3w polegaj\u0105cych na usuni\u0119ciu lodu, \u015bniegu czy go\u0142oledzi.<\/p>\n
Zarz\u0105dca drogi odpowiada zar\u00f3wno za szkody rzeczowe – wszelkiego rodzaju uszczerbek, jakiego doznaje poszkodowany w swoim maj\u0105tku (np. zwrot koszt\u00f3w zwi\u0105zanych z konieczno\u015bci\u0105 naprawy lub wymiany felgi, opony, element\u00f3w zawieszenia etc), jak i szkody osobowe – \u015bci\u015ble powi\u0105zane z osob\u0105 poszkodowan\u0105, a wi\u0119c b\u0119d\u0105ce nast\u0119pstwem naruszenia d\u00f3br osobistych, lecz r\u00f3wnie\u017c powi\u0105zanych z nimi koszt\u00f3w maj\u0105tkowych (np. zado\u015b\u0107uczynienie, zwrot koszt\u00f3w leczenia, rehabilitacji).<\/p>\n
Odnosz\u0105c si\u0119 do natomiast do odpowiedzialno\u015bci zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 z tytu\u0142u ubezpieczenia odpowiedzialno\u015bci cywilnej zarz\u0105dcy dr\u00f3g wskaza\u0107 nale\u017cy, \u017ce jest to rodzaj ubezpieczenia dobrowolnego, kt\u00f3rego przedmiot i zakres udzielanej ochrony, wy\u0142\u0105czenia oraz pozosta\u0142e prawa i obowi\u0105zki ubezpieczonego i zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 okre\u015blone s\u0105 w og\u00f3lnych warunkach ubezpieczenia – tre\u015bci umowy \u0142\u0105cz\u0105cej strony. Podstawy prawne odpowiedzialno\u015bci, co do zasady, zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 s\u0105 to\u017csame z odpowiedzialno\u015bci\u0105 cywiln\u0105 zarz\u0105dcy dr\u00f3g. Oznacza to, \u017ce zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 odpowiada wed\u0142ug tych samych zasad odpowiedzialno\u015bci, co ubezpieczony zarz\u0105d dr\u00f3g. Trzeba jednak\u017ce pami\u0119ta\u0107, \u017ce umowa ubezpieczenia ogranicza w swojej tre\u015bci (wy\u0142\u0105czeniach ochrony) pewne zdarzenia, co oznacza, \u017ce pomimo tego, \u017ce zarz\u0105d dr\u00f3g b\u0119dzie odpowiada\u0142, zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 z uwagi na tre\u015b\u0107 wy\u0142\u0105cze\u0144 nie b\u0119dzie udziela\u0142 na pewnego rodzaju zdarzenia ochrony ubezpieczeniowej. W praktyce zdarza si\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 do umowy ubezpieczenia zarz\u0105d\u00f3w dr\u00f3g wprowadzaj\u0105 udzia\u0142y w\u0142asne i franszyzy, (tj. kwoty, kt\u00f3re obci\u0105\u017caj\u0105 samego sprawc\u0119 lub kwoty, od kt\u00f3rych uruchamiana jest polisa) We wskazanych powy\u017cej przypadkach roszczenie niezaspokojone przez zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 mo\u017cna kierowa\u0107 wobec samego zarz\u0105du dr\u00f3g.<\/p>\n
Ponadto przypomnie\u0107 nale\u017cy, \u017ce w tym ubezpieczeniu prawo statuuje zasad\u0119 pe\u0142nego odszkodowania, co oznacza obowi\u0105zek naprawienia szkody przez zarz\u0105dc\u0119 drogi (lub jego ubezpieczyciela) nie tylko rzeczywi\u015bcie poniesionej, ale tak\u017ce zwrot tzw. utraconych korzy\u015bci. Zasad\u0119 t\u0119 wyra\u017ca art. 361 k.c., poprzez wskazanie, i\u017c naprawienie szkody obejmuje straty, kt\u00f3re poszkodowany poni\u00f3s\u0142, oraz korzy\u015bci, kt\u00f3re m\u00f3g\u0142by osi\u0105gn\u0105\u0107, gdyby mu szkody nie wyrz\u0105dzono. Szeroko rozumiana odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcza przysparza jednak w praktyce wielu problem\u00f3w. O ile, bowiem ustalenie strat rzeczywistych jest dosy\u0107 \u0142atwe do wykazania, o tyle uchwycenie r\u00f3\u017cnicy pomi\u0119dzy stanem, jaki istnieje, a mo\u017cliwym do uzyskania gdyby szkody nie wyrz\u0105dzono (utraconych w przysz\u0142o\u015bci korzy\u015bci) jest dosy\u0107 skomplikowane. Co do strat rzeczywistych, zwykle ustala si\u0119 je poprzez wykazanie r\u00f3\u017cnicy mi\u0119dzy stanem maj\u0105tkowym poszkodowanego przed zdarzeniem a wysoko\u015bci\u0105 jego maj\u0105tku po szkodzie. Strat\u0105 rzeczywist\u0105 mo\u017cemy zdefiniowa\u0107 jako kwot\u0119, kt\u00f3r\u0105 musimy wyda\u0107, aby szkod\u0119 naprawi\u0107; podobnie jest z rzeczami zniszczonymi – w\u00f3wczas b\u0119dzie to kwota, za kt\u00f3r\u0105 mo\u017cemy tak\u0105 rzecz naby\u0107. Natomiast utracone korzy\u015bci to przychody, kt\u00f3rych poszkodowany si\u0119 spodziewa\u0142 a na skutek powsta\u0142ego zdarzenia ich nie uzyska\u0142. Trzeba zaznaczy\u0107, i\u017c utracone korzy\u015bci musz\u0105 by\u0107 daleko uprawdopodobnione tzn. poszkodowany musi ze znacznym stopniem prawdopodobie\u0144stwa wykaza\u0107, \u017ce na skutek zdarzenia ich nie osi\u0105gn\u0105\u0142 (np. nie podpisa\u0142 lukratywnego kontraktu, nie zawar\u0142 umowy o prac\u0119 czy innej umowy cywilnoprawnej – o dzie\u0142o, zlecenia, dzi\u0119ki kt\u00f3rej osi\u0105ga\u0142by wymierne finansowo zyski).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Zarz\u0105d dr\u00f3g, a po\u015brednio i jego ubezpieczyciel odpowiada na zasadzie winy, na co wskazuje kodeks cywilny w art. 415 poprzez stwierdzenie, \u017ce obowi\u0105zany do naprawienia szkody jest ten, kto wyrz\u0105dzi\u0142 szkod\u0119 innej osobie na skutek swojego dzia\u0142ania lub zaniechania. Oznacza to, i\u017c obowi\u0105zek naprawienia szkody powstaje jedynie w razie takiego dzia\u0142ania lub zaniechania (zaniedbania) zarz\u0105dcy, kt\u00f3re nosz\u0105 znamiona winy, czyli naruszenia okre\u015blonych obowi\u0105zk\u00f3w okre\u015blonych w przepisach prawa.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45,43],"tags":[83,12,13],"class_list":["post-597","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","category-prawo","tag-droga","tag-odszkodowanie","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=597"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":598,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/597\/revisions\/598"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=597"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=597"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=597"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}