Mo\u017cliwo\u015b\u0107 tak\u0105 da\u0142a zainteresowanym ustawa z 17 grudnia 2009 r. o dochodzeniu roszcze\u0144 w post\u0119powaniu grupowym, kt\u00f3ra wesz\u0142a w \u017cycie 19 lipca 2010 r. (DzU z 2010 r. nr 7, poz. 44, dalej: ustawa).<\/p>\n
Mimo wielu ogranicze\u0144 post\u0119powanie grupowe mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do poprawy jako\u015bci niekt\u00f3rych masowo \u015bwiadczonych us\u0142ug konsumenckich. Odpowiedzialno\u015b\u0107 pozwanego wobec ca\u0142ej grupy niezadowolonych klient\u00f3w b\u0119dzie znacznie bardziej dotkliwa finansowo ni\u017c odpowiedzialno\u015b\u0107 w indywidualnych sporach s\u0105dowych. Post\u0119powanie grupowe umo\u017cliwia dochodzenie niewielkich kwot, kt\u00f3rych indywidualne koszty obs\u0142ugi czyni\u0142yby nieop\u0142acalnym takie post\u0119powanie.<\/p>\n
Pozew zbiorowy nie zawsze jest dopuszczalny. Osoby chc\u0105ce go wnie\u015b\u0107 musi \u0142\u0105czy\u0107 zwi\u0105zek faktyczny uzasadniaj\u0105cy wsp\u00f3lne rozstrzygni\u0119cie ich sprawy w jednym post\u0119powaniu s\u0105dowym. Nie mo\u017ce to by\u0107 zatem dowolnie zebrana grupa, kt\u00f3ra postanowi\u0142a wsp\u00f3lnie wyst\u0119powa\u0107 przed organami wymiaru sprawiedliwo\u015bci i w ten spos\u00f3b np. zaoszcz\u0119dzi\u0107 sobie wydatk\u00f3w.<\/p>\n
W jakich sprawach<\/strong><\/p>\n W my\u015bl art. 1 ustawy post\u0119powanie grupowe dopuszczalne jest w sprawach, w kt\u00f3rych chodzi o roszczenia jednego rodzaju, co najmniej dziesi\u0119ciu os\u00f3b, oparte na tej samej lub takiej samej podstawie faktycznej. Roszczeniami jednego rodzaju b\u0119d\u0105 np. roszczenia pieni\u0119\u017cne, a ta sama lub taka sama podstawa faktyczna sporu wchodzi w gr\u0119, gdy szkoda powstanie w jednakowych okoliczno\u015bciach w ramach jednego lub wi\u0119kszej liczby zdarze\u0144 (np. gdy wiele os\u00f3b b\u0119dzie poszkodowanych w jednym wypadku komunikacyjnym lub w wielu wypadkach spowodowanych u\u017cyciem niebezpiecznego produktu albo gdy biuro turystyczne nie wywi\u0105\u017ce si\u0119 z umowy). Podstaw\u0105 post\u0119powania grupowego jest zatem przede wszystkim to\u017csamo\u015b\u0107 przedmiotu sprawy.<\/p>\n Nie jest to jedyne ograniczenie. Ustawa ma zastosowanie wy\u0142\u0105cznie w sprawach dotycz\u0105cych ochrony konsument\u00f3w, z tytu\u0142u odpowiedzialno\u015bci za szkod\u0119 wyrz\u0105dzon\u0105 przez produkt niebezpieczny oraz z tytu\u0142u czyn\u00f3w niedozwolonych, z wyj\u0105tkiem roszcze\u0144 o ochron\u0119 d\u00f3br osobistych.<\/p>\n Istotne jest, \u017ce uczestnictwo w post\u0119powaniu grupowym nie ma charakteru obowi\u0105zkowego. Ustawa pozostawia uprawnionym decyzj\u0119 co do przyst\u0105pienia do grupy lub indywidualnego dochodzenia swoich praw w odr\u0119bnym procesie. Z grupy mo\u017cna tak\u017ce wyst\u0105pi\u0107 bez utraty prawa do indywidualnego dochodzenia swoich roszcze\u0144.<\/p>\n Dodatkowe warunki<\/strong><\/p>\n Wnosz\u0105c pozew zbiorowy, trzeba pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce o nieco innych wymogach formalnych w stosunku do pozwu w post\u0119powaniu zwyczajnym. Przede wszystkim w sprawie o roszczenia pieni\u0119\u017cne wysoko\u015b\u0107 indywidualnych roszcze\u0144 cz\u0142onk\u00f3w grupy musi zosta\u0107 ujednolicona \u2013 z uwzgl\u0119dnieniem wsp\u00f3lnych okoliczno\u015bci sprawy. Oznacza\u0142oby to, \u017ce niekt\u00f3re osoby mog\u0142yby uzyska\u0107 w takim post\u0119powaniu \u2013 zale\u017cnie od okoliczno\u015bci \u2013 mniejsze lub wi\u0119ksze sumy ni\u017c wyst\u0119puj\u0105c z pozwem samodzielnie.<\/p>\n Ustawa przewiduje jednak mo\u017cliwo\u015b\u0107 ujednolicania wysoko\u015bci roszcze\u0144 w bardzo ma\u0142ych podgrupach, licz\u0105cych nawet dwie osoby, co w du\u017cym stopniu pozwala na indywidualizacj\u0119 zas\u0105dzanych kwot. Inicjatywa co do skorzystania z tej mo\u017cliwo\u015bci nale\u017cy do powod\u00f3w, ale trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce zbytnie rozdrobnienie grupy i indywidualizacja roszcze\u0144 mog\u0105 skomplikowa\u0107 i wyd\u0142u\u017cy\u0107 ca\u0142e post\u0119powanie.<\/p>\n Kto pilnuje<\/strong><\/p>\n Pow\u00f3dztwo w post\u0119powaniu grupowym wytacza reprezentant grupy, kt\u00f3ry formalnie wyst\u0119puje w charakterze strony powodowej. Przed wszcz\u0119ciem post\u0119powania grupa os\u00f3b zainteresowanych powinna wybra\u0107 jedn\u0105 osob\u0119 do reprezentowania swoich interes\u00f3w przed s\u0105dem. Mo\u017ce to by\u0107 jej cz\u0142onek albo powiatowy (odpowiednio \u2013 miejski) rzecznik konsument\u00f3w, je\u015bli sprawa le\u017cy w zakresie jego kompetencji.<\/p>\n Istotnym u\u0142atwieniem w sprawach o roszczenia pieni\u0119\u017cne, w kt\u00f3rych pow\u00f3d ogranicza si\u0119 do \u017c\u0105dania ustalenia odpowiedzialno\u015bci pozwanego, jest odst\u0105pienie przez ustawodawc\u0119 od wymogu wykazywania przez powoda interesu prawnego w takim ustaleniu. To znaczne odformalizowanie post\u0119powania w stosunku do indywidualnego pozwu o ustalenie opartego na art. 189 kodeksu post\u0119powania cywilnego.<\/p>\n Spe\u0142nieniem tych wymog\u00f3w w zasadzie nie musz\u0105 przejmowa\u0107 si\u0119 same osoby zainteresowane, a to dlatego, \u017ce w post\u0119powaniu grupowym obowi\u0105zuje zast\u0119pstwo powoda przez adwokata lub radc\u0119 prawnego, kt\u00f3ry w imieniu swoich mocodawc\u00f3w powinien zadba\u0107 o poprawno\u015b\u0107 sk\u0142adanego w s\u0105dzie dokumentu. Oznacza to, \u017ce sami zainteresowani (ich reprezentant) nie mog\u0105 sporz\u0105dzi\u0107 i podpisa\u0107 pozwu oraz wyst\u0119powa\u0107 przed s\u0105dem. Do pozwu za\u0142\u0105czona musi by\u0107 umowa mi\u0119dzy pe\u0142nomocnikiem a reprezentantem grupy, okre\u015blaj\u0105ca wysoko\u015b\u0107 wynagrodzenia pe\u0142nomocnika.<\/p>\n Autor jest prawnikiem w Kancelarii Radc\u00f3w Prawnych i Adwokat\u00f3w Adamczyk i Sp\u00f3\u0142ka w Gdyni<\/p>\n Elementy pozwu<\/strong><\/p>\n – Pozew zawiera\u0107 musi \u2013 opr\u00f3cz typowych element\u00f3w tego pisma procesowego \u2013 tak\u017ce wniosek o rozpoznanie sprawy w post\u0119powaniu grupowym, wskazanie okoliczno\u015bci uzasadniaj\u0105cych taki tryb post\u0119powania (czyli fakt\u00f3w, z kt\u00f3rych wynikaj\u0105 roszczenia cz\u0142onk\u00f3w grupy) oraz wysoko\u015bci i zasad ujednolicenia \u017c\u0105danych kwot (w wypadku roszcze\u0144 pieni\u0119\u017cnych).<\/p>\n – Niezb\u0119dne b\u0119dzie ponadto o\u015bwiadczenie powoda o tym, \u017ce dzia\u0142a on jako reprezentant ca\u0142ej grupy. Do pozwu za\u0142\u0105czy\u0107 nale\u017cy o\u015bwiadczenia wszystkich cz\u0142onk\u00f3w grupy o przyst\u0105pieniu do niej i wyra\u017ceniu zgody na wsp\u00f3lnego reprezentanta.<\/p>\n Jaka w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107<\/strong><\/p>\n Post\u0119powanie grupowe nale\u017cy do w\u0142a\u015bciwo\u015bci s\u0105du okr\u0119gowego, a sprawa podlega rozpoznaniu w sk\u0142adzie trzech s\u0119dzi\u00f3w. <\/p>\n Co do zasady z kodeksu post\u0119powania cywilnego pow\u00f3dztwo wytacza si\u0119 przed s\u0105d pierwszej instancji (w tym wypadku s\u0105d okr\u0119gowy), w kt\u00f3rego okr\u0119gu pozwany ma miejsce zamieszkania. Je\u017celi nie ma on miejsca zamieszkania w Polsce, og\u00f3ln\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 oznacza si\u0119 wed\u0142ug miejsca jego pobytu w Polsce, a gdy nie jest ono znane lub nie le\u017cy w Polsce \u2013 wed\u0142ug ostatniego miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce.<\/p>\n Pow\u00f3dztwo przeciwko Skarbowi Pa\u0144stwa wytacza si\u0119 wed\u0142ug siedziby pa\u0144stwowej jednostki, z kt\u00f3rej dzia\u0142alno\u015bci\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 roszczenie, a przeciwko osobie prawnej lub innemu podmiotowi nieb\u0119d\u0105cemu osob\u0105 fizyczn\u0105 \u2013 wed\u0142ug miejsca ich siedziby.<\/p>\n Od tych zasad istniej\u0105 wyj\u0105tki, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 powodowi wyb\u00f3r s\u0105du. Wybiera\u0107 mo\u017cna mi\u0119dzy s\u0105dem, kt\u00f3rego w\u0142a\u015bciwo\u015b\u0107 wynika z zasady og\u00f3lnej, a miejscami alternatywnymi:<\/p>\n – pow\u00f3dztwo o roszczenie maj\u0105tkowe przeciwko przedsi\u0119biorcy mo\u017cna wytoczy\u0107 przed s\u0105d, w kt\u00f3rego okr\u0119gu znajduje si\u0119 zak\u0142ad g\u0142\u00f3wny lub oddzia\u0142, je\u017celi roszczenie pozostaje w zwi\u0105zku z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 tego zak\u0142adu lub oddzia\u0142u,<\/p>\n – pow\u00f3dztwo o ustalenie istnienia umowy, o jej wykonanie, rozwi\u0105zanie lub uniewa\u017cnienie, a tak\u017ce o odszkodowanie z powodu niewykonania lub nienale\u017cytego wykonania umowy wytoczy\u0107 mo\u017cna przed s\u0105d miejsca jej wykonania,<\/p>\n – pow\u00f3dztwo o roszczenie z czynu niedozwolonego wytoczy\u0107 mo\u017cna natomiast przed s\u0105d, w kt\u00f3rego okr\u0119gu nast\u0105pi\u0142o zdarzenie wywo\u0142uj\u0105ce szkod\u0119,<\/p>\n – pow\u00f3dztwo o roszczenie ze stosunku najmu lub dzier\u017cawy nieruchomo\u015bci wytoczy\u0107 mo\u017cna przed s\u0105d miejsca po\u0142o\u017cenia nieruchomo\u015bci.<\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Z pozwem zbiorowym mo\u017ce wyst\u0105pi\u0107 co najmniej dziesi\u0119\u0107 os\u00f3b i dzi\u0119ki temu zaoszcz\u0119dzi\u0107 na op\u0142atach. S\u0105 jednak pewne ograniczenia.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[84],"class_list":["post-919","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-pozwy-zbiorowe"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=919"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":920,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/919\/revisions\/920"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=919"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=919"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=919"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}