S\u0105d Najwy\u017cszy w postanowieniu podj\u0119tym na posiedzeniu niejawnym (sygn. IV CSK 470\/09)stwierdzi\u0142, \u017ce ocena tej potrzeby powinna si\u0119 opiera\u0107 na ustaleniu, \u017ce rzeczywi\u015bcie istniej\u0105 sprawy wymagaj\u0105ce prowadzenia przez t\u0119 osob\u0119, jaki jest ich rodzaj i jaka konkretnie pomoc jest jej potrzebna.<\/p>\n
Kr\u0105g os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0105 z\u0142o\u017cy\u0107 w s\u0105dzie wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie, jest ograniczony. Mo\u017ce wnie\u015b\u0107 go m.in. prokurator. Tak by\u0142o w sprawie Kazimierza S., kt\u00f3rej dotyczy to postanowienie SN.<\/p>\n
Bez wsparcia bliskich<\/strong><\/p>\n Kazimierz S., rocznik 1970, od lat jest leczony na schizofreni\u0119 paranoidaln\u0105. W 2000 r. s\u0105d zadecydowa\u0142 o umieszczeniu go w szpitalu psychiatrycznym bez jego zgody. W 2004 r. skierowa\u0142 go do domu opieki spo\u0142ecznej, a w lipcu 2007 r. zwolni\u0142 z tej plac\u00f3wki. Opar\u0142 si\u0119 na opinii bieg\u0142ych, \u017ce stan zdrowia m\u0119\u017cczyzny si\u0119 polepszy\u0142 i zdo\u0142a on samodzielnie zaspokaja\u0107 potrzeby \u017cyciowe pod warunkiem sta\u0142ej ambulatoryjnej opieki psychiatrycznej. Wspiera\u0142 go dora\u017anie o\u015brodek pomocy spo\u0142ecznej.<\/p>\n Kazimierz S. nie ma bliskiej rodziny. Mieszka sam w starym drewnianym domu. Zaniedbuje higien\u0119 osobist\u0105 i porz\u0105dek w mieszkaniu. Nie potrafi gospodarowa\u0107 rent\u0105 socjaln\u0105. Jest podatny na bod\u017ace zewn\u0119trzne. Dokona\u0142 niekorzystnej zamiany mieszka\u0144, w zwi\u0105zku z kt\u00f3r\u0105 tocz\u0105 si\u0119 procesy s\u0105dowe.<\/p>\n Dora\u017ana nie wystarczy<\/strong><\/p>\n S\u0105d I instancji uwzgl\u0119dni\u0142 wniosek prokuratora o ubezw\u0142asnowolnienie cz\u0119\u015bciowe. Uzna\u0142, \u017ce Kazimierz S. ma pewne umiej\u0119tno\u015bci pozwalaj\u0105ce na funkcjonowanie w \u017cyciu codziennym, ale niezb\u0119dna jest mu pomoc do prowadzenia swoich spraw w szerszym zakresie. Ubezw\u0142asnowolnienie takie jest wi\u0119c dla jego dobra celowe, bo uzyska pomoc kuratora w ich prowadzeniu.<\/p>\n Zgodzi\u0142 si\u0119 z tym s\u0105d II instancji, kt\u00f3ry oddali\u0142 apelacj\u0119 zainteresowanego. R\u00f3wnie\u017c w jego ocenie dora\u017ana pomoc, jak\u0105 m\u0119\u017cczyzna otrzymuje od r\u00f3\u017cnych podmiot\u00f3w, w tym o\u015brodka pomocy spo\u0142ecznej, jest w okoliczno\u015bciach tej sprawy niewystarczaj\u0105ca. Tak\u017ce ten s\u0105d odm\u00f3wi\u0142 uwzgl\u0119dniania wniosku Kazimierza S. i podobnego wniosku prokuratora o powo\u0142anie jednego jeszcze bieg\u0142ego psychiatry. Przyj\u0105\u0142, \u017ce zgromadzone w sprawie dowody, w tym aktualna dokumentacja lekarska z poradni zdrowia psychicznego uzyskana na potrzeby post\u0119powania apelacyjnego, wystarcz\u0105 do jej rozstrzygni\u0119cia.<\/p>\n Sprawa trafi\u0142a do SN wskutek skargi kasacyjnej Kazimierza S. Przekonywa\u0142 w niej, \u017ce nie ma podstaw do cz\u0119\u015bciowego ubezw\u0142asnowolnienia. Wytkn\u0105\u0142, \u017ce s\u0105d II instancji nie odni\u00f3s\u0142 si\u0119 do wielu uchybie\u0144 s\u0105du I instancji, takich jak przes\u0142uchanie \u015bwiadk\u00f3w pod nieobecno\u015b\u0107 zainteresowanego, niewezwanie bieg\u0142ych na rozpraw\u0119 i uniemo\u017cliwienie zadania im pyta\u0144 oraz uzyskania opinii uzupe\u0142niaj\u0105cej. Uchybienia te \u2013 jego zdaniem \u2013 doprowadzi\u0142y do pozbawienia mo\u017cliwo\u015bci obrony swych praw, a tym samym do niewa\u017cno\u015bci post\u0119powania.<\/p>\n Czy potrzeba i w jakich sprawach<\/strong><\/p>\n S\u0105d Najwy\u017cszy uchyli\u0142 zaskar\u017cone postanowienie. W uzasadnieniu uzna\u0142 m.in., \u017ce wbrew temu, co twierdzi\u0142 Kazimierz S., wystarczy, je\u015bli w orzeczeniu s\u0105d wska\u017ce jako pow\u00f3d ubezw\u0142asnowolnienia chorob\u0119 psychiczn\u0105. Odnosz\u0105c si\u0119 do drugiej przes\u0142anki ubezw\u0142asnowolnienia cz\u0119\u015bciowego, a mianowicie potrzeby pomocy w prowadzeniu spraw, podkre\u015bli\u0142 konieczno\u015b\u0107 ustalenia, w jakich konkretnych sprawach danej osobie potrzebna jest taka pomoc. Zaznaczy\u0142, \u017ce \u201eprowadzenie spraw\u201d jest rozumiane szeroko i obejmuje czynno\u015bci prawne i faktyczne, sprawy zar\u00f3wno maj\u0105tkowe, jak i osobiste.<\/p>\n SN przypomnia\u0142, \u017ce nowelizacj\u0105 kodeksu post\u0119powania cywilnego z 2007 r. rozszerzono uprawnienia i gwarancje procesowe os\u00f3b, kt\u00f3rych dotyczy wniosek o ubezw\u0142asnowolnienie. T\u0119 wyra\u017an\u0105 now\u0105 tendencj\u0119 w postrzeganiu praw tych os\u00f3b i ich ochrony powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 s\u0105d. Jej wyrazem jest art. 5541 \u00a7 1 kodeksu post\u0119powania cywilnego, zgodnie z kt\u00f3rym post\u0119powanie dowodowe powinno ustali\u0107 przede wszystkim stan zdrowia, sytuacj\u0119 osobist\u0105, zawodow\u0105 i maj\u0105tkow\u0105 takiej osoby, rodzaj spraw wymagaj\u0105cych prowadzenia przez ni\u0105 oraz spos\u00f3b zaspokajania przez ni\u0105 potrzeb \u017cyciowych. Okoliczno\u015bci te s\u0105 wa\u017cne dla oceny, czy ewentualne ubezw\u0142asnowolnienie le\u017cy rzeczywi\u015bcie w jej interesie, a interes \u00f3w to nadrz\u0119dna dyrektywa orzekania o ubezw\u0142asnowolnieniu.<\/p>\n SN uzna\u0142, i\u017c racj\u0119 ma autor skargi kasacyjnej, \u017ce s\u0105d wbrew wyra\u017anej dyspozycji art. 5541 \u00a7 1 k.p.c. nie ustali\u0142 \u201erodzaju spraw wymagaj\u0105cych prowadzenia przez osob\u0119\u201d, kt\u00f3rej dotyczy wniosek. Bez tego za\u015b nie mo\u017cna oceni\u0107, jakiej konkretnie pomocy ona potrzebuje.<\/p>\n Istotne dla oceny, czy art. 16 kodeksu cywilnego zosta\u0142 w tej sprawie prawid\u0142owo zastosowany, mog\u0142y mie\u0107 \u2013 zdaniem SN \u2013 zarzucane inne jeszcze uchybienia proceduralne. Dlatego sprawa musia\u0142a trafi\u0107 do ponownego rozpatrzenia.<\/p>\n S\u0105d ustanowi kuratora<\/strong><\/p>\n W art. 16 kodeksu cywilnego zapisano, \u017ce osoba pe\u0142noletnia mo\u017ce by\u0107 ubezw\u0142asnowolniona cz\u0119\u015bciowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umys\u0142owego albo innego rodzaju zaburze\u0144 psychicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci pija\u0144stwa lub narkomanii, je\u015bli stan takiej osoby nie uzasadnia ubezw\u0142asnowolnienia ca\u0142kowitego, lecz potrzebna jest jej pomoc do prowadzenia spraw. Dla osoby ubezw\u0142asnowolnionej cz\u0119\u015bciowo s\u0105d ustanawia kuratora. <\/p>\n Rzeczpospolita<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Cz\u0119\u015bciowe ubezw\u0142asnowolnienie jest uzasadnione potrzeb\u0105 pomocy w prowadzeniu spraw chorego psychicznie.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[8],"tags":[97],"class_list":["post-925","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci","tag-ubezwlasnowolnienie"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=925"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":926,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/925\/revisions\/926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.odszkodowania.info.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}