Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka 8 lutego 2010 r. powiadomi\u0142 rz\u0105d RP o skardze J\u00f3zefa J\u0119drucha przeciwko Polsce (skarga nr 8915\/09). J\u0119druch zarzuci\u0142 w niej naruszenie przez funkcjonariuszy aresztu \u015bledczego art. 3 europejskiej konwencji praw cz\u0142owieka poprzez dopuszczenie si\u0119 wzgl\u0119dem niego poni\u017caj\u0105cego i dyskryminacyjnego traktowania podczas kontroli osobistych. Zarzuty s\u0105 na tyle powa\u017cne, \u017ce powinny motywowa\u0107 S\u0142u\u017cb\u0119 Wi\u0119zienn\u0105 oraz Ministerstwo Sprawiedliwo\u015bci do podj\u0119cia natychmiastowych czynno\u015bci wyja\u015bniaj\u0105cych.<\/p>\n
Od 21 lutego 2006 r. do 5 pa\u017adziernika 2007 r. J\u0119druch, w zwi\u0105zku z procesem karnym w jego sprawie, zosta\u0142 osadzony w Areszcie \u015aledczym w Mys\u0142owicach. Jak twierdzi, w tym czasie wielokrotnie nara\u017cony by\u0142 na poni\u017caj\u0105ce, nieludzkie, a tak\u017ce dyskryminacyjne traktowanie podczas kontroli osobistych. Ka\u017cdorazowo po opuszczeniu celi w zwi\u0105zku z obowi\u0105zkiem stawienia si\u0119 w s\u0105dzie na rozprawie b\u0105d\u017a z uczestniczeniem w spotkaniach na terenie aresztu \u015bledczego z rodzin\u0105, pe\u0142nomocnikiem czy oskar\u017cycielem zmuszony by\u0142 do poddania si\u0119 ww. przeszukaniom. \u0141\u0105cznie by\u0142o ich 290. Ponadto, jego zdaniem, ogl\u0119dziny cia\u0142a w ramach kontroli osobistej przeprowadzane by\u0142y z naruszeniem zasad wyznaczonych prawem. Mimo \u017ce odbywa\u0142y si\u0119 w specjalnie do tego przeznaczonym pokoju, wed\u0142ug relacji J\u0119drucha ka\u017cdorazowo w jego badaniu uczestniczy\u0142o do sze\u015bciu funkcjonariuszy, w tym tak\u017ce funkcjonariuszy p\u0142ci przeciwnej, co jest sprzeczne z art. 116 \u00a7 3 kodeksu karnego wykonawczego.<\/p>\n
Zdaniem skar\u017c\u0105cego nadmierne, przeprowadzane w niew\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b kontrole osobiste zwi\u0105zane by\u0142y bezpo\u015brednio z jego \u017cydowskim pochodzeniem. Wielokrotnie pada\u0142y w nich antysemickie \u017carty i zniewagi. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym J\u0119druch wyst\u0105pi\u0142 10 listopada 2007 r. do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka ze skarg\u0105 na czynno\u015bci funkcjonariuszy Aresztu \u015aledczego w Mys\u0142owicach przejawiaj\u0105ce si\u0119 w jego poni\u017caj\u0105cym, nieludzkim i dyskryminacyjnym traktowaniu zwi\u0105zanym z kontrolami osobistymi.<\/p>\n
Trudno oczywi\u015bcie na tym etapie zweryfikowa\u0107 prawdziwo\u015b\u0107 wszystkich zarzut\u00f3w stawianych przez J\u0119drucha w skardze. Wydaj\u0105 si\u0119 one jednak niezwykle powa\u017cne i nie mo\u017cna obok nich przechodzi\u0107 oboj\u0119tnie. Zgodnie z procedur\u0105 post\u0119powania przed Europejskim Trybuna\u0142em Praw Cz\u0142owieka rz\u0105d RP ma teraz czas na przedstawienie obserwacji do skargi i ustosunkowanie si\u0119 do zarzut\u00f3w. Dzia\u0142ania rz\u0105du RP nie powinny si\u0119 jednak sprowadza\u0107 do spe\u0142nienia proceduralnych wymog\u00f3w.<\/p>\n
Powszechn\u0105 praktyk\u0105 dzia\u0142ania w\u0142adz polskich jest wyja\u015bnianie sprawy czy podejmowanie dzia\u0142a\u0144 naprawczych dopiero po tym, gdy zapadnie wyrok Trybuna\u0142u w Strasburgu. Rodzi si\u0119 w zwi\u0105zku z tym pytanie, czy jest to faktycznie najlepsza praktyka. Przecie\u017c ju\u017c sam tekst komunikacji skargi i przedstawione zarzuty, szczeg\u00f3lnie te uzasadnione, mog\u0105 stanowi\u0107 wystarczaj\u0105ce narz\u0119dzie do tego, aby zastanowi\u0107 si\u0119 nad krajowymi regulacjami czy praktykami, a tak\u017ce nad tym, kt\u00f3ry z funkcjonariuszy pa\u0144stwa jest winny dokonanych narusze\u0144. Op\u00f3\u017anianie dokonywania takich kontroli nara\u017ca kolejne osoby na ryzyko naruszenia ich praw, a tym samym nieprzestrzegania zobowi\u0105zania wynikaj\u0105cego z konwencji.<\/p>\n
Tak powinno si\u0119 sta\u0107 tak\u017ce w tej sprawie. Ju\u017c na tym etapie odpowiednie w\u0142adze mog\u0105 dokona\u0107 kompleksowej analizy sposobu przeprowadzania w Areszcie \u015aledczym w Mys\u0142owicach kontroli osobistych osadzonych pod k\u0105tem ich zgodno\u015bci z przepisami prawa oraz standardami praw cz\u0142owieka. Jest to szczeg\u00f3lnie uzasadnione w kontek\u015bcie art. 3 konwencji, kt\u00f3ry nak\u0142ada na pa\u0144stwo tzw. pozytywny obowi\u0105zek wyja\u015bnienia wszelkich okoliczno\u015bci nadu\u017cy\u0107.<\/p>\n
Na kanwie tej sprawy warto rozwa\u017cy\u0107 tak\u017ce, czy procedury dotycz\u0105ce dokonywania kontroli osobistych (art. 116 k.k.w.) nie stwarzaj\u0105 pola do nadu\u017cy\u0107, w tym do arbitralno\u015bci w sposobie ich przeprowadzania przez funkcjonariuszy areszt\u00f3w \u015bledczych lub wi\u0119zie\u0144. Szczeg\u00f3lnie dotyczy\u0107 to mo\u017ce zakresu kontroli, intensywno\u015bci oraz poszanowania intymno\u015bci. Po\u017c\u0105dana by\u0142aby te\u017c weryfikacja praktyk, r\u00f3wnie\u017c pod k\u0105tem skarg sk\u0142adanych do r\u00f3\u017cnych instytucji (w tym rzecznika praw obywatelskich) przez innych osadzonych.<\/p>\n
Autor jest doktorem nauk prawnych, szefem dzia\u0142u prawnego oraz sekretarzem Zarz\u0105du Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka.<\/p>\n
Autorka jest prawnikiem w Programie Spraw Precedensowych w Helsi\u0144skiej Fundacji Praw Cz\u0142owieka
\nRzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka 8 lutego 2010 r. powiadomi\u0142 rz\u0105d RP o skardze J\u00f3zefa J\u0119drucha przeciwko Polsce (skarga nr 8915\/09). J\u0119druch zarzuci\u0142 w niej naruszenie przez funkcjonariuszy aresztu \u015bledczego art. 3 europejskiej konwencji praw cz\u0142owieka poprzez dopuszczenie si\u0119 wzgl\u0119dem niego poni\u017caj\u0105cego i dyskryminacyjnego traktowania podczas kontroli osobistych. Zarzuty s\u0105 na tyle powa\u017cne, \u017ce powinny motywowa\u0107 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8,45],"tags":[13],"class_list":["post-759","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","category-artykul-glowny","tag-zadoscuczynienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=759"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":760,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/759\/revisions\/760"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=759"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=759"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=759"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}