Aktualnie za każdy procent uszczerbku przysługuje 1 781 zł.
Stawka będzie obowiązywała do 31 marca 2027 r.
Każdy procent uszczerbku ma konkretną wartość
Mechanizm obliczania podstawowego świadczenia jest stosunkowo prosty.
Jeżeli lekarz orzecznik ZUS ustali 10-procentowy uszczerbek na zdrowiu, jednorazowe odszkodowanie wynosi obecnie 17 810 zł.
Przy 20-procentowym uszczerbku będzie to 35 620 zł.
Przy 30 proc. — 53 430 zł.
Różnica nawet kilku punktów procentowych może więc oznaczać kilka lub kilkanaście tysięcy złotych.
ZUS ustala uszczerbek po zakończeniu leczenia
Procent stałego lub długotrwałego uszczerbku ustala się po zakończeniu leczenia i rehabilitacji.
Ma to umożliwić ocenę rzeczywistych, utrwalonych następstw zdarzenia.
Stały uszczerbek oznacza takie naruszenie sprawności organizmu, które powoduje upośledzenie czynności organizmu nierokujące poprawy.
Długotrwały uszczerbek dotyczy natomiast naruszenia sprawności powodującego upośledzenie czynności organizmu przez okres przekraczający sześć miesięcy, które może jednak ulec poprawie.
Nie należy bezkrytycznie akceptować procentu ustalonego przez ZUS
W praktyce jednym z najważniejszych sporów jest właśnie wysokość procentowego uszczerbku.
Dwie podobne diagnozy nie zawsze prowadzą do identycznej oceny skutków funkcjonalnych.
Dlatego przy zaniżonym orzeczeniu szczególnego znaczenia nabiera pełna dokumentacja medyczna, wyniki badań, historia leczenia, rehabilitacja oraz informacje dotyczące faktycznego wpływu urazu na codzienne funkcjonowanie.
Od orzeczeń wydawanych w procedurze ZUS istnieją środki odwoławcze i warto z nich korzystać, jeżeli ustalony procent nie odpowiada rzeczywistym następstwom zdrowotnym.
Dodatkowe świadczenie przy całkowitej niesamodzielności
Od 1 kwietnia 2026 r. dodatkowa kwota przysługująca osobie, wobec której orzeczono całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji, wynosi 31 162 zł.
Jest to świadczenie dodatkowe wobec kwoty wynikającej z samego procentu uszczerbku.
W najcięższych przypadkach może więc istotnie zwiększyć łączną wartość jednorazowego odszkodowania.
160 264 zł po śmierci ubezpieczonego
W przypadku śmierci ubezpieczonego wskutek wypadku przy pracy albo choroby zawodowej jedyny uprawniony małżonek lub dziecko może obecnie otrzymać 160 264 zł.
Jeżeli osób uprawnionych jest więcej, zasady podziału świadczenia są odmienne i zależą od liczby oraz kategorii członków rodziny.
Świadczenie z ZUS nie zamyka drogi do roszczeń cywilnych
Jednorazowe odszkodowanie z systemu ubezpieczenia wypadkowego nie musi kończyć całej sprawy odszkodowawczej.
Jeżeli za wypadek przy pracy odpowiedzialność cywilną ponosi pracodawca lub inny podmiot, w odpowiednich okolicznościach możliwe jest dochodzenie dodatkowych roszczeń.
Mogą one obejmować zadośćuczynienie, odszkodowanie za konkretne wydatki, utracone dochody czy rentę.
Świadczenie z ZUS i roszczenia cywilne wynikają bowiem z różnych podstaw prawnych.
Aktualna stawka 1 781 zł za każdy procent uszczerbku jest więc istotna przede wszystkim dla świadczenia wypadkowego, ale nie powinna być traktowana jako uniwersalny „taryfikator” wartości szkody osobowej.
Źródło: Zakład Ubezpieczeń Społecznych, stawki jednorazowych odszkodowań obowiązujące od 1 kwietnia 2026 r. do 31 marca 2027 r.