Sąd Rejonowy w Sosnowcu 9 września 2026 r. wydał nieprawomocny wyrok w sprawie dotyczącej przestępstw seksualnych popełnionych na szkodę dzieci. Poza karą 14 lat pozbawienia wolności sąd orzekł także wysokie świadczenia kompensacyjne dla osób pokrzywdzonych.
Zadośćuczynienia ustalono w wysokości od 5 tys. do 100 tys. zł dla poszczególnych pokrzywdzonych. Łączna wartość świadczeń wyniosła blisko 400 tys. zł.
Ze względu na charakter zarzutów postępowanie toczyło się z wyłączeniem jawności.
Proces karny służy nie tylko ukaraniu sprawcy
Podstawowym celem postępowania karnego pozostaje oczywiście ustalenie odpowiedzialności za przestępstwo i wymierzenie odpowiedniej kary. Przepisy pozwalają jednak jednocześnie orzekać środki służące kompensacji szkody lub krzywdy osoby pokrzywdzonej.
Ma to duże znaczenie praktyczne. Pokrzywdzony nie zawsze musi czekać na zakończenie procesu karnego, aby dopiero później rozpoczynać odrębne, wieloletnie postępowanie cywilne i uzyskać pierwsze świadczenie.
Prawidłowo przygotowane roszczenie może zostać uwzględnione już przez sąd karny.
100 tys. zł pokazuje, że świadczenia w procesie karnym nie muszą być symboliczne
W praktyce przez wiele lat środki kompensacyjne orzekane w postępowaniach karnych kojarzyły się raczej z kwotami znacznie niższymi niż zadośćuczynienia zasądzane przez sądy cywilne.
Wyrok z Sosnowca pokazuje, że nie musi tak być.
Kwota sięgająca 100 tys. zł dla jednego pokrzywdzonego ma już realny wymiar kompensacyjny i może stanowić znaczącą część należnego świadczenia.
Nie oznacza to oczywiście powstania jakiegokolwiek taryfikatora. Rozmiar krzywdy każdej osoby musi być oceniany indywidualnie.
Pokrzywdzony powinien aktywnie wykazywać rozmiar swojej krzywdy
Jeżeli w procesie karnym ma zostać orzeczone zadośćuczynienie, znaczenie ma odpowiednie przedstawienie skutków przestępstwa.
W zależności od sprawy mogą być istotne opinie psychologiczne, dokumentacja leczenia, zeznania dotyczące wpływu zdarzeń na codzienne funkcjonowanie, edukację, relacje rodzinne i społeczne oraz dalsze życie pokrzywdzonego.
Samo stwierdzenie popełnienia przestępstwa nie przesądza jeszcze automatycznie wysokości odpowiedniej kompensacji.
Wyrok karny nie zawsze zamyka drogę do dalszego procesu cywilnego
To szczególnie ważne.
Jeżeli świadczenie przyznane w postępowaniu karnym nie naprawia całej szkody lub krzywdy, pokrzywdzony może w odpowiednich warunkach dochodzić dalszych roszczeń cywilnych.
Nie może jednak dojść do podwójnej kompensacji tego samego uszczerbku. Kwoty rzeczywiście otrzymane na podstawie wyroku karnego trzeba więc uwzględnić przy późniejszym rozliczeniu odpowiedzialności cywilnej.
W konkretnej sprawie warto ustalić, jaki dokładnie zakres krzywdy został już skompensowany i czy występują dalsze szkody, których sąd karny nie obejmował swoim rozstrzygnięciem.
Szybsza kompensacja może mieć dla pokrzywdzonego ogromne znaczenie
Możliwość uzyskania wysokiego świadczenia już w postępowaniu karnym ma jeszcze jeden istotny wymiar – czas.
Osoba pokrzywdzona może potrzebować środków na terapię i odbudowę normalnego funkcjonowania znacznie wcześniej niż po kilku latach dodatkowego procesu cywilnego. Jeżeli część świadczenia może zostać zasądzona już przy skazaniu sprawcy, instrument ten powinien być realnie wykorzystywany.
Wyrok Sądu Rejonowego w Sosnowcu jest nieprawomocny, dlatego zarówno rozstrzygnięcie karne, jak i orzeczone świadczenia mogą jeszcze podlegać kontroli instancyjnej.