Od 1 września 2026 r. mają zmienić się zasady ustalania odszkodowań w systemie dotowanych ubezpieczeń upraw rolnych. Nowelizacja przewiduje możliwość pomniejszenia odszkodowania o wartość odpowiadającą od 10 do nawet 35 proc. sumy ubezpieczenia.
Zmiana wynika z ustawy z 11 czerwca 2026 r. nowelizującej przepisy dotyczące ubezpieczeń upraw rolnych i zwierząt gospodarskich.
Redukcja będzie wynikała z umowy ubezpieczenia
Nowe brzmienie art. 6 ust. 3 przewiduje, że odszkodowanie będzie pomniejszane o wartość ustaloną w umowie ubezpieczenia.
Pomniejszenie nie będzie mogło być niższe niż 10 proc. ani wyższe niż 35 proc. sumy ubezpieczenia.
Ma to zasadnicze znaczenie dla ekonomicznej wartości ochrony ubezpieczeniowej.
Przy dużej sumie ubezpieczenia różnica pomiędzy redukcją na poziomie 10 proc. a 35 proc. może oznaczać dziesiątki, a w przypadku większych gospodarstw nawet setki tysięcy złotych różnicy w należnym świadczeniu.
Trzeba dokładnie czytać warunki polisy
Nowe rozwiązanie powoduje, że szczególnego znaczenia nabiera treść konkretnej umowy ubezpieczenia.
Rolnik nie powinien analizować oferty wyłącznie przez pryzmat wysokości składki oraz sumy ubezpieczenia. Konieczne będzie również sprawdzenie, jaki poziom redukcji odszkodowania przewidziano w danym wariancie ochrony.
Ta sama suma ubezpieczenia może bowiem prowadzić do bardzo różnego poziomu realnej kompensacji szkody w zależności od zapisów umowy.
Może to również stać się źródłem sporów z zakładami ubezpieczeń, zwłaszcza jeżeli sposób zastosowania redukcji albo jej wpływ na konkretną szkodę nie zostanie konsumentowi lub rolnikowi przedstawiony w sposób dostatecznie jasny przed zawarciem umowy.
Wejście przepisów w życie wymaga dodatkowej uwagi
Ustawa przewiduje wejście zmian w życie 1 września 2026 r., ale ustawodawca wprowadził również mechanizm uzależniający stosowanie nowego rozwiązania od kwestii związanych z decyzją Komisji Europejskiej dotyczącą zgodności zmodyfikowanego programu pomocy publicznej z rynkiem wewnętrznym.
Oznacza to, że przed zastosowaniem nowych zasad w konkretnej sprawie trzeba będzie sprawdzić nie tylko datę zawarcia umowy i datę powstania szkody, ale również przepisy przejściowe oraz stan procedury na poziomie Unii Europejskiej.
Nowe pole do sporów o wysokość świadczenia
Zmiana może mieć istotne znaczenie w praktyce likwidacji szkód rolniczych.
W sporach z zakładami ubezpieczeń szczegółowej analizy będzie wymagało m.in. to, czy redukcja została prawidłowo wprowadzona do umowy, czy jej wysokość została jednoznacznie określona oraz czy ubezpieczyciel prawidłowo zastosował ją przy obliczaniu należnego odszkodowania.
Przy zawieraniu nowych polis warto więc zwracać uwagę nie tylko na cenę ochrony, ale również na mechanizm ustalania świadczenia po wystąpieniu szkody. To właśnie ten element może ostatecznie zdecydować, jaka kwota rzeczywiście trafi do poszkodowanego.