Sąd Najwyższy w uchwale z 7 maja 2026 r., sygn. III CZP 3/26, zajął ważne stanowisko dotyczące odpowiedzialności za wypadki na pływalniach i w obiektach rekreacji wodnej.
SN uznał, że pływalnia może być przedsiębiorstwem wprawianym w ruch za pomocą sił przyrody w rozumieniu art. 435 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli urządzenia infrastruktury rekreacyjnej lub sportowej napędzane takimi siłami są niezbędne do jej funkcjonowania i prowadzenia działalności.
Sprawa dotyczyła całorocznej pływalni gminnej, na której znajdowały się m.in. baseny, zjeżdżalnie, jacuzzi, urządzenia do hydromasażu oraz gejzer powietrzny.
Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka jest znacznie surowsza
Znaczenie uchwały wynika przede wszystkim z różnicy pomiędzy odpowiedzialnością na zasadzie winy a odpowiedzialnością na zasadzie ryzyka.
W typowej sprawie o odszkodowanie poszkodowany musi wykazać nie tylko szkodę i związek przyczynowy, ale także zawinione działanie lub zaniechanie podmiotu odpowiedzialnego.
Jeżeli jednak zastosowanie ma art. 435 k.c., sytuacja poszkodowanego jest korzystniejsza. Nie musi on udowadniać konkretnego zaniedbania zarządcy obiektu.
Prowadzący przedsiębiorstwo może uwolnić się od odpowiedzialności zasadniczo wtedy, gdy wykaże jedną z ustawowych przesłanek egzoneracyjnych, w szczególności siłę wyższą, wyłączną winę poszkodowanego albo wyłączną winę osoby trzeciej, za którą nie ponosi odpowiedzialności.
Nie każdy wypadek na basenie automatycznie oznacza odpowiedzialność
Uchwała nie oznacza oczywiście, że operator pływalni będzie odpowiadał za każde zdarzenie, do którego dojdzie na terenie obiektu.
Nadal trzeba wykazać szkodę oraz jej związek z ruchem przedsiębiorstwa.
Jeżeli ktoś przykładowo przewróci się z przyczyn całkowicie niezwiązanych z funkcjonowaniem pływalni, urządzeń czy infrastruktury obiektu, samo miejsce zdarzenia nie wystarczy do zastosowania art. 435 k.c.
Kluczowe będzie więc ustalenie mechanizmu wypadku.
Znaczenie mogą mieć nie tylko zjeżdżalnie czy urządzenia mechaniczne
Pojęcie „ruchu przedsiębiorstwa” jest szersze niż działanie pojedynczej maszyny.
W przypadku nowoczesnych pływalni funkcjonowanie obiektu opiera się na rozbudowanych instalacjach elektrycznych, pompach, systemach filtracji i uzdatniania wody, urządzeniach hydromasażu, zjeżdżalniach oraz innych systemach technicznych.
Jeżeli takie urządzenia są niezbędną częścią działalności obiektu, mogą prowadzić do zakwalifikowania całego przedsiębiorstwa jako wprawianego w ruch za pomocą sił przyrody.
Uchwała może mieć znaczenie również dla aquaparków i podobnych obiektów
Stanowisko Sądu Najwyższego może mieć zastosowanie znacznie szersze niż jedna konkretna pływalnia.
W przypadku dużych aquaparków, parków wodnych i innych obiektów rekreacyjnych infrastruktura techniczna stanowi podstawę całej działalności.
W sporze o zadośćuczynienie lub odszkodowanie za uraz doznany w takim miejscu warto więc każdorazowo analizować możliwość oparcia odpowiedzialności nie tylko na art. 415 k.c., lecz również na znacznie korzystniejszym dla poszkodowanego art. 435 § 1 k.c.
Źródło: Sąd Najwyższy, uchwała z 7 maja 2026 r., sygn. III CZP 3/26.