Sprawa dotyczyła sześcioletniego chłopca, który wbiegł na jezdnię i został potrącony przez samochód. W wyniku odniesionych obrażeń dziecko zmarło.
Jednym z najważniejszych problemów było ustalenie, czy i w jakim zakresie zachowanie dziecka może wpływać na wysokość świadczeń należnych jego najbliższym.
Dziecku poniżej 13 lat nie można przypisać winy
Kodeks cywilny przesądza, że małoletni, który nie ukończył 13 lat, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę.
Oznacza to, że sześcioletniemu dziecku nie można przypisać winy w takim znaczeniu, w jakim można ją przypisać dorosłemu uczestnikowi ruchu drogowego.
Nie można więc po prostu stwierdzić, że dziecko było „winne wypadku” i na tej podstawie automatycznie obniżyć świadczeń należnych rodzinie.
Zachowanie dziecka może jednak mieć znaczenie
Brak możliwości przypisania winy nie oznacza jednak, że zachowanie dziecka jest całkowicie obojętne dla oceny odpowiedzialności.
Sąd Apelacyjny wskazał, że w określonych sytuacjach można uwzględnić obiektywny wpływ zachowania małoletniego na powstanie szkody.
Analiza nie powinna wtedy opierać się na winie dziecka, lecz na związku przyczynowym pomiędzy jego zachowaniem a skutkiem w postaci wypadku.
W rozpoznawanej sprawie sąd przyjął, że zachowanie niespełna siedmioletniego chłopca pozostawało w 30 proc. w związku z powstaniem szkody, natomiast zachowanie kierowcy odpowiadało za pozostałe 70 proc.
Kierowca nadal ma szczególne obowiązki
Ocena zachowania dziecka nie może odbywać się w oderwaniu od obowiązków kierującego pojazdem.
Kierowca powinien obserwować drogę, dostosowywać prędkość do warunków oraz uwzględniać możliwość pojawienia się pieszych, szczególnie dzieci.
Przy ustalaniu zakresu odpowiedzialności znaczenie mają więc m.in. prędkość pojazdu, możliwość wcześniejszego zauważenia dziecka, czas reakcji kierującego oraz możliwość uniknięcia potrącenia.
W takich sprawach kluczowa jest zazwyczaj opinia biegłego z zakresu rekonstrukcji wypadków.
Rodzina otrzymała wysokie zadośćuczynienia
Po uwzględnieniu przyjętego stopnia redukcji oraz kwot wypłaconych wcześniej przez ubezpieczyciela sąd zasądził na rzecz rodziców po 87 250 zł.
Siostrze zmarłego dziecka przyznano 45 680 zł.
Zasądzono również 3 840 zł tytułem kosztów pogrzebu.
Sąd Apelacyjny oddalił apelację ubezpieczyciela.
Przyczynienie dziecka wymaga wyjątkowo ostrożnej oceny
Wyrok I ACa 2072/25 pokazuje, że w przypadku dzieci poniżej 13. roku życia nie można mechanicznie stosować tych samych zasad, które dotyczą dorosłych uczestników ruchu.
Nie wolno przypisywać dziecku winy, ale można analizować, czy jego zachowanie obiektywnie wpłynęło na przebieg zdarzenia.
Każdorazowo trzeba jednak uwzględnić wiek małoletniego, jego rozwój, możliwość rozpoznania zagrożenia oraz obowiązki kierowcy wynikające z konieczności zachowania szczególnej ostrożności.
Źródło: Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrok z 12 marca 2026 r., sygn. I ACa 2072/25.