1. Wst\u0119p.<\/p>\n
Niniejsze opracowanie ma na celu przedstawienie, w spos\u00f3b zwi\u0119z\u0142y i rzeczowy, praktycznych wskaz\u00f3wek dotycz\u0105cych post\u0119powania i rozwi\u0105zywania problem\u00f3w powsta\u0142ych na etapie likwidacji szk\u00f3d z um\u00f3w ubezpiecze\u0144 mienia spowodowanych powodzi\u0105 lub silnym wiatrem.<\/p>\n
Wydarzenia ostatnich dni u\u015bwiadomi\u0142y nam wszystkim bezsilno\u015b\u0107 cz\u0142owieka w obliczu \u017cywio\u0142\u00f3w natury. Pow\u00f3d\u017a, kt\u00f3ra dotkn\u0119\u0142a po\u0142udnie Polski szczeg\u00f3lnie bole\u015bnie do\u015bwiadcza mieszka\u0144c\u00f3w tej cz\u0119\u015bci kraju. Czas tragedii z tym zwi\u0105zanej jest r\u00f3wnie\u017c, w pe\u0142nym tego s\u0142owa znaczeniu, testem solidarno\u015bci, wi\u0119zi wszystkich os\u00f3b zmagaj\u0105cych si\u0119 z \u017cywio\u0142em i jego skutkami zar\u00f3wno w aspekcie spo\u0142ecznym jak r\u00f3wnie\u017c samorz\u0105dowym. Pow\u00f3d\u017a obejmuj\u0105ca swym rozmiarem tak ogromne po\u0142acie kraju jest r\u00f3wnie\u017c miernikiem sprawno\u015bci pa\u0144stwa.<\/p>\n
Dzia\u0142ania w\u0142adzy pa\u0144stwowej, jak wynika z doniesie\u0144 medialnych, b\u0119d\u0105 w g\u0142\u00f3wnej mierze ukierunkowane na zapewnienie pomocy finansowej dla os\u00f3b dotkni\u0119tych powodzi\u0105 ze \u015brodk\u00f3w rezerwy bud\u017cetowej. Pomoc ta, z uwagi na skal\u0119 szk\u00f3d i zwi\u0105zanych z tym potrzeb, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 jednak niewystarczaj\u0105ca.<\/p>\n
Je\u017celi mo\u017cna tak powiedzie\u0107 w niniejszej sytuacji, nieco w lepszym po\u0142o\u017ceniu znajduj\u0105 si\u0119 osoby posiadaj\u0105ce ubezpieczenia mienia, kt\u00f3re pr\u00f3cz pomocy ze strony pa\u0144stwa maj\u0105 dodatkow\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 uzyskania odszkodowania z ubezpieczenia na pokrycie powsta\u0142ych strat.<\/p>\n
Pow\u00f3d\u017a i jej skutki w szczeg\u00f3lno\u015bci negatywnie oddzia\u0142ywaj\u0105 na budynki mieszkalne wraz z mieniem znajduj\u0105cym si\u0119 wewn\u0105trz nieruchomo\u015bci, kt\u00f3re cz\u0119stokro\u0107 stanowi\u0105 dorobek ca\u0142ego \u017cycia os\u00f3b poszkodowanych. Dlatego te\u017c ubezpieczenie domu, mienia nabiera szczeg\u00f3lnego znaczenia zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie ostatnich wydarze\u0144. Odszkodowanie przyznane z ubezpieczenia nieruchomo\u015bci ma na celu zapewnienie \u015brodk\u00f3w pieni\u0119\u017cnych koniecznych do usuni\u0119cia skutk\u00f3w szk\u00f3d.<\/p>\n
2. Krok pierwszy. Nale\u017cy przeciwdzia\u0142a\u0107 zwi\u0119kszaniu si\u0119 rozmiar\u00f3w szkody.<\/p>\n
Zanim jeszcze dojdzie do szkody, warto mie\u0107 wiedz\u0119, gdzie znajduj\u0105 si\u0119 g\u0142\u00f3wne zawory umo\u017cliwiaj\u0105ce nam w sytuacji awaryjnej odci\u0119cie wody, gazu, a tak\u017ce g\u0142\u00f3wny bezpiecznik zapewniaj\u0105cy mo\u017cliwo\u015b\u0107 natychmiastowego wy\u0142\u0105czenia napi\u0119cia we wszystkich pomieszczeniach lokalowych. Znajomo\u015b\u0107 po\u0142o\u017cenia w\/w newralgicznych punkt\u00f3w pozwala szybko i skutecznie reagowa\u0107 na powsta\u0142e zagro\u017cenie, doprowadzaj\u0105c w ten spos\u00f3b do zminimalizowania rozmiar\u00f3w szkody.<\/p>\n
Dzia\u0142ania ubezpieczonego powinny by\u0107 przede wszystkim skierowane na ratowanie \u017cycia i zdrowia wsp\u00f3\u0142lokator\u00f3w, a nast\u0119pnie na podj\u0119ciu dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do ratowania dobytku poprzez stawienie czo\u0142a sile sprawczej szkody (wdzieraniu si\u0119 wody do domu), tj. podj\u0119cie dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do odwr\u00f3cenia, zminimalizowania szkody. Koszt dzia\u0142a\u0144 zapobiegawczych obci\u0105\u017ca ubezpieczyciela, gdy\u017c na podstawie art. 826 \u00a74 k.c. zobowi\u0105zany jest do refundacji koszt\u00f3w wynik\u0142ych z dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do minimalizowania szkody b\u0105d\u017a jej odwr\u00f3cenia. G\u00f3rn\u0105 granic\u0119 odpowiedzialno\u015bci w tym zakresie wyznacza suma ubezpieczenia. St\u0105d te\u017c koszt, kt\u00f3ry poni\u00f3s\u0142 ubezpieczony na zakup work\u00f3w z piaskiem s\u0142u\u017c\u0105cych odgrodzeniu nieruchomo\u015bci od terenu obj\u0119tego dzia\u0142aniem wody powinien by\u0107 zwr\u00f3cony przez ubezpieczyciela.<\/p>\n
Zachowanie ubezpieczonego w obliczu zaj\u015bcia wypadku ubezpieczeniowego jest przedmiotem analizy ubezpieczyciela w trakcie likwidacji szkody. Wprowadzona w art. 826 \u00a73 k.c. sankcja za niezastosowanie dost\u0119pnych ubezpieczaj\u0105cemu \u015brodk\u00f3w w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobie\u017cenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiar\u00f3w umo\u017cliwia ubezpieczycielowi zwolnienie si\u0119 z odpowiedzialno\u015bci za szkody powsta\u0142e z winy umy\u015blnej b\u0105d\u017a ra\u017c\u0105cego niedbalstwa.<\/p>\n
Zaraz po ust\u0105pieniu wody nale\u017cy niezw\u0142ocznie przyst\u0105pi\u0107 do dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z pracami porz\u0105dkowymi. Bowiem zwlekanie z podj\u0119ciem tych dzia\u0142a\u0144 a\u017c do momentu przybycia przedstawiciela zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 jest niecelowe, gdy\u017c cz\u0119sto prowadzi do zwi\u0119kszenia rozmiaru szkody. Tym samym z domostw nale\u017cy wynie\u015b\u0107 to wszystko, co nadaje si\u0119 do osuszenia, oczyszczenia i uratowania przed zgniciem, ca\u0142kowitym zniszczeniem. Nie nale\u017cy si\u0119 obawia\u0107 zatarcia \u015blad\u00f3w dzia\u0142ania wody, gdy\u017c w \u015brodku zabudowa\u0144 po odej\u015bciu wody zawsze b\u0119dzie widoczny \u015blad jej poziomu w trakcie powodzi. Zatem na tej podstawie b\u0119dzie mo\u017cliwe okre\u015blenie jakie przedmioty by\u0142y pod bezpo\u015brednim wp\u0142ywem oddzia\u0142ywania wody i tym samym wyp\u0142acenie kwoty bezspornej odszkodowania, rozumianej jako zaliczki. W przypadku podmycia budynku nale\u017cy sporz\u0105dzi\u0107 dokumentacj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105 i niezw\u0142ocznie przyst\u0105pi\u0107 do podbicia i stemplowania fundament\u00f3w, zabezpieczaj\u0105c w ten spos\u00f3b dom przed mo\u017cliw\u0105 katastrof\u0105 budowlan\u0105. W przypadku za\u015b oddzia\u0142ywa\u0144 silnego wiatru – huraganu, tr\u0105by powietrznej, w skutek kt\u00f3rego dochodzi do zerwania dachu, w\u00f3wczas nale\u017cy niezw\u0142ocznie zabezpieczy\u0107 g\u00f3rne partie budynku, np. poprzez rozpostarcie folii, chroni\u0105c w ten spos\u00f3b dom przed deszczem i zwi\u0119kszeniem rozmiar\u00f3w szkody. Gdy podobna szkoda dotyka zabudowa\u0144 rolnych, w\u00f3wczas nale\u017cy przenie\u015b\u0107 ich zawarto\u015b\u0107 do innych budynk\u00f3w. Je\u017celi do skutecznej akcji ratunkowej jest niezb\u0119dne rozebranie cz\u0119\u015bci budynku nale\u017cy to uczyni\u0107 po sporz\u0105dzeniu dokumentacji zdj\u0119ciowej. Cz\u0119sto bowiem bywa tak, \u017ce warto\u015b\u0107 mienia znajduj\u0105cego si\u0119 w \u015brodku zabudowa\u0144 gospodarstw rolnych jest wi\u0119ksza od warto\u015bci budynk\u00f3w. St\u0105d te\u017c do ratowania np. parku maszynowego czy te\u017c zgromadzonych zapas\u00f3w ziarna, paszy warto jest po\u015bwi\u0119ci\u0107 budynek wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 mniejsz\u0105 strat\u0105 ni\u017c ewentualna szkoda w mieniu znajduj\u0105cym si\u0119 wewn\u0105trz stodo\u0142y. Odno\u015bnie za\u015b szk\u00f3d w uprawach rolnych, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o pozostawieniu pasa kontrolnego na polu, kt\u00f3ry nast\u0119pnie b\u0119dzie s\u0142u\u017cy\u0107 do szacowania szk\u00f3d w uprawach. Pozosta\u0142a za\u015b cz\u0119\u015b\u0107 pola mo\u017ce by\u0107 w\u00f3wczas przedmiotem prac porz\u0105dkowych.<\/p>\n
3. Krok drugi. Szacowanie w\u0142asne rozmiaru szkody.<\/p>\n
W przypadku szkody w mieniu, polegaj\u0105cej na zalaniu pomieszcze\u0144 domu albo wn\u0119trz zabudowa\u0144 gospodarstw rolnych, w pierwszej kolejno\u015bci, ubezpieczony powinien przyst\u0105pi\u0107 do spisu powsta\u0142ych strat, tj. dokona\u0107 spisu inwentarza, zgromadzi\u0107 dokumentacj\u0119 zdj\u0119ciow\u0105, do kt\u00f3rej sporz\u0105dzenia wystarczy aparat zainstalowany w telefonie kom\u00f3rkowym. Je\u017celi jest to szkoda cz\u0119\u015bciowa, tzn. o niewielkim rozmiarze, warte z punktu widzenia procesu dochodzenia odszkodowania od ubezpieczyciela jest przeprowadzenie samodzielnego pomiaru obszaru mieszkania lub domu obj\u0119tego zalaniem. Z uwagi na fakt, i\u017c pomoc udzielana powodzianom przed i w trakcie nadej\u015bcia fali powodziowej oraz usuwania jej skutk\u00f3w anga\u017cuje samorz\u0105d terytorialny oraz zwi\u0105zane z nim s\u0142u\u017cby, warto jest w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci uzyska\u0107 od tych s\u0142u\u017cb stosowne za\u015bwiadczenie o przeprowadzonych akcjach ratunkowych, zabezpieczaj\u0105cych mienie lub informacji o stwierdzonych stratach. Za\u015bwiadczenie takie ma walor dokumentu urz\u0119dowego, kt\u00f3rego moc dowodowa jest wi\u0119ksza ni\u017c dokumentu prywatnego, gdy\u017c kwestionowanie informacji po\u015bwiadczonych w tym dokumencie wymaga przeprowadzenia przeciwdowodu przez osob\u0119, kt\u00f3ra zaprzecza tre\u015bci dokumentu. Wynik por\u00f3wnania spisu uszkodze\u0144 dokonanego przez osob\u0119 ubezpieczon\u0105 powinien by\u0107 zgodny z danymi naniesionymi przez rzeczoznawc\u0119 ubezpieczeniowego do protoko\u0142u szkody. Brak takiej zgodno\u015bci mo\u017ce oznacza\u0107, \u017ce pomini\u0119to element szkody lub niew\u0142a\u015bciwie oszacowano rozmiar wypadku ubezpieczeniowego. <\/p>\n
4. Krok trzeci. Zg\u0142oszenie szkody.<\/p>\n
Z regu\u0142y postanowienia o.w.u. udzielaj\u0105 odpowiedzi na pytanie czy zg\u0142oszenie szkody powinno by\u0107 dokonane w formie pisemnej, czy te\u017c kontaktuj\u0105c si\u0119 z infolini\u0105 ubezpieczyciela, tj. w drodze rozmowy telefonicznej. Stan powodzi jest jednak sytuacj\u0105 szczeg\u00f3ln\u0105, w zwi\u0105zku, z kt\u00f3r\u0105 przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 ubezpieczycieli wprowadzi\u0142a tzw. szybk\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 likwidacji szkody podstaw\u0105, kt\u00f3rej jest telefoniczne zg\u0142oszenie szkody[1]. Wskazana forma zg\u0142oszenia szkody nie niweczy pozosta\u0142ych mo\u017cliwo\u015bci dokonania zawiadomienia o szkodzie, np. pisemnego lub za po\u015brednictwem wiadomo\u015bci mailowej albo faksu. W zasadzie szkod\u0119 z ubezpieczenia mieszkania lub domu mo\u017cna zg\u0142osi\u0107 w plac\u00f3wce ubezpieczyciela najbli\u017cszej miejscu zamieszkania ubezpieczonego. Ubezpieczyciel nie ma prawa odsy\u0142a\u0107 konsumenta do innego oddzia\u0142u firmy. Kwestia w\u0142a\u015bciwej organizacyjnie jednostki do rozpatrywania roszcze\u0144 jest spraw\u0105 wewn\u0119trzn\u0105 ubezpieczyciela, a zatem problemy logistyczne nie powinny obarcza\u0107 osoby wyst\u0119puj\u0105cej z roszczeniem. Zak\u0142ad Ubezpiecze\u0144 niezale\u017cnie od tego, do kt\u00f3rej jednostki wp\u0142yn\u0119\u0142o zg\u0142oszenie powinien podj\u0105\u0107 post\u0119powanie likwidacyjne i w ramach struktury wewn\u0119trznej przekaza\u0107 zg\u0142oszenie szkody do w\u0142a\u015bciwej kom\u00f3rki likwidacyjnej. W sytuacji kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych i zwi\u0105zanych z tym masow\u0105 liczb\u0105 szk\u00f3d problem \u201ew\u0142a\u015bciwo\u015bci” jednostki ubezpieczyciela, kt\u00f3ra powinna zaj\u0105\u0107 si\u0119 szkod\u0105 nie istnieje, gdy\u017c ubezpieczyciela stosuj\u0105 rozwi\u0105zanie polegaj\u0105ce na przekazywaniu zg\u0142oszonych szk\u00f3d do oddzia\u0142\u00f3w ubezpieczyciela, w kt\u00f3rych obszarze dzia\u0142ania nie dosz\u0142o do powstania szk\u00f3d. Tym samym nast\u0119puje odci\u0105\u017cenie oddzia\u0142\u00f3w – przedstawicielstw ubezpieczyciela, kt\u00f3re zajmuj\u0105 si\u0119 likwidacj\u0105 szk\u00f3d na miejscu i przekierowanie nadwy\u017cki szk\u00f3d w celu sprawniejszej obs\u0142ugi roszcze\u0144 do innych plac\u00f3wek maj\u0105cych jeszcze \u201ewolne moce przerobowe”. Za\u015b na terenie obj\u0119tym powodzi\u0105 dzia\u0142aj\u0105 specjalne zespo\u0142y likwidacji szk\u00f3d, kt\u00f3re dodatkowo s\u0105 wzmocnione zwi\u0119kszon\u0105 liczb\u0105 rzeczoznawc\u00f3w ubezpieczeniowych czasowo oddelegowanych z terenu macierzystego i przydzielonych do szacowania szk\u00f3d na danym terenie. Samo zg\u0142oszenie szkody najcz\u0119\u015bciej polega telefonicznym zawiadomieniu o szkodzie. Zg\u0142oszenie szkody w innej formie nie b\u0119dzie skutkowa\u0107 brakiem jego skuteczno\u015bci, istotna bowiem jest tre\u015b\u0107 a nie forma w jakiej z\u0142o\u017cono o\u015bwiadczenie woli.<\/p>\n
W tre\u015bci o.w.u. do\u015b\u0107 cz\u0119sto mo\u017cna si\u0119 spotka\u0107 z wymogiem powiadomienia zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 o zaj\u015bciu wypadku ubezpieczeniowego w okre\u015blonym terminie. Zwykle jest to termin 3 – 7 dniowy, w zale\u017cno\u015bci od ubezpieczyciela i rodzaju o.w.u.<\/p>\n
Brak powiadomienia ubezpieczyciela okre\u015blonym terminie mo\u017ce skutkowa\u0107 odpowiednim zmniejszeniem odszkodowania, je\u017celi naruszenie przyczyni\u0142o si\u0119 do zwi\u0119kszenia szkody lub uniemo\u017cliwi\u0142o ubezpieczycielowi ustalenie okoliczno\u015bci i skutk\u00f3w wypadku – art. 818 \u00a73 k.c.<\/p>\n
Powy\u017csza sankcja, w przypadku szk\u00f3d zwi\u0105zanych z kl\u0119sk\u0105 \u017cywio\u0142ow\u0105, nie powinna by\u0107 stosowana. Za powy\u017cszym stwierdzeniem przemawia przede wszystkim fakt, i\u017c niezw\u0142oczne zg\u0142oszenie szkody w danych okoliczno\u015bciach nie przy\u015bpieszy oszacowania rozmiaru powsta\u0142ych strat, gdy\u017c dana procedura mo\u017ce si\u0119 rozpocz\u0105\u0107 dopiero po opadni\u0119ciu wody. Dlatego te\u017c z punktu widzenia szybko\u015bci post\u0119powania mniejsze znaczenia ma data zg\u0142oszenia szkody. Natomiast wa\u017cne jest przeprowadzenie wst\u0119pnego szacowania strat we w\u0142asnym zakresie do czasu przybycia na miejsce rzeczoznawcy ubezpieczeniowego. W zwi\u0105zku z powy\u017cszym przyj\u0105\u0107 nale\u017cy, i\u017c szacowanie szk\u00f3d przez ubezpieczycieli nast\u0105pi dopiero w okresie 1 -2 tygodni po powodzi. Do tego czasu znaczna cz\u0119\u015b\u0107 odszkodowa\u0144 powinna by\u0107 wyp\u0142acona w kwocie zaliczkowej (bezspornej). Poza tym najcz\u0119\u015bciej w o.w.u. mo\u017cna spotka\u0107 jedynie sam wym\u00f3g powiadomienia zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 z okre\u015blonym terminie, bez wskazania sankcji za uchybienie powy\u017cszemu wymogowi. W\u00f3wczas termin ten nale\u017cy pojmowa\u0107 jako porz\u0105dkowy, techniczny, kt\u00f3rego naruszenie nie powinno powodowa\u0107 zmniejszenia wysoko\u015bci odszkodowania.<\/p>\n
Podsumowuj\u0105c, w sytuacji kryzysowej jak\u0105 niew\u0105tpliwie jest kl\u0119ska \u017cywio\u0142owa spowodowana powodzi\u0105 lub przej\u015bciem huraganu, termin zg\u0142oszenia szkody nie powinien odgrywa\u0107 roli decyduj\u0105cej. Nale\u017cy bowiem mie\u0107 na uwadze, \u017ce wst\u0119pne czynno\u015bci zwi\u0105zane z szacowaniem rozmiaru szk\u00f3d s\u0105 mo\u017cliwe dopiero po ust\u0105pieniu wody. Zatem w ubezpieczyciel, w obliczu ryzyka katastrofy, nie powinien powo\u0142ywa\u0107 si\u0119 na niedochowanie terminu ani tym bardziej miarkowa\u0107 wysoko\u015bci odszkodowania. Wyp\u0142ata odszkodowania powinna nast\u0105pi\u0107 w pe\u0142nym wymiarze.<\/p>\n
5. Krok czwarty. Post\u0119powanie w trakcie likwidacji szkody.<\/p>\n
Czynno\u015bci podejmowane przez ubezpieczycieli od momentu zawiadomienia o szkodzie do wyp\u0142aty odszkodowania w praktyce ubezpieczeniowej s\u0105 nazwane likwidacj\u0105 szkody lub post\u0119powaniem wyja\u015bniaj\u0105cym. Ubezpieczyciel, jak ju\u017c by\u0142a o tym wcze\u015bniej mowa, w przypadku szkody katastroficznej b\u0119dzie stosowa\u0142 specjaln\u0105 procedur\u0119 likwidacji szkody, kt\u00f3ra w skr\u00f3cie polega na uznaniu deklaracji ubezpieczonego opisuj\u0105cej rozmiar szkody i okre\u015bleniu wysoko\u015bci odszkodowania na tej podstawie. Je\u017celi wysoko\u015b\u0107 szkody nie przekracza kilku tysi\u0119cy z\u0142otych (warto\u015b\u0107 ta jest r\u00f3\u017cna w zale\u017cno\u015bci od zak\u0142adu ubezpiecze\u0144 stosuj\u0105cego t\u0119 procedur\u0119), ubezpieczeni otrzymaj\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 odszkodowania. Natomiast wy\u017cszy rozmiar szkody b\u0119dzie skutkowa\u0142 wyp\u0142at\u0105 zaliczkow\u0105, a nast\u0119pnie szacowaniem odszkodowania na podstawie ogl\u0119dzin uszkodzonego b\u0105d\u017a zniszczonego mienia. <\/p>\n
Nale\u017cy jednak wskaza\u0107, i\u017c ci\u0119\u017car weryfikacji zg\u0142oszonego zdarzenia pod wzgl\u0119dem faktycznym i prawnym spoczywa na ubezpieczycielu. Na powy\u017cszy obowi\u0105zek wskazuje pow. cyt. art. 16 Ustawy. W tej sprawie wypowiedzia\u0142 si\u0119 tak\u017ce S\u0105d Najwy\u017cszy w sprawie o sygn. akt III CKN 1105\/98[2]. W uzasadnieniu wyroku czytamy, \u017ce \u201ePo otrzymaniu zawiadomienia o wypadku zak\u0142ad ubezpiecze\u0144 obowi\u0105zany jest do ustalenia przes\u0142anek swojej odpowiedzialno\u015bci oraz do zbadania okoliczno\u015bci dotycz\u0105cych wysoko\u015bci szkody. Tego obowi\u0105zku, nale\u017c\u0105cego do istoty dzia\u0142alno\u015bci ubezpieczeniowej, ubezpieczyciel nie mo\u017ce przerzuci\u0107 na inne podmioty.”. Nie ma wi\u0119c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce ci\u0119\u017car ustale\u0144 w zakresie rozmiaru szkody jak i odpowiedzialno\u015bci spoczywa na ubezpieczycielu.<\/p>\n
Do oceny szkody o du\u017cych rozmiarach zawsze niezb\u0119dne jest przeprowadzenie ogl\u0119dzin uszkodzonego b\u0105d\u017a zniszczonego mienia. Ubezpieczony jest w\u00f3wczas zobowi\u0105zany na podstawie przepis\u00f3w o.w.u. [3] do udost\u0119pnienia pomieszcze\u0144 nieruchomo\u015bci, w kt\u00f3rych dosz\u0142o do szkody, aby rzeczoznawcy ubezpieczeniowi mogli dokona\u0107 oceny stanu technicznego nieruchomo\u015bci oraz zakresu uszkodze\u0144.<\/p>\n
Na tym etapie likwidacji szkody s\u0105 przydatne ustalenia ubezpieczonego, co do rozmiar\u00f3w szkody. Trzeba bowiem zadba\u0107 by prowadzone przez rzeczoznawc\u00f3w ubezpieczeniowych ustalenia odpowiada\u0142y spostrze\u017ceniom ubezpieczonego. W tym celu nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 do wsp\u00f3lnego uzgodnienia tre\u015bci protoko\u0142u ogl\u0119dzin miejsca zdarzenia. Pomocne dla rzeczoznawcy mo\u017ce by\u0107 tak\u017ce okazanie przygotowanego przez ubezpieczonego spisu spostrze\u017conych uszkodze\u0144. W ten spos\u00f3b mo\u017cna unikn\u0105\u0107 pomini\u0119cia w protokole szkodowym istotnych danych maj\u0105cych wp\u0142yw na wysoko\u015b\u0107 odszkodowania, zaoszcz\u0119dzaj\u0105c tym samym konieczno\u015b\u0107 przeprowadzenia kolejnych ogl\u0119dzin uszkodzonego mienia. Warto tak\u017ce przekaza\u0107 rzeczoznawcy ubezpieczeniowemu zdj\u0119cia uszkodzonego sprz\u0119tu elektronicznego oraz w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci, je\u017celi takie zdj\u0119cia si\u0119 zachowa\u0142y, zdj\u0119cia przedstawiaj\u0105ce wn\u0119trze domu (mieszkania) sprzed szkody. Przydatne by\u0107 mog\u0105 r\u00f3wnie\u017c o\u015bwiadczenia \u015bwiadk\u00f3w, za\u015bwiadczenia uzyskane od s\u0142u\u017cb.<\/p>\n
Niestety niekt\u00f3re zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 nie stosuj\u0105 protok\u00f3larnej formy ustalania zakresu uszkodze\u0144 w miejscu ogl\u0119dzin, co nast\u0119pnie jest przyczyn\u0105 cz\u0119stych nieporozumie\u0144. Ubezpieczony o wyniku poczynionych przez rzeczoznawc\u0119 ubezpieczeniowego ustale\u0144 dowiaduje si\u0119 dopiero po sporz\u0105dzeniu przez ubezpieczyciela kosztorysu naprawy. Powy\u017cszy stan rzeczy jedynie potwierdza s\u0142uszno\u015b\u0107 formy protokolarnej, kt\u00f3ra przy za\u0142o\u017ceniu dobrej wiary obu stron czynno\u015bci zwi\u0105zanej z ogl\u0119dzinami mienia pozwala na unikni\u0119cie nieporozumienia. Nawet je\u015bli na etapie ogl\u0119dzin mienia zarysuj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cnice co do postrzegania rozmiaru szkody, to ubezpieczony mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 aby w tre\u015bci protoko\u0142u zosta\u0142a naniesiona informacja, i\u017c nie wyra\u017ca on zgody na takie ustalenia i wskazuje, co jego zdaniem nale\u017cy zmieni\u0107. Dla ubezpieczyciela, do kt\u00f3rego trafia dokumentacja z ogl\u0119dzin z w\/w adnotacj\u0105, b\u0119dzie to sygna\u0142 wskazuj\u0105cy na potrzeb\u0119 wyja\u015bnienia spornej sytuacji. Zg\u0142aszanie uwag, co do ustale\u0144 z ogl\u0119dzin, na p\u00f3\u017aniejszym etapie likwidacji szkody mo\u017ce zak\u0142\u00f3ci\u0107 proces rozpatrywania roszczenia a w konsekwencji powoduje jego wyd\u0142u\u017cenie. <\/p>\n
Zak\u0142ady ubezpiecze\u0144 stosuj\u0105ce procedur\u0119 uproszczon\u0105 likwidacji szk\u00f3d b\u0119d\u0105, w przypadku szk\u00f3d o niewielkim rozmiarze (do kilku tysi\u0119cy z\u0142otych), wyp\u0142aca\u0107 odszkodowanie w pe\u0142nej wysoko\u015bci bez potrzeby przeprowadzania ogl\u0119dzin, za\u015b w przypadku szk\u00f3d o wi\u0119kszych rozmiarach odszkodowania b\u0119d\u0105 wyp\u0142acane zaliczkowo pozosta\u0142a za\u015b reszta po przeprowadzeniu procedury ogl\u0119dzin uszkodzonego mienia. W praktyce wyp\u0142ata odszkodowania powinna wi\u0119c mie\u0107 miejsce zaraz po zg\u0142oszeniu szkody. Ubezpieczony w trakcie rozmowy telefonicznej opisuje zdarzenie, rozmiar szkody, a konsultant ubezpieczyciela na podstawie przekazanych informacji dokonuje wyliczenia szkody i przedstawia propozycj\u0119 ugodowego zako\u0144czenia procesu rozpatrywania roszczenia poprzez wyp\u0142at\u0119 kwoty wynikaj\u0105cej z kosztorysowego wyliczenia szkody. W przypadku braku zgody ze strony ubezpieczonego na takie post\u0119powanie likwidacja szkody zostaje skierowana na tor standardowej likwidacji szkody. <\/p>\n
6. Krok pi\u0105ty. Spos\u00f3b naprawienia szkody.<\/p>\n
Ustalenie wysoko\u015bci odszkodowania w przypadku ubezpiecze\u0144 dobrowolnych, w tym mieszkaniowych jest uzale\u017cnione od wariantu ubezpieczenia domu, mieszkania. Zasad\u0105 jest podzia\u0142 na ubezpieczenie mienia w warto\u015bci rzeczywistej oraz w warto\u015bci odtworzeniowej (nowej).<\/p>\n
Przy warto\u015bci rzeczywistej ubezpieczyciele stosuj\u0105 ustalony na podstawie ogl\u0119dzin b\u0105d\u017a w oparciu o wiek nieruchomo\u015bci procentowy stopie\u0144 zu\u017cycia. Spos\u00f3b szacowania stopnia zu\u017cycia powinien by\u0107 okre\u015blony w tre\u015bci o.w.u. Ubezpieczyciele cz\u0119sto do okre\u015blenia stopnia zu\u017cycia wykorzystuj\u0105 tabele, wed\u0142ug kt\u00f3rych okre\u015blonemu wiekowi przedmiotu ubezpieczenia przypisuje si\u0119 wyra\u017cony w procentach stopie\u0144 zu\u017cycia. St\u0105d te\u017c inkorporowanie do umowy tre\u015bci tabeli albo wr\u0119czanie jej razem z o.w.u. przed zawarciem umowy czyni z niej wi\u0105\u017c\u0105cy strony element umowy ubezpieczenia.<\/p>\n
Inaczej rzecz wygl\u0105da je\u017celi o.w.u. nie zawieraj\u0105 postanowie\u0144 dotycz\u0105cych stopnia zu\u017cycia, a ubezpieczyciel w wyliczeniu odszkodowania powo\u0142uje si\u0119 na tre\u015b\u0107 tabeli, kt\u00f3ra nie zosta\u0142a wr\u0119czona ubezpieczaj\u0105cemu wraz z o.w.u. przed przyst\u0105pieniem do umowy ubezpieczenia. Ubezpieczyciele cz\u0119sto zas\u0142aniaj\u0105 si\u0119 w\u00f3wczas argumentem og\u00f3lnej dost\u0119pno\u015bci do tabel zamieszczonych np. na \u0142amach strony internetowej danego zak\u0142adu ubezpiecze\u0144. [4] Jednak\u017ce sam fakt, i\u017c tabela norm procentowego zu\u017cycia jest dost\u0119pna na stronie internetowej, tudzie\u017c siedzibie Towarzystwa, nie czyni zado\u015b\u0107 wymogowi stawianemu przez ustawodawc\u0119 w art. 384 k.c. i w konsekwencji tre\u015b\u0107 postanowie\u0144 tabeli w stosunkach z konsumentem stanowi postanowienia, z kt\u00f3rych tre\u015bci\u0105 nie m\u00f3g\u0142 si\u0119 on zapozna\u0107 przed zawarciem umowy. Nale\u017cy bowiem zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, i\u017c nie ka\u017cdy z konsument\u00f3w zawieraj\u0105cych umow\u0119 na podstawie przedmiotowych o.w.u. musi posiada\u0107 dost\u0119p do internetu, co wi\u0119cej nie musi potrafi\u0107 z niego korzysta\u0107. R\u00f3wnie\u017c nie zawsze mo\u017cliwe mo\u017ce by\u0107 udanie si\u0119 do plac\u00f3wki Ubezpieczyciela celem zapoznania si\u0119 z rzeczon\u0105 tabel\u0105. Nawet gdyby konsument tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 posiada\u0142, to wymaga podkre\u015blenia, \u017ce zgodnie z dyspozycj\u0105 art. 384 k.c. najistotniejszym jest jednak to, \u017ce tre\u015b\u0107 tabeli winna by\u0107 dor\u0119czona konsumentowi jeszcze przed zawarciem umowy.<\/p>\n
Przy ubezpieczeniu w wariancie warto\u015bci odtworzeniowej sytuacja nie budzi \u017cadnych w\u0105tpliwo\u015bci. Warto\u015b\u0107 odszkodowania stanowi rzeczywisty realny koszt zwi\u0105zany z doprowadzeniem rzeczy uszkodzonej do stanu sprzed szkody, bez stosowania stopnia zu\u017cycia.<\/p>\n
W przewa\u017caj\u0105cej liczbie rozpatrywanych roszcze\u0144 ubezpieczyciele stosuj\u0105 rozliczenie kosztorysowe na podstawie program\u00f3w eksperckich np. \u201eSEKOCENBUD”, \u201eNORMA”. W takim przypadku, otrzymuj\u0105c wycen\u0119 nale\u017cy zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na wysoko\u015b\u0107 stosowanych stawek za jedn\u0105 roboczogodzin\u0119 (rbg) oraz cen materia\u0142u i sprz\u0119tu oraz por\u00f3wna\u0107 warto\u015bci z tymi, kt\u00f3re funkcjonuj\u0105 na lokalnym rynku us\u0142ug budowlanych.<\/p>\n
Przy szacowaniu strat w uprawach rolnych, zachowanie pasa kontrolnego uprawy dotkni\u0119tej wylaniem wody umo\u017cliwia procentowe okre\u015blenie strat na ca\u0142ym polu, a tym samym wyliczenie wysoko\u015bci odszkodowania uwzgl\u0119dniaj\u0105cego ceny rynkowe poszczeg\u00f3lnych upraw.<\/p>\n
Na zako\u0144czenie informuj\u0119, i\u017c przypadku wyst\u0105pienia problem\u00f3w dotycz\u0105cych likwidacji szk\u00f3d i zwi\u0105zanej z tym potrzeby szerszego wyja\u015bnienia zasad post\u0119powania, istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z porad ekspert\u00f3w Biura Rzecznika Ubezpieczonych udzielanych podczas dy\u017cur\u00f3w telefonicznych. Dy\u017cury te odbywaj\u0105 si\u0119 od poniedzia\u0142ku do pi\u0105tku pod numerem telefonu: \/22\/ 33-37-328 w godzinach od 9.00 do 19.00.<\/p>\n
Opracowanie przygotowa\u0142 st. specjalista w BRU Cezary Or\u0142owski<\/p>\n
[1] Polska Izba Ubezpiecze\u0144, Szybka pomoc dla powodzian, Internetowy Tygodnik Ubezpieczeniowy nr 19\/2010.<\/p>\n
[2] Wyrok S\u0105du Najwy\u017cszego z dnia 10 stycznia 2000 r., III CKN 1105\/98, Przepis art. 817 \u00a7 2 k.c. nie upowa\u017cnia ubezpieczyciela do zaniechania prowadzenia post\u0119powania likwidacyjnego do czasu prawomocnego zako\u0144czenia post\u0119powania karnego dotycz\u0105cego wypadku komunikacyjnego, w kt\u00f3rym uczestniczy\u0142 kierowca ubezpieczony od odpowiedzialno\u015bci cywilnej.; OSNC 2000\/7-8\/134, Wokanda 2000\/4\/9, Biul.SN 2000\/7\/7, Pr.Gosp. 2000\/10\/1, LEX 39669<\/p>\n
[3] W przypadku ich braku mo\u017cna taki obowi\u0105zek wywnioskowa\u0107 z art. 354 \u00a72 k.c., tj. obowi\u0105zku wsp\u00f3\u0142dzia\u0142ania wierzyciel w takim samym zakresie jak d\u0142u\u017cnika wzgl\u0119dem niego.<\/p>\n
[4] Tak wynika m. in. z analizy post\u0119powa\u0144 interwencyjnych Rzecznika Ubezpieczonych.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Jak post\u0119powa\u0107 w przypadku powstania szkody spowodowanej powodzi\u0105, silnym wiatrem, opadami deszczu. Praktyczne wskaz\u00f3wki zwi\u0105zane z rozpatrywaniem roszcze\u0144 ubezpieczeniowych.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[12],"class_list":["post-874","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-odszkodowanie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=874"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":875,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/874\/revisions\/875"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=874"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=874"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=874"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}