Sąd odwoławczy prawomocnie zakończył sprawę tragicznego wypadku w Słupsku, w którym kierowca BMW wjechał w grupę sześciu pieszych. Jedna osoba zginęła, a pięć zostało rannych. Kierujący znajdował się pod wpływem alkoholu i narkotyków.
23 września 2026 r. sąd zaostrzył wymierzoną mu karę z 7 lat i 7 miesięcy do 8 lat i miesiąca pozbawienia wolności. Prawomocne stały się również rozstrzygnięcia dotyczące świadczeń na rzecz osób pokrzywdzonych. W pierwszej instancji orzeczone zostały nawiązki wynoszące od 1,5 tys. do 20 tys. zł, przy czym najwyższe świadczenie przypadło jednej z ciężko rannych osób.
Z punktu widzenia prawa odszkodowawczego najważniejsze jest jednak to, czego z takiego wyroku nie należy wyciągać. Kwota 20 tys. zł nawiązki nie oznacza, że sąd wycenił całą krzywdę ciężko poszkodowanej osoby właśnie na 20 tys. zł.
Nawiązka w procesie karnym nie zawsze odpowiada pełnej wartości szkody
Postępowanie karne koncentruje się przede wszystkim na odpowiedzialności sprawcy za przestępstwo. Sąd może w jego ramach orzec środki kompensacyjne, ale ich wysokość nie musi obejmować całego katalogu roszczeń, które przysługują poszkodowanemu na podstawie prawa cywilnego.
Przy ciężkim urazie rzeczywista szkoda może obejmować znacznie więcej niż jednorazowe zadośćuczynienie. W grę wchodzą koszty leczenia i rehabilitacji, zakup leków i sprzętu, pomoc innych osób, dojazdy na leczenie, utracone dochody, a w przypadku trwałych następstw również renta z tytułu zwiększonych potrzeb albo zmniejszenia zdolności do pracy.
Dlatego nawiązka zasądzona w procesie karnym powinna być traktowana jako jeden z elementów rozliczenia szkody, a nie automatycznie jako jego koniec.
20 tys. zł przy ciężkich obrażeniach może być tylko niewielką częścią rzeczywistych roszczeń
Jeżeli wypadek prowadzi do trwałej niepełnosprawności, wielomiesięcznej rehabilitacji, utraty możliwości wykonywania zawodu czy konieczności stałej pomocy innych osób, wartość cywilnych roszczeń może być wielokrotnie wyższa niż kwota orzeczona w postępowaniu karnym.
Przy ustalaniu zadośćuczynienia należy brać pod uwagę nie tylko procentowy uszczerbek na zdrowiu, ale także intensywność i czas trwania cierpień, liczbę zabiegów, trwałość następstw, wpływ zdarzenia na codzienne funkcjonowanie, życie rodzinne, zawodowe i społeczne oraz rokowania na przyszłość.
To szczególnie ważne przy osobach młodych, które z konsekwencjami ciężkiego urazu mogą mierzyć się przez dziesięciolecia.
Śmierć jednej z osób tworzy odrębne roszczenia jej najbliższych
W wypadku zginęła jedna osoba. W takim przypadku prawo przewiduje osobne roszczenia dla najbliższych członków rodziny.
Mogą oni dochodzić zadośćuczynienia za krzywdę po śmierci bliskiej osoby, zwrotu kosztów pogrzebu, a w odpowiednich okolicznościach także odszkodowania za znaczne pogorszenie sytuacji życiowej lub renty.
Wartość tych roszczeń zależy przede wszystkim od rzeczywistej więzi ze zmarłym, sytuacji rodzinnej i ekonomicznej oraz wpływu śmierci na dalsze życie osoby uprawnionej.
Nie ma więc jednej wspólnej kwoty należnej „rodzinie”. Każde roszczenie powinno być oceniane indywidualnie.
Prawomocny wyrok karny ma duże znaczenie dla późniejszego procesu cywilnego
Prawomocne skazanie sprawcy upraszcza sytuację dowodową osób pokrzywdzonych. Zgodnie z art. 11 Kodeksu postępowania cywilnego ustalenia prawomocnego wyroku skazującego dotyczące popełnienia przestępstwa wiążą sąd cywilny.
Nie oznacza to, że cały późniejszy proces staje się automatyczny. Nadal trzeba wykazać zakres szkody, wysokość poszczególnych roszczeń oraz ich związek ze zdarzeniem. Nie trzeba jednak od początku prowadzić sporu o to, czy skazany popełnił przestępstwo stwierdzone prawomocnym wyrokiem.
W praktyce pozwala to skoncentrować postępowanie na tym, co z perspektywy poszkodowanego jest najważniejsze: pełnym ustaleniu następstw wypadku.
Świadczenia już zasądzone trzeba uwzględnić, ale nie mogą blokować pełnej kompensacji
Nie można oczywiście uzyskać podwójnego zadośćuczynienia za tę samą krzywdę. Kwoty rzeczywiście wypłacone na podstawie wyroku karnego powinny więc zostać uwzględnione przy późniejszym rozliczeniu roszczeń cywilnych.
Nie oznacza to jednak, że samo orzeczenie nawiązki w wysokości kilku czy kilkunastu tysięcy złotych zamyka drogę do dochodzenia pełnego świadczenia.
Najpierw trzeba ustalić rzeczywistą wartość należnego zadośćuczynienia i innych elementów szkody, a następnie odjąć to, co zostało już skutecznie zaspokojone.
Proces karny może być początkiem dochodzenia roszczeń, a nie jego końcem
Sprawa ze Słupska jest dobrym przykładem, dlaczego przy poważnym wypadku komunikacyjnym nie należy utożsamiać rozstrzygnięcia kompensacyjnego sądu karnego z pełną wartością szkody.
Nawiązka może dać poszkodowanemu stosunkowo szybko pierwsze świadczenie, ale przy trwałych obrażeniach konieczna jest późniejsza analiza całej sytuacji zdrowotnej i ekonomicznej.
Dopiero wtedy można odpowiedzieć na pytanie, jaka suma rzeczywiście powinna rekompensować skutki wypadku.
Źródło: prawomocny wyrok w sprawie wypadku w Słupsku, w którym kierowca BMW wjechał w grupę pieszych; rozstrzygnięcie sądu odwoławczego z 23 września 2026 r.